Αναδημοσίευση από την "Εποχή" http://www.epohi.gr/portal/perivallon/12168-2012-06-25-12-28-44 ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΤΟΥ ΟΗΕ ΓΙΑ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΤΟ ΡΙΟ
24 Ιουνίου 2012
Το χρώμα της φύσης ή το χρώμα του χρήματος;
Γίνεται μια διεθνής συνδιάσκεψη να αποτύχει στον δηλωμένο στόχο της, πριν καν αρχίσει;
Μιλώντας για το περιβάλλον με όρους «αγοράς», ναι, γίνεται! Το πέτυχαν εκπρόσωποι κυβερνήσεων και διαφόρων διεθνών φορέων, στη «Διάσκεψη για τη Γη» που έγινε στο Ρίο της Βραζιλίας υπό την αιγίδα του ΟΗΕ.
Τα βασικά κείμενα είχαν διαρρεύσει από την αρχή του χρόνου. Παρά την αναμενόμενη αντίσταση όμως από κάποιες χώρες του Νότου, τελικά υπήρξε μια εκπληκτική συναίνεση. Τα κράτη κατέληξαν σε συμφωνία σχετικά με το τελικό έγγραφο της «Διάσκεψης των Ηνωμένων Εθνών για την Αειφόρο Ανάπτυξη» (Ρίο +20).
Παρουσιάστηκε ως ένα κείμενο που «περιέχει πολλή δράση, και αν η δράση αυτή υλοποιηθεί και ληφθούν συνακόλουθα μέτρα , θα κάνει πράγματι μια τεράστια διαφορά». Παρουσιάστηκε επίσης ως ένα κείμενο μέσου όρου, όπου όλοι έδωσαν κάτι, για να πάρουν κάτι άλλο.
Πέρα όμως από τις εξαγγελίες για «αειφόρο ανάπτυξη» και «προώθηση της βιώσιμης κατανάλωσης και παραγωγής» μέσα από πρωτοβουλίες που θα αναπτυχθούν τα επόμενα δέκα χρόνια, πέρα από ευχές για «την ανάγκη να συμπεριληφθούν οι γυναίκες, μη κυβερνητικές οργανώσεις, καθώς και ομάδες ιθαγενών στο πρόγραμμα για τη βιώσιμη ανάπτυξη» και πρόσκληση στον ιδιωτικό τομέα να συμμετάσχει σε «βιώσιμες επιχειρηματικές πρακτικές», στην πραγματικότητα καταδείχθηκε πως το περιβάλλον θα συνεχίσει να αντιμετωπίζεται ως πηγή επιχειρηματικού κέρδους.
Το περιβάλλον ως πηγή κέρδους
Πώς αλλιώς θα μπορούσε άλλωστε να γίνει; Τόσο οι μεγάλοι «ρυπαντές» ΗΠΑ και Κίνα (μαζί εκπέμπουν το 45% των παγκόσμιων ρύπων), όσο και οι αναπτυσσόμενες χώρες, αντιστάθηκαν σε περιορισμούς ρύπανσης, εμπόδιο δήθεν στην «ανάπτυξη».
Ακόμα και η Βενεζουέλα, προέβη σε μια ανίερη συμμαχία με τις ΗΠΑ (βοηθούμενες και από Καναδά, Ρωσία και Ιαπωνία) προκειμένου να απορριφθεί η πρόταση για έναρξη συνομιλιών για να συναφθεί συνθήκη για την προστασία των «ανοικτών» θαλασσών. Το σχέδιο ήταν μια αληθινά «πράσινη» ευκαιρία για την Διάσκεψη, προκειμένου –κάποτε- οι ωκεανοί να τεθούν υπό διεθνή εποπτεία. Απορρίφθηκε όμως. Επίσης, δεν τέθηκε καν το επίμαχο θέμα της πρόσβασης των λαών στο νερό, την τροφή και την ενέργεια.
Μια άλλη αποτυχία, ήταν η διατήρηση του συστήματος «ανταλλαγής ρύπων» μεταξύ φτωχών και πλούσιων χωρών. Το σύστημα αυτό, σύμφωνα με το οποίο οι χώρες που ρυπαίνουν πάνω από τα θεσπισμένα όρια, μπορούν να «αγοράζουν» το περίσσευμα ορίων αυτών που δεν ρυπαίνουν, παρά την παταγώδη αποτυχία του, συνεχίζει να λειτουργεί. Απέτυχε να μειώσει τους ρύπους, ενώ ταυτόχρονα επιδοτεί όσους ρυπαίνουν. Το σύστημα μπαίνει στην τρίτη φάση του, συνεχίζοντας να χρησιμοποιείται ως τρόπος διαφυγής από τη μείωση των εκπομπών καυσαερίων. Παραλόγως, τους ρύπους τους διαχειρίζεται το ίδιο χρηματοπιστωτικό σύστημα που μας έφερε την οικονομική και περιβαλλοντική κρίση. Ο συντάκτης της έκθεσης του Παρατηρητηρίου Ανταλλαγής Ρύπων , Ρικάρντο Κοέλιο δήλωσε πως «η εμπορία ρύπων άνθρακα δεν μπορεί να προσφέρει την απαραίτητη σταδιακή κατάργηση των ορυκτών καυσίμων, ούτε μπορεί να αμφισβητήσει την καταστροφική υπερπαραγωγή και το μοντέλο κατανάλωσης που βρίσκεται στο επίκεντρο των οικονομιών των βιομηχανικών χωρών. Εκτρέποντας πόρους εκεί όπου είναι φθηνότερο να μειωθούν οι εκπομπές καυσαερίων, οι πολιτικές εμπορίας εκπομπών άνθρακα παίρνουν προβάδισμα σε βάρος των πιο φιλόδοξων και δίκαιων πολιτικών και στην πραγματικότητα κάνουν την περιβαλλοντική και κλιματική κρίση χειρότερη. Το Σύστημα Ανταλλαγής Ρύπων είναι η μεγαλύτερη αγορά άνθρακα στον κόσμο και ο ρόλος του είναι να λειτουργεί ως οδηγός για οικοδόμηση νέων «περιβαλλοντικών» αγορών».
Μέλη του Carbon Trade Watch δήλωσαν πως «η ΕΕ εξακολουθεί να χρησιμοποιεί την ανταλλαγή (εμπόριο) ρύπων διοξειδίου του άνθρακα, για να μεταφέρει τις περιβαλλοντικές δεσμεύσεις της στις αναπτυσσόμενες χώρες στο Νότο. Το Ριο 20 είναι ένα προπέτασμα καπνού για αυτούς που ρυπαίνουν περισσότερο».
«Πράσινη οικονομία» με ιδιωτικοποιήσεις
Το κείμενο «επιβεβαιώνει» τη δέσμευση για αειφόρο ανάπτυξη και εφαρμογή μιας «πράσινης οικονομίας», αλλά στην ουσία δίνει νέα ώθηση για την ιδιωτικοποίηση του νερού, των δασών, των εδαφών και των οικοσυστημάτων.
Το επίμαχο κείμενο του Ρίο συμφωνήθηκε χωρίς μεγάλη αντίσταση. Παρ’ όλα αυτά, στους δρόμους του Ρίο, 100.000 διαδηλωτές ζήταγαν απόρριψη της «Πράσινης Οικονομίας».
Γιατί όμως οι συμμετέχοντες στη Διάσκεψη απέτυχαν να δώσουν λύσεις; Τι κριτική μπορούμε να κάνουμε από Σοσιαλιστική / Οικοσοσιαλιστική σκοπιά;
Η αιτία της αποτυχίας δεν είναι η απληστία, η άγνοια και τα «εθνικά» συμφέροντα. Δεν είναι καν η εξάρτηση από τις πολυεθνικές. Η αιτία είναι ένας πιο καθοριστικός παράγοντας: είναι το ότι όλοι αυτοί εκπροσωπούν τα συμφέροντα του διεθνούς οικονομικοπολιτικού συστήματος, του σύγχρονου βιομηχανικού καπιταλισμού, που είναι θεμελιωδώς αντίθετος με τους δεδηλωμένους στόχους της Συνδιάσκεψης: την εξάλειψη της φτώχειας και την προστασία του περιβάλλοντος. Η «Πράσινη Οικονομία», η κύρια πρόταση του βασικού κειμένου του Ρίο, δεν είναι παρά ένα φύλλο συκής, που κρύβει την ασχήμια της οικονομίας της αγοράς, η οποία δεν μπορεί να λειτουργήσει χωρίς να καταστρέφει το περιβάλλον, χωρίς να μεγαλώνει τις κοινωνικές ανισότητες. Κινείται προς μια οικολογική καταστροφή άνευ προηγουμένου μέσα από την υπερθέρμανση του πλανήτη και το συνακόλουθο κλιματικό χάος. Ο καπιταλισμός, σε όλες τις εκδοχές του, δεν μπορεί να σταματήσει την οικοκτονία, γιατί για να το κάνει θα έπρεπε να βάλει όρια στην κερδοφορία και τέτοια όρια είναι ασύμβατα με την ίδια τη φύση του καπιταλισμού: Το κυνήγι του διαρκώς μεγαλύτερου κέρδους.
Νέο μοντέλο διαβίωσης
Η ανθρωπότητα χρειάζεται ριζοσπαστικές εναλλακτικές λύσεις. Λύσεις που να πολεμάνε τις συστημικές ρίζες του κακού: τον καπιταλιστικό τρόπο ζωής και δραστηριοποίησης.
Χρειαζόμαστε ένα νέο μοντέλο διαβίωσης, ένα νέο μοντέλο πολιτισμού, ένα νέο μοντέλο παραγωγής, που να βασίζεται στις αξίες της αλληλεγγύης και του σεβασμού για την Μητέρα Γη.
«Πράσινη οικονομία» θα ήταν μια οικονομία έξω από τον καπιταλισμό, χωρίς εμπορευματοποίηση του νερού, της γης, του αέρα και της ζωής. Μια οικονομία όπου τα μέσα της παραγωγής και η διανομή του πλούτου θα είναι στα χέρια των ίδιων των ανθρώπων, που δημοκρατικά θα αποφασίζει τι πρέπει να παράγεται και να καταναλώνεται. Μια οικονομία απαλλαγμένη από τα ορυκτά καύσιμα, που θα παράγει ποιότητα και όχι εμπορεύματα και η οποία θα ορίσει μια ριζικά νέα σχέση με το φυσικό περιβάλλον.
Για μια τέτοια οικονομία πρέπει να αγωνιστούμε.
Τάσος Πανταζίδης,
μέλος του Διεθνούς Οικοσοσιαλιστικού Δικτύου,
μέλος της Γραμματείας του ΣΥΡΙΖΑ.
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Άρθρα. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Άρθρα. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Πέμπτη 28 Ιουνίου 2012
Κυριακή 25 Μαρτίου 2012
ΟΧΙ ΣΤΗΝ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΟΡΟΛΟΓΙΑ
ΠΑΡΑΚΛΗΣΗ ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΣΥΝΤΡΟΦΟΥΣ ΠΟΥ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΝ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΟΡΟΛΟΓΙΑ ΣΤΙΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΤΟΥΣ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΕΙΣ (με συμπαθεια).
Κάποιοι σύντροφοι επικαλούνται ποδοσφαιρικούς όρους για να περιγράψουν τα πολιτικά αντανακλαστικά που πρέπει να επιδείξουμε αυτή την περίοδο. Λένε πχ πως πρέπει να πάρουμε τη μπάλα και να σουτάρουμε στο αντίπαλο τέρμα για γκολ, να μην πετάμε τη μπάλα στην εξέδρα κλπ κλπ.
Η σημειολογία αγαπητοί σύντροφοι είναι εντελώς λανθασμένη. Η Αριστερά οφείλει να παίζει ομαδικό παιχνίδι. Δεν περιμένουμε κάποιον που νομίζει ότι είναι ο Μαραντόνα, για να σώσει την παρτίδα. Στην πολιτική δεν υπάρχει Μαραντόνα και αν υπήρχε θα τον εξοστρακίζαμε. Η ποδοσφαιρική λογική, όπου πρέπει να γίνει η ατομική ενέργεια και να την καρπωθεί το σύνολο ή ακόμα πιο παρακμιακά, να ξεγελάσουμε το διαιτητή ή να χτυπήσουμε τον αντίπαλο όταν δε βλέπει η κάμερα, δεν είναι Αριστερή λογική και σίγουρα οι σύντροφοι που την επικαλούνται, δεν το έχουν συνειδητοποιήσει.
Η λογική της Αριστεράς, πρέπει να είναι ομαδική όπως π.χ. του ράγκμπυ, όπου οι 7 ή 13 ή 15 παίκτες κινούνται συντονισμένα, σχηματίζουν μετωπική γραμμή άμυνας και καλοσχηματισμένη γραμμή αλληλοϋποστηριζόμενης επίθεσης, όπου η ατομική ενέργεια πάντα αποτυγχάνει και η πάσα στον συμπαίκτη που βρίσκεται δίπλα ή πιο πίσω, είναι το μόνο εργαλείο για να φτάσεις στην επίτευξη του στόχου, στη νίκη.
Μια παρόμοια λογική, προϋποθέτει διαρκή σύγκρουση με τον αντίπαλο και σκληρή προσπάθεια στήριξης του συμπαίκτη, με πόνο, ένταση, διάρκεια και επιμονή.
Μόνο μια τέτοια λογική μπορεί να σε οδηγήσει στην επιτυχία, όπου καταϊδρωμένος, λασπωμένος, ματωμένος, αγκαλιά με τους συντρόφους σου, θα απολαύσεις τη νίκη διπλά: Ομαδικά και Ατομικά.
Συντροφικά,
Τάσος Πανταζίδης.
Κάποιοι σύντροφοι επικαλούνται ποδοσφαιρικούς όρους για να περιγράψουν τα πολιτικά αντανακλαστικά που πρέπει να επιδείξουμε αυτή την περίοδο. Λένε πχ πως πρέπει να πάρουμε τη μπάλα και να σουτάρουμε στο αντίπαλο τέρμα για γκολ, να μην πετάμε τη μπάλα στην εξέδρα κλπ κλπ.
Η σημειολογία αγαπητοί σύντροφοι είναι εντελώς λανθασμένη. Η Αριστερά οφείλει να παίζει ομαδικό παιχνίδι. Δεν περιμένουμε κάποιον που νομίζει ότι είναι ο Μαραντόνα, για να σώσει την παρτίδα. Στην πολιτική δεν υπάρχει Μαραντόνα και αν υπήρχε θα τον εξοστρακίζαμε. Η ποδοσφαιρική λογική, όπου πρέπει να γίνει η ατομική ενέργεια και να την καρπωθεί το σύνολο ή ακόμα πιο παρακμιακά, να ξεγελάσουμε το διαιτητή ή να χτυπήσουμε τον αντίπαλο όταν δε βλέπει η κάμερα, δεν είναι Αριστερή λογική και σίγουρα οι σύντροφοι που την επικαλούνται, δεν το έχουν συνειδητοποιήσει.
Η λογική της Αριστεράς, πρέπει να είναι ομαδική όπως π.χ. του ράγκμπυ, όπου οι 7 ή 13 ή 15 παίκτες κινούνται συντονισμένα, σχηματίζουν μετωπική γραμμή άμυνας και καλοσχηματισμένη γραμμή αλληλοϋποστηριζόμενης επίθεσης, όπου η ατομική ενέργεια πάντα αποτυγχάνει και η πάσα στον συμπαίκτη που βρίσκεται δίπλα ή πιο πίσω, είναι το μόνο εργαλείο για να φτάσεις στην επίτευξη του στόχου, στη νίκη.
Μια παρόμοια λογική, προϋποθέτει διαρκή σύγκρουση με τον αντίπαλο και σκληρή προσπάθεια στήριξης του συμπαίκτη, με πόνο, ένταση, διάρκεια και επιμονή.
Μόνο μια τέτοια λογική μπορεί να σε οδηγήσει στην επιτυχία, όπου καταϊδρωμένος, λασπωμένος, ματωμένος, αγκαλιά με τους συντρόφους σου, θα απολαύσεις τη νίκη διπλά: Ομαδικά και Ατομικά.
Συντροφικά,
Τάσος Πανταζίδης.
Τετάρτη 22 Φεβρουαρίου 2012
ΖΟΥΜΕ ΜΙΑ ΒΙΑΙΗ ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ’30 ΣΤΟ ‘50
Την προηγούμενη περίοδο των αγώνων, διεκδικήσεων και συγκρούσεων, πολλοί φίλοι από την Αριστερά, τη χαρακτήριζαν παρόμοια με εκείνη του ’30.
Η εργατική τάξη σε όλο τον κόσμο, αγωνιζόταν να κερδίσει το μερίδιο του πλούτου που δικαιούνταν, ειδικά μετά το ντόμινο που προκάλεσε η διεθνής κρίση του ’29 – ’30. Στην Ευρώπη, το εργατικό κίνημα μέσα από μαζικές απεργίες αλλά ακόμα και μέσα από την ένοπλη πάλη, διεκδίκησε καλύτερη ζωή και πιο δίκαιη κοινωνία. Χρειάστηκε να γίνει ένας παγκόσμιος πόλεμος και μερικοί εμφύλιοι, για να μπορέσει το διεθνές κεφάλαιο να καθυποτάξει τους Λαούς του κόσμου. Μετά την ήττα, ήρθε η δεκαετία του ’50, όπου η ανάπτυξη στηρίχθηκε στην υπερεκμετάλλευση της ηττημένης εργατικής τάξης. Εδώ συνίστανται και οι ομοιότητες της δεκαετίας του ’50 με την κατάσταση που ζούμε σήμερα. Η εργατική τάξη αγωνίζεται και διεκδικεί. Όμως η ήττα στα σημεία ή με πτώση, έστω και προσωρινή, είναι σαφής.
Στην Ελλάδα, οι ομοιότητες είναι πιο ξεκάθαρες: Επανέρχονται τα συσσίτια στα σχολεία. Οι Οργανισμοί τίθενται σε εποπτεία. Η παροχή υπηρεσιών είναι έργο των ιδιωτών. Το κράτος δεν «οικοδομεί» - απλά εισπράττει. Τα Σώματα Ασφαλείας και οι Ένοπλες Δυνάμεις απολαμβάνουν «ασυλία» μέτρων, ενώ οι υπόλοιποι Δημόσιοι Υπάλληλοι είναι πλήρως απαξιωμένοι και χαμηλόμισθοι. Νοσοκομεία, Σχολεία και παιδικοί σταθμοί, αποστελεχώνονται και μετατρέπονται σε εταιρείες εισπρακτικού χαρακτήρα. Επανήλθε η χρέωση για έκδοση πιστοποιητικών, όπως τότε τα χαρτόσημα. Τα παραδείγματα και οι ομοιότητες, πληθαίνουν διαρκώς.
Η βίαιη και ταχεία αυτή μετάβαση, οργανώνεται από την ιθαγενή και διεθνή τάξη των εκμεταλλευτών μας και ως μόνη αντιμετώπιση, πρέπει να έχει από μέρους μας μια ίδια ταχεία μετάβαση: από το ’50 στα τέλη της δεκαετίας του ’60. Ανατροπή δηλαδή αυτών που απέτυχαν να δώσουν στο Λαό αυτά που δικαιούται, δηλαδή τα οφέλη της ανάπτυξης και το μερίδιο του πλούτου. Ανατροπή με κάθε μέσο για τον κοινό και δίκαιο σκοπό.
Τάσος Πανταζίδης. Γραμματέας Οικοσοσιαλιστών Ελλάδας.
Φλεβάρης 2012.
Η εργατική τάξη σε όλο τον κόσμο, αγωνιζόταν να κερδίσει το μερίδιο του πλούτου που δικαιούνταν, ειδικά μετά το ντόμινο που προκάλεσε η διεθνής κρίση του ’29 – ’30. Στην Ευρώπη, το εργατικό κίνημα μέσα από μαζικές απεργίες αλλά ακόμα και μέσα από την ένοπλη πάλη, διεκδίκησε καλύτερη ζωή και πιο δίκαιη κοινωνία. Χρειάστηκε να γίνει ένας παγκόσμιος πόλεμος και μερικοί εμφύλιοι, για να μπορέσει το διεθνές κεφάλαιο να καθυποτάξει τους Λαούς του κόσμου. Μετά την ήττα, ήρθε η δεκαετία του ’50, όπου η ανάπτυξη στηρίχθηκε στην υπερεκμετάλλευση της ηττημένης εργατικής τάξης. Εδώ συνίστανται και οι ομοιότητες της δεκαετίας του ’50 με την κατάσταση που ζούμε σήμερα. Η εργατική τάξη αγωνίζεται και διεκδικεί. Όμως η ήττα στα σημεία ή με πτώση, έστω και προσωρινή, είναι σαφής.
Στην Ελλάδα, οι ομοιότητες είναι πιο ξεκάθαρες: Επανέρχονται τα συσσίτια στα σχολεία. Οι Οργανισμοί τίθενται σε εποπτεία. Η παροχή υπηρεσιών είναι έργο των ιδιωτών. Το κράτος δεν «οικοδομεί» - απλά εισπράττει. Τα Σώματα Ασφαλείας και οι Ένοπλες Δυνάμεις απολαμβάνουν «ασυλία» μέτρων, ενώ οι υπόλοιποι Δημόσιοι Υπάλληλοι είναι πλήρως απαξιωμένοι και χαμηλόμισθοι. Νοσοκομεία, Σχολεία και παιδικοί σταθμοί, αποστελεχώνονται και μετατρέπονται σε εταιρείες εισπρακτικού χαρακτήρα. Επανήλθε η χρέωση για έκδοση πιστοποιητικών, όπως τότε τα χαρτόσημα. Τα παραδείγματα και οι ομοιότητες, πληθαίνουν διαρκώς.
Η βίαιη και ταχεία αυτή μετάβαση, οργανώνεται από την ιθαγενή και διεθνή τάξη των εκμεταλλευτών μας και ως μόνη αντιμετώπιση, πρέπει να έχει από μέρους μας μια ίδια ταχεία μετάβαση: από το ’50 στα τέλη της δεκαετίας του ’60. Ανατροπή δηλαδή αυτών που απέτυχαν να δώσουν στο Λαό αυτά που δικαιούται, δηλαδή τα οφέλη της ανάπτυξης και το μερίδιο του πλούτου. Ανατροπή με κάθε μέσο για τον κοινό και δίκαιο σκοπό.
Τάσος Πανταζίδης. Γραμματέας Οικοσοσιαλιστών Ελλάδας.
Φλεβάρης 2012.
Πέμπτη 15 Δεκεμβρίου 2011
ΜΑΛΛΟΝ ΜΕΛΕΤΑΝΕ ΕΝΤΑΤΙΚΑ ΤΗΝ ΤΟΥΡΚΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΤΟ ΠΑΣΟΚ!!!
Δεν είναι μόνο τα τούρκικα σήριαλ που έχουν γίνει μόδα στην Ελλάδα. Η ιστορία των γειτόνων, έχει τύχει «σπουδής» από τα στελέχη του ΠΑΣΟΚ όπως δείχνουν οι κινήσεις τους.
Ο Ιμπραήμ το 1825, ανακαταλαμβάνοντας την Πελοπόννησο, διέλυσε τις ελάχιστες υποδομές που υπήρχαν και διέταξε τα στρατεύματά του να ρίχνουν αλάτι στα χωράφια των ρωμιών ώστε να μην ξαναφυτρώσει τίποτα. Έτσι και οι κυβερνήσεις Σημίτη και Γ. Παπανδρέου, ακολούθησαν πιστά αυτή την πολιτική και ξεθεμελίωσαν κοινωνικά και εργασιακά δικαιώματα.
Εκατοντάδες χρόνια νωρίτερα, προκειμένου οι Οθωμανοί να διατηρήσουν τη θρησκευτική ειρήνη, όταν κατέλαβαν την Κωνσταντινούπολη και την Αυτοκρατορία, ο Μωάμεθ ο Β’ ο Πορθητής, διόρισε Πατριάρχη τον προδότη Γεννάδιο Σχολάριο, παραχωρώντας του εξουσίες κοσμικές επί όλων των ρωμιών. Παρομοίως οι σύγχρονοι ελληνόφωνοι δυνάστες μας, παραχώρησαν στον αρχιτραπεζίτη πολιτικές εξουσίες, ώστε να καταδυναστευθεί ο Λαός εντατικότερα.
Οι Τούρκοι όμως, δίδαξαν και με ένα άλλο παράδειγμά τους τους ΠΑΣΟΚους! Κατά τον Β’ παγκόσμιο πόλεμο, οι Τούρκοι παρέμειναν «ουδέτεροι», παρέχοντας –με το αζημίωτο- υπηρεσίες στον «Άξονα» και τους «Συμμάχους» ταυτόχρονα. Δύο μήνες πριν καταρρεύσει το Ράιχ και αφού οι Σοβιετικοί από ανατολικά και οι Αμερικανοί από δυτικά είχαν εισβάλει στο έδαφος της Γερμανίας, οι Τούρκοι κήρυξαν τον πόλεμο στους Ναζί (χωρίς βέβαια να έρθουν ποτέ σε εχθροπραξίες μαζί τους) ελπίζοντας σε ευνοϊκή μεταχείριση από τους νικητές μεταπολεμικά. Έτσι και τώρα, στελέχη, πρώην υπουργοί κλπ, του ΠΑΣΟΚ, αυτομολούν προς τα «αριστερά» ώστε να γλυτώσουν την κατακραυγή και το πολιτικό «λυντσάρισμα».
Ίσως πρέπει λοιπόν κι εμείς να αρχίσουμε να μελετάμε την ιστορία της Τουρκίας και της Ελλάδας, αλλά ΚΥΡΙΩΣ την ιστορία του διεθνούς εργατικού κινήματος και των επαναστάσεων, ώστε να διδαχθούμε και να πορευθούμε καλύτερα προς τον στόχο μας: την ανατροπή κάθε συστήματος εκμετάλλευσης και την οικοδόμηση της κοινωνικής και πολιτικής δικαιοσύνης μέσα από τον ανανεωμένο, αληθινό ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ.
Τάσος Πανταζίδης – Οικοσοσιαλιστές Ελλάδας
Ο Ιμπραήμ το 1825, ανακαταλαμβάνοντας την Πελοπόννησο, διέλυσε τις ελάχιστες υποδομές που υπήρχαν και διέταξε τα στρατεύματά του να ρίχνουν αλάτι στα χωράφια των ρωμιών ώστε να μην ξαναφυτρώσει τίποτα. Έτσι και οι κυβερνήσεις Σημίτη και Γ. Παπανδρέου, ακολούθησαν πιστά αυτή την πολιτική και ξεθεμελίωσαν κοινωνικά και εργασιακά δικαιώματα.
Εκατοντάδες χρόνια νωρίτερα, προκειμένου οι Οθωμανοί να διατηρήσουν τη θρησκευτική ειρήνη, όταν κατέλαβαν την Κωνσταντινούπολη και την Αυτοκρατορία, ο Μωάμεθ ο Β’ ο Πορθητής, διόρισε Πατριάρχη τον προδότη Γεννάδιο Σχολάριο, παραχωρώντας του εξουσίες κοσμικές επί όλων των ρωμιών. Παρομοίως οι σύγχρονοι ελληνόφωνοι δυνάστες μας, παραχώρησαν στον αρχιτραπεζίτη πολιτικές εξουσίες, ώστε να καταδυναστευθεί ο Λαός εντατικότερα.
Οι Τούρκοι όμως, δίδαξαν και με ένα άλλο παράδειγμά τους τους ΠΑΣΟΚους! Κατά τον Β’ παγκόσμιο πόλεμο, οι Τούρκοι παρέμειναν «ουδέτεροι», παρέχοντας –με το αζημίωτο- υπηρεσίες στον «Άξονα» και τους «Συμμάχους» ταυτόχρονα. Δύο μήνες πριν καταρρεύσει το Ράιχ και αφού οι Σοβιετικοί από ανατολικά και οι Αμερικανοί από δυτικά είχαν εισβάλει στο έδαφος της Γερμανίας, οι Τούρκοι κήρυξαν τον πόλεμο στους Ναζί (χωρίς βέβαια να έρθουν ποτέ σε εχθροπραξίες μαζί τους) ελπίζοντας σε ευνοϊκή μεταχείριση από τους νικητές μεταπολεμικά. Έτσι και τώρα, στελέχη, πρώην υπουργοί κλπ, του ΠΑΣΟΚ, αυτομολούν προς τα «αριστερά» ώστε να γλυτώσουν την κατακραυγή και το πολιτικό «λυντσάρισμα».
Ίσως πρέπει λοιπόν κι εμείς να αρχίσουμε να μελετάμε την ιστορία της Τουρκίας και της Ελλάδας, αλλά ΚΥΡΙΩΣ την ιστορία του διεθνούς εργατικού κινήματος και των επαναστάσεων, ώστε να διδαχθούμε και να πορευθούμε καλύτερα προς τον στόχο μας: την ανατροπή κάθε συστήματος εκμετάλλευσης και την οικοδόμηση της κοινωνικής και πολιτικής δικαιοσύνης μέσα από τον ανανεωμένο, αληθινό ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ.
Τάσος Πανταζίδης – Οικοσοσιαλιστές Ελλάδας
Παρασκευή 28 Οκτωβρίου 2011
ΝΑ ΑΛΛΑΞΕΙ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΚΑΙ ΝΟΗΜΑ Ο ΕΟΡΤΑΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΟΝ Β’ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΟΛΕΜΟ

Η 28η Οκτωβρίου καθιερώθηκε ως Εθνική Εορτή καθώς ήδη από τις 28 Οκτώβρη 1944 οι ΕΑΜίτες και ο Αθηναϊκός Λαός, βγήκαν στους δρόμους για να διαδηλώσουν για τη «μεγάλη αντιφασιστική μέρα». Έτσι καθιερώθηκε εθιμικά και αργότερα και θεσμικά η 28η Οκτωβρίου ως Εθνική Εορτή.
Οι μετεμφυλιακές κυβερνήσεις Δεξιάς και Ακροδεξιάς, διατήρησαν τον εορτασμό, δίνοντας έμφαση στο «όχι» του δικτάτορα φασίστα Μεταξά. Μέχρι σήμερα, η επίσημη ιστορία, ακόμα και αυτή που διδάσκεται στα σχολεία, δε λέει λέξη για το ότι ο Μεταξάς ήταν δικτάτορας, για το ότι από την 4η Αυγούστου 1936 η Ελλάδα υπέφερε από διώξεις, κρατικές και παρακρατικές δολοφονίες, απεργίες που πνίγονταν στο αίμα, εξορίες και εκτοπίσεις, αστυνομοκρατία, προπαγάνδα με στόχο τη νεολαία, ρατσισμό και πολλά – πολλά άλλα φρικτά. Δίνει έμφαση στο «όχι» που υποτίθεται ότι είπε αυθόρμητα ο «πατριώτης» δικτάτορας ως «ηγέτης» του ελληνικού Λαού.
Ήρθε όμως η ώρα να αποκαταστήσουμε την ιστορία. Ήρθε η ώρα να δώσουμε ένα τέρμα στο λάθος.
H συντριπτική πλειονότητα των χωρών του κόσμου, γιορτάζει ως Εθνική εορτή, την ανεξαρτησία τους, την πολιτειακή αλλαγή ή τη νίκη σε απελευθερωτικούς πολέμους. Έτσι, στη Γαλλία γιορτάζεται η κατάληψη της Βαστίλης, στην Κίνα η ίδρυση της «Λαϊκής Δημοκρατίας» και στη Μάλτα η ανεξαρτησία της.
Στην Ελλάδα, ακόμα και η 25η Μαρτίου, είναι μια πολιτική επέτειος, μια ψευδής «εθνική» ημερομηνία. Η επανάσταση, δεν άρχισε στις 25 Μαρτίου του 1821. Από τις 14 Μαρτίου που οι επαναστάτες καταλαμβάνουν τη Ζάχολη, μέχρι τις 24 Μαρτίου έχει ξεσηκωθεί σχεδόν όλη η Πελοπόννησος και έχουν ελευθερωθεί Πάτρα, Καλαμάτα, Αίγιο και πάμπολλα χωριά και κώμες ενώ γίνονται οργανωμένες επιθέσεις σε φρουρές Οθωμανών. Άλλωστε η Ελληνική Επανάσταση είχε ήδη ξεκινήσει στις 21 Φεβρουαρίου από τον Αλέξανδρο Υψηλάντη στο Ιάσιο. Ακόμα και την υποτιθέμενη ύψωση του λαβάρου στην Αγ. Λαύρα, όσοι ιστορικοί την επικαλούνται, την ορίζουν για τις 17 Μαρτίου.
Η 25η Μαρτίου ορίστηκε με βασιλικό διάταγμα του Όθωνα στις 15 Μαρτίου του 1838 καθώς το νέο καθεστώς αγωνιούσε να στηρίξει την συγκυριαρχία του Βασιλείου με την Εκκλησία, ορίζοντας την Εθνική Εορτή την ίδια ημέρα με τον Εορτασμό του «Ευαγγελισμού της Θεοτόκου», συνδέοντας την επανάσταση με τη θρησκεία και την Εκκλησία. Αυτή η αγωνία, ήρθε στο απόγειό της στις 25 Μαρτίου 1923 όταν, λόγω του ότι η Πολιτεία είχε υιοθετήσει το Γρηγοριανό (νέο) ημερολόγιο και η Εκκλησία είχε διατηρήσει το Ιουλιανό (παλιό), ο εορτασμός της Εθνικής Εορτής έγινε δυο εβδομάδες νωρίτερα από τον εορτασμό του «Ευαγγελισμού της Θεοτόκου». Η Εκκλησία, μόλις συνειδητοποίησε ότι θα αποσυνδεθεί το Κράτος και το Έθνος από την κυριαρχία της επ’αυτών, έσπευσε άμεσα να εφαρμόσει και αυτή το νέο ημερολόγιο.
Ήρθε η ώρα να απομακρυνθούμε από τις λογικές του παρελθόντος. Αν θέλουμε να γιορτάζουμε τη νίκη επί του Φασισμού και του Ναζισμού, μπορούμε να επιλέξουμε π.χ. την ημέρα της απελευθέρωσης της Αθήνας από τους Γερμανούς, την 12η Οκτωβρίου 1944, ή άλλη σχετική ημερομηνία. Να απαλλαγούμε δηλαδή μια και καλή από ιδεολογήματα και προκαταλήψεις που δίνουν ψευδή εικόνα για τους πρωταγωνιστές της ιστορίας του Λαού και του τόπου μας.
Τάσος Πανταζίδης.
28 Οκτωβρίου 2011
Δευτέρα 5 Απριλίου 2010
"Δρόμος της Αριστεράς"

Διαβάστε στον "Δρόμο" της Μ.Παρασκευής 2 Απριλίου 2010:
«Ραντεβού στα γουναράδικα»
Ελπίδα πως σε αυτή την Αντίσταση δεν θα χάσουμε πάλι…
Του Τάσου Πανταζίδη*
Έτσι αποχαιρετούσε του συναγωνιστές του ο Άρης Βελουχιώτης, προβλέποντας το τέλος του. Σήμερα, στην περίοδο της τριπλής κατοχής (Ecofin, Ε.Κ.Τ., Δ.Ν.Τ.), κάποιοι σίγουρα θα αντισταθούμε (δίνοντας ραντεβού στα γουναράδικα). Παράλληλα, θα εμφανιστούν οι αντίστοιχοι «δoσίλογοι» (συνδικαλιστές, πολιτικοί, δημοσιογράφοι κ.α.). Η ελπίδα μας είναι πως σε αυτή την Αντίσταση, δεν θα χάσουμε πάλι, ούτε οι «προσκυνημένοι» θα επικρατήσουν ξανά.
Χρωστάμε στους Ευρωπαίους μεγαλοκαπιταλιστές ή μας χρωστάνε; Tο 1998, ο Σημίτης υποτίμησε 12,3% τη δραχμή για την ένταξή της στο Μηχανισμό Συναλλαγματικών Ισοτιμιών του Ευρώ. Το 2000 συμφώνησε σε επιπλέον υποτίμηση 3,5% με αποτέλεσμα η τελική ισοτιμία με το ευρώ, να φτάσει τις 340,75 δραχμές, αντί για 331 του Γενάρη 2000 ή 325 το 1998. Το 1981 η ΕΟΚ ήταν σχεδόν ανεπιθύμητη. Μόνο η Ελλάδα & οι: Τουρκία, Ισπανία, Πορτογαλία ήθελαν την ένταξη. Η Ελλάδα τηρούσε όμως τα προσχήματα σταθερού πολιτεύματος και είχε ξεφύγει από την εξαθλίωση. Η ένταξή μας, έδωσε πολιτική και οικονομική ώθηση στην ΕΟΚ. Χώρα με ισχυρή ναυτιλία, αγροτική οικονομία και τουρισμό, εμπορικός κόμβος, σφήνα στα κομμουνιστικά Βαλκάνια και φίλη με τους Άραβες, τους ήταν χρήσιμη. Ταυτόχρονα, οι δυτικοευρωπαίοι, αγόραζαν χωρίς δασμούς τα Ελληνικά αγροτικά προϊόντα και μας έκαναν πελάτες τους για τα βιομηχανικά προϊόντα. Τότε ήταν που η Ελλάδα γέμισε ευρωπαϊκά αυτοκίνητα και ηλεκτρικές συσκευές, εγκαταλείποντας τα Αμερικάνικα που σχεδόν μονοπωλούσαν την ελληνική αγορά.
Οι κυβερνήσεις της μεταπολίτευσης, δημιούργησαν κομματισμό και πελατειακές σχέσεις, διάβρωσαν το συνεταιριστικό και συνδικαλιστικό κίνημα, ενίσχυσαν την αδιαφάνεια και τη διαφθορά. Αποβιομηχάνισαν τη χώρα, εγκατέλειψαν την αγροτική παραγωγή, υποβάθμισαν τουρισμό, ναυτιλία και μεταφορές. Αυτά συνοδεύτηκαν με πολύ άδικη φορολογία. Ακόμα και ο άπορος πληρώνει ΦΠΑ στο ψωμί, παρά το οτι το Σύνταγμα τον απαλλάσσει. Βέβαια τώρα που όλα κατέρρευσαν, όσοι θησαύρισαν από τις ιδιωτικοποιήσεις, προτείνουν (π.χ. Βγενόπουλος) «Κρατικό Καπιταλισμό», χαρακτηρίζουν αποτυχημένο τον νεοφιλελευθερισμό και ζητάνε συμπράξεις Δημόσιου και ιδιωτικού τομέα (στα κέρδη χώρια, στη ζημιά μαζί). ΠΑΣΟΚ και ΝΔ χρεοκόπησαν και ξεπούλησαν: Ολυμπιακή, ΟΣΕ, Ταμεία, λιμάνια, αεροδρόμια, δρόμους. Στήριξαν την εισφορο/φοροδιαφυγή των Π.Α.Ε.. Υπουργείο Πολιτισμού και ΟΠΑΠ, χρηματοδοτούσαν κομματικούς φίλους. Κρατικές προμήθειες και έργα επιβαρύνονταν με μίζες. Η Κομισιόν, λέει πως δεν κατατέθηκαν επαρκή στοιχεία για τον τρόπο λήψης των –κρυφών- δανείων (περίοδος Σημίτη) από την Goldman Sachs. Τα σκάνδαλα Χρηματιστηρίου και SIEMENS, ακόμα αναζητούν υπεύθυνους. Η εκκλησία μας φόρτωσε τη μισθοδοσία και ασφάλιση του προσωπικού της, αλλά δεν φορολογείται για τα δισεκατομμύρια κερδών της και τα ακίνητα. Τα σκάνδαλα Βατοπεδίου, Τοπλού και «Αλληλεγγύης» ποτέ δεν «πήγαν ταμείο». 5.600.000 ευρώ για τροφή στο Ιράκ, 345.000 για τα θύματα του Λιβάνου και 308.000 για τα θύματα του τσουνάμι, έκαναν φτερά, χωρίς ποτέ να πραγματοποιηθεί έργο. Οι Δημοτικοί Υπάλληλοι, είδαν το Ταμείο τους (με περίπου 2.000.000 ετήσιο πλεόνασμα) να συγχωνεύεται με τον ελλειμματικό ΟΠΑΔ. Παρομοίως «εξαφανίστηκαν» και άλλα πλεονασματικά Ταμεία. Οι τράπεζες το 2009 έλαβαν μερικά δις ευρώ ενίσχυση. Οι εργαζόμενοι όμως πληρώνουν τα ακριβότερα επιτόκια στην Ευρώπη.
Η Ρουμανική κυβέρνηση, ανακοίνωσε την απόλυση 3.000 δημοσίων υπαλλήλων. Εντός δύο ετών θα απολύσει 100.000. Ως αντάλλαγμα θα πάρουν από το ΔΝΤ δάνειο 2,3 δις ευρώ. Στην Ελλάδα οι διεθνείς επόπτες, ζήτησαν περικοπή μισθών και συντάξεων 20% στο Δημόσιο, αύξηση ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης και απόλυση 10% των υπηρετούντων στο Δημόσιο. Κάθε ομοιότητα με Ρουμανία, συμπτωματική.
Τα ΜΜΕ, προσπαθούν να μας πείσουν ότι δεν γίνεται αλλιώς. Όταν ο Π.Λαφαζάνης τόλμησε σε τηλεοπτικό πάνελ, να μιλήσει για τα κλεμμένα, οι «δημοσιογράφοι» του επιτέθηκαν: «να μας πείτε τώρα τι κάνουμε. Αφήστε το χτες». Πολύ βολικό για όσους κατάκλεψαν το κράτος. Ο πρωθυπουργός ομολόγησε ότι πρώτο θύμα της «σταθεροποίησης» είναι η εθνική κυριαρχία. Τον Μάη του 1999, στη γαλλική Le Monde, ο Χάνς Όλαφ Χένκελ, πρόεδρος των Γερμανών βιομηχάνων, δήλωνε: «….. κύρια ευεργετική συνέπεια του Ευρώ, είναι ότι εγκαθιστά επ’ άπειρον λιτότητα εισοδημάτων των εργαζομένων στην Ευρώπη. Καμιά Εθνική κυβέρνηση δεν θα μπορούσε να επιτύχει αυτό το αποτέλεσμα». Το ευρώ δεν μας προστάτεψε από την ακρίβεια, την κερδοσκοπία, τις ελλείψεις σε υγεία, παιδεία, κοινωνικές παροχές. Ότι έχουμε το κατακτήσαμε με αγώνες.
Αυτά τα μέτρα δεν είναι μονόδρομος. Να τους στερήσουμε τη δικαιολογία των «εντολών της Ε.Ε.». Να παλέψουμε για τα δικαιώματά μας. Θέλουμε να ζούμε. Όχι να επιβιώνουμε
Ο αγώνας είναι ο μοναδικός μονόδρομος.
* Ο Τάσος Πανταζίδης είναι Γραμματέας της Εκτελεστικής Επιτροπής των «Οικοσοσιαλιστών Ελλάδας»
και μέλος του Διεθνούς Οικοσοσιαλιστικού Δικτύου.
Κυριακή 27 Σεπτεμβρίου 2009
ΑΝΑΓΚΑΙΟΤΗΤΑ Η ΑΝΤΕΠΙΘΕΣΗ ΤΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΑΣ
Του Τάσου Πανταζίδη, υποψήφιου Βουλευτή ΣΥΡΙΖΑ στη Β' Αθήνας.
Όλοι οι εργαζόμενοι, συνταξιούχοι, άνεργοι, μικροί και μεσαίοι επιχειρηματίες, σπουδαστές, βιώνουμε τα τελευταία χρόνια διαρκή συρρίκνωση των εισοδημάτων μας και επιδείνωση του επιπέδου ζωής μας. Το περιβάλλον, λόγω της αντιμετώπισής του ως πεδίο δράσης για παραγωγή κερδών από την οικονομία της αγοράς, καταστρέφεται ολοένα και περισσότερο κάνοντας την δραματική κατάσταση μη ανατρέψιμη. Την ίδια στιγμή η παιδεία, η υγεία και ο πολιτισμός, έχουν αφεθεί στην εγκατάλειψη και την αποσάθρωση, αφήνοντας το πεδίο ελεύθερο στους μεγαλοεπιχειρηματίες για να κερδίσουν πολλά χρήματα εις βάρος φυσικά της ποιότητας και της δυνατότητας και των φτωχότερων να έχουν πρόσβαση σε αυτά τα αγαθά και υπηρεσίες. Στο επίπεδο δε των δικαιωμάτων, τα κόμματα εξουσίας έχουν υιοθετήσει την ατζέντα της ακροδεξιάς, παραπλανώντας τον κόσμο, λέγοντας μισές αλήθειες και αποπροσανατολίζοντας τη συζήτηση σχετικά με τις λύσεις. Ο ρατσισμός, η ξενοφοβία, ο άκρατος εθνικισμός, η απομόνωση των θρησκευτικά, σεξουαλικά ή κοινωνικά «διαφορετικών», τείνουν να γίνουν κανόνας συμπεριφοράς και δεν λαμβάνεται κανένα μέτρο για την παρεμπόδιση αυτού του κλίματος. Παράλληλα η διαφθορά, οι κάθε λογής διακρίσεις υπέρ των ισχυρών και οι αυθαιρεσίες, καταληστεύουν τον δημόσιο πλούτο, αφαιρώντας πόρους που θα μπορούσαν να διατεθούν για αγαθά, υπηρεσίες και ελαφρύνσεις προς τους πολίτες. Τα κυβερνητικά στελέχη, η Εκκλησία, οι μεγιστάνες του τύπου, του εμπορίου και των κατασκευών, πλουτίζουν με νομιμοφανείς τρόπους, με τις πλάτες του «βαθέως» αλλά και του επιφανειακού κράτους, ενώ ο μέσος πολίτης αγωνίζεται από το πρωί μέχρι το βράδυ απλά για να επιβιώσει.
Η Αριστερά, μέσα στο τόσο δραματικό πολιτικό, οικονομικό, περιβαλλοντικό, κοινωνικό, πολιτιστικό πεδίο, καλείται να δώσει απαντήσεις και λύσεις. Τον προηγούμενο χρόνο, ο ΣΥΡΙΖΑ αναδείχθηκε στην ουσιαστική αντιπολίτευση απέναντι στη ΝΔ. Γι’ αυτό και σύσσωμα τα κοινοβουλευτικά κόμματα, έσπευσαν να αποδομήσουν τον χώρο μας. Βρήκαν βέβαια και «πατήματα» σε αφορμές που δίνουν διαρκώς κάποια προβεβλημένα στελέχη. Η Αριστερά όμως είναι ο κόσμος της. Όλοι αυτοί που αγωνίζονται για το μεροκάματο, για την υγεία & την παιδεία, για το περιβάλλον, για τα δικαιώματα, για την καθολική ισότητα, για ένα καλύτερο αύριο. Για όλους αυτούς λοιπόν, ήρθε η ώρα της αντεπίθεσης. Η ώρα της μάχης για να αλλάξουν τα πράγματα.
Ενωτικά, δυνατά, αποτελεσματικά.
ΨΗΦΙΖΟΥΜΕ & ΣΤΗΡΙΖΟΥΜΕ ΣΥΡΙΖΑ – ΓΙΑ ΑΛΛΑΓΗ & ΟΧΙ ΕΝΑΛΛΑΓΗ
Σάββατο 27 Ιουνίου 2009
Παρασκευή 5 Ιουνίου 2009
Σάββατο 25 Απριλίου 2009
Στις νέες συνθήκες ποια αριστερά χρειαζόμαστε;

Αναδημοσίευση από την εφημερίδα Εποχή: 12/12/2004
130 ΠΟΛΙΤΕΣ ΥΠΟΓΡΑΦΟΥΝ ΚΕΙΜΕΝΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΡΕΙΑ ΤΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΑΣ
Στις νέες συνθήκες ποια αριστερά χρειαζόμαστε;
Μερικούς μήνες πριν, δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι διαδήλωναν με τα πανό του Ελληνικού Κοινωνικού Φόρουμ ενάντια στη νεοφιλελεύθερη παγκοσμιοποίηση και τον ιμπεριαλιστικό πόλεμο.
Λιγότερους μήνες πριν, δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι ψήφισαν το ΣΥ.ΡΙ.ΖΑ. και εκατοντάδες που δεν ανήκαν σε καμία από τις συνιστώσες του στρατεύτηκαν σε ένα τέτοιο εγχείρημα για πρώτη φορά ή μετά από πολλά χρόνια.
Μερικούς μήνες πριν, οργανώσεις και άτομα με εντελώς διαφορετικές ιδεολογικοπολιτικές διαδρομές συναντήθηκαν και συλλειτούργησαν αρμονικά σε όλες τις κινητοποιήσεις, από τη Γένοβα ως τη Φλωρεντία και από το Ναύπλιο και τη Σούδα ως τη Θεσσαλονίκη.
Λιγότερους μήνες πριν, όλοι και όλες ελπίσαμε ότι έχουμε κάνει ένα μεγάλο βήμα μπροστά (ίσως και άλμα...) για να ξεπεράσουμε τον κατακερματισμό, την περιθωριοποίηση, την εσωστρέφεια και τη μιζέρια του μικρόκοσμου.
Ισχύει ή όχι πως λίγους μήνες πριν εμείς οι ίδιοι αποδείξαμε ότι, παρόλο που η νεοφιλελεύθερη και ιμπεριαλιστική επίθεση εντείνονται, και στην Ελλάδα η Αριστερά και τα κινήματα μπορούν να αντεπιτεθούν, μπορούν να βρουν τα "περάσματα" για να (ξανά)συναντηθούν με την κοινωνία, να αποδείξουν ότι Ένας Άλλος Κόσμος Είναι Εφικτός;
Μερικούς μήνες μετά ο αέρας που φυσά δεν είναι δροσερός. Και δεν αναφερόμαστε μόνο στην εύλογη υποχώρηση που ακολούθησε το "κινηματικό εξάμηνο" της ελληνικής προεδρίας στην Ε.Ε. και στη φυσιολογική κάμψη του διεθνούς αντιπολεμικού κινήματος μετά την κατάληψη του Ιράκ από τους αμερικανοβρετανούς σταυροφόρους. Ούτε και στην πολιτική αμηχανία που προκαλούν οι πρώτοι μήνες της Νέας Δημοκρατίας στην εξουσία. Μιλάμε, συνυπολογίζοντας όλα τούτα, για την αδράνεια, την εσωστρέφεια και τον κατακερματισμό που κυριαρχούν σε εκείνη την Αριστερά που μερικούς μήνες πριν έκανε το μεγάλο βήμα (ίσως και άλμα...) του Φόρουμ και του ΣΥ.ΡΙ.ΖΑ.
Λίγους μήνες μετά, σαν να μη συνέβησαν όλα αυτά, σε αυτή την Αριστερά είναι έντονα τα φαινόμενα της βυζαντινολογίας, της υποκρισίας, της ομφαλοσκόπησης και του ναρκισσισμού, καθώς και η αναζήτηση "λύσεων" χωρίς να συζητείται το πρόβλημα, με τρόπο συχνά αυτοκαταστροφικό και βεβαίως ουδεμία σχέση έχοντα με τη ζωντάνια της εποχής της Γένοβα ή το δυναμισμό του περσινού χειμώνα. Την ίδια στιγμή -ευτυχώς- χιλιάδες αγωνιστές/στριες της Αριστεράς και του κινήματος που εμπνεύστηκαν από τις εμπειρίες στις οποίες προαναφερθήκαμε, είναι σε κατάσταση αναμονής: απογοητευμένοι αλλά όχι παραιτημένοι, πιο απαιτητικοί αλλά όχι αδιάφοροι, με έντονη κριτική διάθεση αλλά όχι απορριπτικοί, αναζητούν τα σημάδια μιας νέας ελπίδας και νέων προωθητικών εγχειρημάτων.
Είμαστε λοιπόν καταδικασμένοι να μασάμε την μπουκιά και μετά να τη φτύνουμε ή πρέπει να καταλήξουμε στο συμπέρασμα πως, ό,τι κι αν γίνει, η Αριστερά έχει ένα όριο που αποκλείεται να το ξεπεράσει;
Δεν είμαστε ούτε αιθεροβάμονες ούτε αφελείς. Δεν πιστεύουμε ότι διεθνώς και στην Ελλάδα η κατάσταση είναι εύκολη. Δεν νομίζουμε ότι εγκλήματα και τραγωδίες δεκαετιών, από τον "υπαρκτό" μέχρι τη χειραγώγηση κινημάτων και το ξεπούλημα αγώνων, έχουν αφήσει αλώβητο οποιοδήποτε ρεύμα της Αριστεράς. Ούτε θεωρούμε ότι η πασοκική πολιτεία, η διάλυση του κοινωνικού ιστού, η γραφειοκρατικοποίηση του συνδικαλιστικού κινήματος, οι αναδιαρθρώσεις στην εργασία, ο εθνικισμός και η "τηλεοπτική δημοκρατία" αφήνουν ανεπηρέαστη στην Αριστερά - κάθε άλλο. Ακόμα, ξέρουμε ότι η ιμπεριαλιστική ηγεμονία και η νεοφιλελεύθερη βαρβαρότητα, αν και προκαλούν μαζική αγανάκτηση, προς το παρόν δεν έχουν γεννήσει εκείνα τα μαζικά ανταγωνιστικά υποκείμενα διεθνώς που θα αποτελέσουν με μόνιμο και δυναμικό τρόπο χώρους ελευθερίας και θερμοκήπια ιδεών για την Αριστερά.
Είναι γι' αυτό -ανάμεσα σε πολλά άλλα- που ιδιαίτερα σε μια τέτοια συγκυρία, η Αριστερά πρέπει να οριοθετείται από την "κεντροαριστερά" και τον κυβερνητισμού και ταυτόχρονα να μην εμπλέκεται στις διεκδικήσεις αξιωμάτων, που δεν αντιστοιχούν στην οριοθέτηση αυτή και δεν προέρχονται απ' την άμεση εκλογή, μέσω της λαϊκής ψήφου.
Είναι γι' αυτό που είναι αδύνατον να αγνοήσουμε ότι οι ηγεμονικοί κοινωνικοί και πολιτικοί συσχετισμοί επιβάλλουν πρόεδρο που θα συμβολίζει τη νεοφιλελεύθερη συναίνεση και θα σέβεται τις επιλογές του αστικού δικομματικού πολιτικού συστήματος, δηλαδή επιβάλλουν πρόεδρο που δεν μπορεί να προέρχεται από την Αριστερά.
Κι αν αυτό συμβεί από ένα καπρίτσιο της Ιστορίας, τότε ο πρόεδρος αυτός αναγκαστικά ξεκόβει από την Αριστερά και την εκθέτει.
Αυτά τα ξέρουμε, γι' αυτό δεν περιμένουμε από την Αριστερά της εποχής μας να είναι πλειοψηφική και να θέτει επί τάπητος το αίτημα της κοινωνικής αλλαγής. Περιμένουμε όμως από την Αριστερά της εποχής μας, διεθνώς αλλά και στην Ελλάδα, να αντιλαμβάνεται τι συμβαίνει και να συντονίζει το βηματισμό της με τις ανάγκες και τις αγωνίες των "από κάτω". Και το περιμένουμε γιατί η κατάσταση μπορεί να είναι δύσκολη αλλά τόσο διεθνώς όσο και στην Ελλάδα διαμορφώνονται ρεύματα, γεννιούνται κινήματα και ξεσπούν αγώνες που αποδεικνύουν ότι έχουν αλλάξει πολλά πράγματα από τα "παγωμένα χρόνια" των αρχών της προηγούμενης δεκαετίας. Γιατί ακόμα τμήματα των εργαζομένων και της νεολαίας, χωρίς πολλές φορές, είναι αλήθεια, σαφή προσανατολισμό, δείχνουν τη διάθεση να αγωνιστούν και κυρίως κοιτούν προς τα αριστερά.
Είναι υπερβολή, λοιπόν, να θέλουμε μια Αριστερά που μέσω της ενότητάς της να αποδεικνύεται χρήσιμη στα λαϊκά στρώματα και μέσω της ανασύνθεσής της να ελκύει τα πιο πολιτικοποιημένα και ριζοσπαστικά τμήματά τους;
Αν ισχύει ότι μερικούς μήνες πριν δείξαμε ότι μπορούμε να κάνουμε το μεγάλο βήμα (ίσως και άλμα...), ότι η Αριστερά μπορεί να κάνει κάτι περισσότερο από το να μασάει την μπουκιά και μετά να τη φτύνει και πως αυτή η Αριστερά, παρά τις δυσκολίες, μπορεί να πραγματώνει αποτελεσματικές μορφές ενότητας και ελκυστικές διαδικασίες ανασύνθεσης, τότε έχουμε κάθε λόγο να δηλώνουμε και να διαδηλώνουμε:
- Ότι, είτε ανήκουμε σε κόμματα και οργανώσεις είτε είμαστε ανένταχτοι-ες, θεωρούμε πως η ενότητα και η ανασύνθεση της Αριστεράς είναι μονόδρομος. Ενότητα με εκείνες τις πολιτικές και κοινωνικές δυνάμεις που αγωνίζονται ενάντια στη νεοφιλελεύθερη παγκοσμιοποίηση και την ιμπεριαλιστική κυριαρχία, τον εθνικισμό και το ρατσισμό. Ανασύνθεση με εκείνες τις πολιτικές και κοινωνικές δυνάμεις που επιδιώκουν την κοινωνική αλλαγή, άρα τη δημιουργία πραγματικών συσχετισμών για την υλοποίησή της, και όχι τον "εξανθρωπισμό του συστήματος" μέσω κεντροαριστερών σεναρίων ή την "αποκάλυψή" του μέσω προπαγανδιστικών ρητορειών.
- Ότι η σχέση Αριστεράς - κινήματος δεν είναι σχέση δασκάλου - μαθητή (εξάλλου, και αυτή αμφισβητείται...), αλλά μία σχέση συνεχούς αλληλεπίδρασης και πως χωρίς την κοινωνική αυτενέργεια και τη μαζική συμμετοχή η Αριστερά στην καλύτερη περίπτωση περιθωριοποιείται και στη χειρότερη -και συνηθέστερη- γίνεται τμήμα του πολιτικού συστήματος ή (και) δύναμη χειραγώγησης των εργαζομένων. Το σχήμα "τα κινήματα διεκδικούν, η Αριστερά τα εκπροσωπεί" είναι ιστορικά ανεκδιήγητο και πολιτικά καταστροφικό. Δεν θέλουμε μια Αριστερά... "εκπρόσωπο". Θέλουμε μια αριστερά από τα κινήματα, μαζί με τα κινήματα, για τα κινήματα.
- Ότι η δημοκρατία, η πολυτασική κουλτούρα, ο πολιτισμός της συνύπαρξης και της ανασύνθεσης, μέσα από αντιπαραθέσεις που δεν διαλύουν, αλλά συνθέτουν, η αντίληψη ότι η ιστορία της Αριστεράς είναι η ιστορία των ρευμάτων της, ότι ο κομματικός πατριωτισμός δεν μπορεί να υπερισχύει της κινηματικής αλληλεγγύης, ότι η πραγματικότητα είναι μία αλλά πολύσημη (και συχνά αμφίσημη...), επομένως οι αλήθειες που προκύπτουν απ' αυτήν πολλές και όχι μία, όπως και οι ταυτότητες των ανταγωνιστικών υποκειμένων, όλα τούτα και πολλά άλλα είναι κατακτήσεις της Αριστεράς και του κινήματος, που χωρίς αυτές τόσο η ενότητα όσο και η ανασύνθεση γελοιοποιούνται.
- Ότι, τέλος, τόσο η εμπειρία του Φόρουμ όσο και του ΣΥ.ΡΙΖ.Α -με διαφορετική βαρύτητα και δυναμική- δείχνουν ότι και στην Ελλάδα η πλειονότητα των αριστερών που νοιάζονται για την Αριστερά, που θέλουν να είναι ενεργοί, να δρουν στους χώρους που ζουν, δουλεύουν και σπουδάζουν, που θέλουν "να κάνουν πολιτική στα μικρά και στα μεγάλα, στους δρόμους και στην κεντρική πολιτική σκηνή", ενδιαφέρονται για μια Αριστερά ενωτική, μαζική, πολυτασική, χωρίς παραγοντισμούς, με δημοκρατικές λειτουργίες βάσης, αγωνιστική και κινηματική.
Ο χρόνος που περνάει αμήχανα, μετράει αντίστροφα για το εγχείρημα της ενότητας και της ανασύνθεσης. Μετράει αντίστροφα για τις διαθεσιμότητες και τις στρατεύσεις. Μετράει αντίστροφα για την αμοιβαία προσέγγιση και συνεννόηση, για την επιβεβαίωση των κοινών τόπων.
Ο ΣΥΡΙΖΑ, η ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ για τη ΣΥΣΠΕΙΡΩΣΗ της ΑΡΙΣΤΕΡΑΣ και κάθε άλλη ανάλογη πρωτοβουλία, είναι ανάγκη να υπηρετήσουν, χωρίς ανταγωνισμούς, κοινούς στόχους, παράλληλους ή επάλληλους και πάντως ενιαίους. Είναι ανάγκη άμεσα να υπερβούν αμηχανίες, σκοπιμότητες και αυτοεπιβεβαιωτικές περιχαρακώσεις.
Οι υπογραφές που ακολουθούν δηλώνουν προφανώς τη συμφωνία, τουλάχιστον με το γενικό πνεύμα αυτού του κειμένου. Δηλώνουν όμως ταυτόχρονα την κοινή επιθυμία για μια ανοιχτή, αλλά σχεδιασμένη και συμφωνημένη πανελλαδική ενεργοποίηση διαρκείας, την υποστήριξη, όλων όσων διεκδικούν να δώσουν ενωτικές απαντήσεις και ενωτικό δείγμα γραφής στα επίκαιρα ερωτήματα και στα κρίσιμα κοινωνικά και πολιτικά μέτωπα της περιόδου.
Οι υπογραφές
Αθανασίου Κώστας, Αθανασόπουλος Αντώνης, Αλμπάνης Γιάννης, Απέργης Σπύρος, Αργαλιώτης Κώστας, Βαλλιάνος Χρήστος, Βαλσαμής Σταύρος, Βλαχογιάννη Μαρία, Βλαχογιάννης Νίκος, Βωβός-Τουμπάνης Παναγιώτης, Γαβριηλίδης Άκης, Γεωργιάδης Γιώργος, Γιαννόπουλος Αρίστος, Γιαννόπουλος Νίκος, Γιανουλέας Γιώργος, Γιούλης Παναγιώτης, Γολέμης Χαράλαμπος, Γουδέλη Μαίρη, Δεληγιάννης Γιώργος, Δημητριάδης Μίμης, Δημούλης Δημήτρης, Ζυρίνης Κώστας, Θεοδωρίδης Νάσος, Θεοχάρη Καίτη, Ιμπιρλής Δημήτρης, Κακλαμανάκης Θοδωρής, Καπλανόγλου Μαρία, Καρακώστας Γιώργος, Κατσίμπας Σωτήρης, Κόλιας Θοδωρής, Κοσμάς Πάνος, Κοτρωνάκη Λουκία, Κοτσόβολης Δημήτρης, Κούρτης Βαγγέλης, Κυριακάκης Ηλίας, Κωνσταντάτος Χάρης, Λαβατσής Δημήτρης, Λογοθέτη Αλεξάνδρα, Λούντου Ελισάβετ, Μαγγανιά Κατερίνα, Μαγγανιάς Ηλίας, Μαΐστρος Γιάννης, Μανωλάς Νίκος, Μελά Βάνα, Μέξα Αλίκη, Μηλιός Γιάννης, Μητραλιά Σόνια, Μητραλιάς Γιώργος, Μουρατίδης Κυριάκος, Μπαρζέφσκυ Μάνια, Μπαρτσίδης Μιχάλης, Μπεμπρέκ Χουσεΐν, Μποζίκη Φαίδρα, Νικολάου Κώστας, Ντοκόπουλος Δημήτρης, Ντούρου Ευγενία, Οικονομίδη Τζένη, Παπαδόπουλος Χριστόφορος, Παπαδοπούλου Ναταλία, Παπάζη Εύη, Παρτάλης Θανάσης,, Περγιαλιώτη Ελένη, Πετράκη Γεωργία, Πιλάλης Βαγγέλης, Πορτάλιου Ελένη, Πρίφτης Γιώργος, Ρήγος Άλκης, Ρολχόιζερ Άχιμ, Σαπουνάς Γιώργος, Σίσκα Μάρθα, Σμυρνής Κώστας, Σούνδιας Τιμόθεος, Σουρλατζής Πέτρος, Σοφός Νίκος, Σπαθής Γεράσιμος, Σταθακάρου Τασία, Σταύρου Πέτρος, Σταύρου Σπύρος, Τζανετέας Κώστας, Τζιγέρ Τζεμίλ, Φλόκου Θεοδώρα, Φορμόζη Μαρία, Χαραλαμπόπουλος Χρήστος, Χατζιδάκις Αλέκος, Χελάκης Γιώργος, Χοντολίδου Ελένη, Χριστοδουλοπούλου Τασία, Χρυσός Θανάσης, Χρυσός Πάρης, Ψυκάκος Δικαίος, Αναστασάκος Δημήρης, Ηλίας Κώστας, Μαγαλιού Ελένη, Παπαρούση Μαρίτα, Πολίτης Τάκης, Χανιωτάκης Νίκος, Γρηγοριάδης Γιάννης, Ζδούκος Θοδωρής, Καραγιαννίδης Θόδωρος, Καρανίκα Ξανθούλα, Κατσαρέλης Κώστας, Κρασοπούλου Αλέκα, Λάσκος Χρήστος, Ξανθόπουλος Κώστας, Παπαδοπούλου Μαρία, Πεχλιβανίδης Στάθης, Σαμαντζή Ελένη, Σταμάτης Κώστας, Τοζίδης Γιώργος, Φέστας Θοδωρής, Φτεργιώτης Διονύσης, Σαμανίδης Νίκος, Γεωργόπουλος Πανάγος, Δρίτσας Θοδωρής, Ζευγωλατάκος Βρασίδας, Καστρινάκης Μιχάλης, Λαμπρίδης Χρήστος, Μπελαβίλας Νίκος, Πανταζίδης Τάσος, Σαρρής Μανόλης, Χονδρός Γιώργος
Έτσι ονειρευόμαστε τον ΣΥΡΙΖΑ

.jpg)
.jpg)
Αναδημοσίευση από την εφημερίδα "Εποχή" της 12ης Απριλίου 2009.
Έτσι ονειρευόμαστε τον ΣΥΡΙΖΑ
Το ερώτημα απλό, ίσως το πιο απλό απ΄ όλα, ίσως και το πιο δύσκολο. «Πως ονειρεύεστε τον ΣΥΡΙΖΑ;» Και απαντάμε για τον ΣΥΡΙΖΑ, όπως τον θέλουμε, όπως τον θέλαμε να είναι. Να είναι ζωηρός, επικίνδυνος, να είναι κινηματικός, θεσμικός, αντισυστημικός... Να είναι επαναστατικός, ενωτικός, να διευρύνεται, να ενισχύει τη σημερινή του ταυτότητα. Να είναι ανοιχτός στο σοσιαλιστικό χώρο ή στους αντιεξουσιαστές, να είναι με τα κινήματα, να είναι συλλογικός, συμμετοχικός, να έχει μέλη... Να είναι εκλογική συμμαχία, να δώσει το βάρος του στον κόσμο της εργασίας, στους χωρίς φωνή. Να μετεξελιχθεί σε ενιαίο φορέα με όλους ή με κάποιους.
Οι άνθρωποι του ΣΥΡΙΖΑ απαντούν: ένας αστερισμός απόψεων, διαφορετικών, αλλά που οι περισσότερες από αυτές συγκλίνουν στην ανάγκη ενός ΣΥΡΙΖΑ των αγώνων και των αντιστάσεων. Και παρότι όλοι αυτοί οι άνθρωποι έφτασαν στο κοινό σπίτι του ΣΥΡΙΖΑ από διαφορετικές διαδρομές, σήμερα φαίνεται ότι αυτό το σπίτι, αν το φροντίζουμε όλοι και όλες, χωράει πάρα πολλούς.
Να ενωθούμε σε Συμμαχία και όχι σε Συνασπισμό
Οι λέξεις, παρά το ότι πολλές φορές τις αντιμετωπίζουμε επιπόλαια, έχουν τη σημασία τους. Η δημιουργία του ΣΥΡΙΖΑ, δεν ανταποκρίθηκε στην ανάγκη για άμυνα απέναντι στις επιθέσεις που δεχόταν η Αριστερά. Δεν δημιουργήθηκε για κάλυψη κάτω από την ίδια ασπίδα (συν-ασπίς). Η κύρια ανάγκη ήταν και παραμένει, ο συντονισμός των δυνάμεών μας και η αντεπίθεση. Δηλαδή, καλούμαστε από τον κόσμο (μας) να πολεμήσουμε μαζί, να συμ-μαχήσουμε. Επιπλέον, δεν μας ενώνει μόνο η ομπρέλα του αντι-καπιταλισμού ή του αντι-νεοφιλελευθερισμού. Μας ενώνει και η αγωνία για οικοδόμηση του Σοσιαλισμού (όπως ο καθένας τον εννοεί). Αυτή η αγωνία ξεπερνάει κόμματα και οργανώσεις και γι’αυτό πολλοί αγωνιστές που είχαν εγκαταλείψει την ένταξη σε γραφειοκρατικούς κομματικούς μηχανισμούς, ενεργοποιήθηκαν στον ΣΥΡΙΖΑ. Το ερώτημα όμως είναι αν μπορούμε να διακρίνουμε αυτό το μεγάλο που μας περιβάλλει, ως μεγαλύτερο από μας. Οι διαδρομές κομμάτων και οργανώσεων είναι καθ’ όλα σεβαστές, ακόμα και αν πρόκειται για οργανώσεις όπως η δική μας, με σχεδόν δυο χρόνια ζωής. Σε ότι αφορά τους «Οικοσοσιαλιστές Ελλάδας» όμως, θα ήμασταν χαρούμενοι να μπορέσουμε να διαλύσουμε την οργάνωσή μας, όταν διαπιστώσουμε πως η οικοσοσιαλιστική λογική διαπνέει την πολιτική της Αριστεράς, στην πράξη και όχι στα λόγια. Δυστυχώς προς το παρόν, τα οικολογικά θέματα αντιμετωπίζονται από τους περισσότερους σαν συμπληρωματικά των οικονομικών και συνδικαλιστικών και όχι σαν φαινόμενα κρίσης του ίδιου συστήματος που επηρεάζουν άμεσα τα οικονομικά, κοινωνικά, συνδικαλιστικά.
Βέβαια, πέρα από τα πιο πάνω, έχουμε πολλή δουλειά ακόμα μέχρι να συμφωνήσουμε και σε θέματα όπως ΟΤΑ, εθνικά, εξωτερική πολιτική.
Σε ότι αφορά τέλος στον τίτλο που δώσαμε, καλά καταλάβατε. Κανείς μας δεν θέλει απλά να αποτελέσει ουρά άλλου, μεγαλύτερου κόμματος.
Τάσος Πανταζίδης
Γραμματέας της Εκτελεστικής Επιτροπής
των «Οικοσοσιαλιστών Ελλάδας»
(δημοσιεύθηκαν και τοποθετήσεις των: Περικλής Κοροβέσης - βουλευτής ΣΥΡΙΖΑ, Εύη Καρακώστα-Ενεργοί Πολίτες, Παναγιώτης Γεωργιάδης-Κρατούμενος-ΑΚΟΑ, Σωκράτης Μαντζουράνης- Μέλος Γραμματείας ΚΕΔΑ, Εύα Γαλιανού-Ανένταχτη - ΣΥΡΙΖΑ Σερρών,Ιωάννα Γαϊτάνη-Δ.Ε.Α-ΣΥΡΙΖΑ Ημαθίας,Κωνσταντίνα Κουλουμπή-ΑΚΟΑ– ΣΥΡΙΖΑ Πάτρας,Μαρίνα Μπρέστα-ΚΟΕ,Νίκος Ραδικόπουλος-Νεολαία Συνασπισμού,Αδάμος Ζαχαριάδης-Ομάδα ΡΟΖΑ - Αθήνα,Λευτέρης Γεωργέλλης-Πολιτική Οργάνωση Κόκκινο-ΣΥΡΙΖΑ Αγίων Αναργύρων,Ντόρα Τσικαρδάνη-δικηγόρος-Μέλος Κ.Π.Ε. ΣΥΝ,Στέλιος Αναστασόπουλος- γραμματέας Π.Κ. ΣΥΝ Καλλιθέας,Kώστας Παπακώστας -ανένταχτος - Νέα Ιωνία,Τζίμης Αργυρός Νέες – Νέοι ΑΚΟΑ).
Πέμπτη 16 Απριλίου 2009
ΤΟ ΑΓΡΟΤΙΚΟ ΖΗΤΗΜΑ
ΔΕΝ ΕΧΟΥΝ ΔΙΚΙΟ ΟΛΟΙ ΟΙ ΑΓΡΟΤΕΣ
Κάθε 3-4 χρόνια, οι αγρότες της χώρας αναγκάζονται από τις συνθήκες να προβαίνουν σε κινητοποιήσεις, μεταξύ των οποίων και τα μπλόκα. Πράγματι, όταν οι μεγαλέμποροι προσφέρουν π.χ. 0,015 του ευρώ για ένα κιλό πορτοκάλια, πολύ – πολύ λιγότερο απ’ότι χρειάζεται μόνο για να μαζευτούν δηλαδή, λογικό είναι να έρχεται η απόγνωση στους αγρότες. Τούς γονάτισε το κόστος παραγωγής, που δεν καλύπτεται από τις τιμές διάθεσης των προϊόντων τους στο εμπόριο. Την ίδια στιγμή οι τιμές καταναλωτή παραμένουν στα ύψη, από τους μεσάζοντες, την ασυδοσία και την αισχροκέρδεια.
Το κύριο πρόβλημα είναι η έλλειψη αγροτικής πολιτικής, τόσο από τα κόμματα εξουσίας, όσο και από τα κόμματα της αριστεράς.
Τα 500 εκατομμύρια ευρώ που θα διαθέσει το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης, δεν φτάνουν για να αντιμετωπίσουν το συνολικό πρόβλημα. Άλλωστε και να έφταναν, δεν υπάρχει σχέδιο για αξιοποίησή τους. Τα χρήματα του ελληνικού κρατικού προϋπολογισμού αλλά και τα χρήματα της Ε.Ε. που δίνονται μέσω επιδοτήσεων εδώ και δεκαετίες, απλά διανέμονται και δεν αξιοποιούνται.
Ο αγροτικός τομέας δεν εκσυγχρονίσθηκε, δεν οργανώθηκε, δεν κατασκευάστηκαν έργα υποδομής, δεν αναπτύχθηκαν και δεν επεκτάθηκαν οι συνεταιρισμοί ώστε να συνδεθούν και με το κίνημα των καταναλωτών, για να παραμεριστούν οι μεσάζοντες, οι οποίοι εκμεταλλεύονται και τους παραγωγούς και τους καταναλωτές. Με την ένταξη στην ΟΝΕ και την εφαρμογή της ΚΑΠ, οι αγρότες σύρθηκαν σε αυτή την κατάσταση και είναι τα πρώτα θύματα της παγκοσμιοποίησης. Με τις νέες συνθήκες που διαμορφώθηκαν από την παγκοσμιοποίηση της αγοράς και την κοινή Αγροτική Πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης ο Έλληνας αγρότης θα έπρεπε να λειτουργεί συλλογικά, όχι μόνο για την παραγωγή προϊόντων, αλλά και για τη μεταποίηση και τη διάθεσή τους απευθείας στην κατανάλωση. Βασικό εργαλείο για την εφαρμογή μιας αποτελεσματικής αγροτικής πολιτικής είναι η λειτουργία και η ανάπτυξη ενός υγιούς συνεταιριστικού κινήματος, κατά το μοντέλο της Σουηδίας, το θαυμαστό παράδειγμα της Κύπρου, αλλά και ορισμένων οργανώσεων στην Ελλάδα, όπως των μαστιχοπαραγωγών της Χίου, των παραγωγών των Πεζών της Κρήτης, της Νεμέας, της Ζίτσας, του Κρόκου της Κοζάνης κ.ά. Οι αγροτικοί συνεταιρισμοί, δέχθηκαν πολλά χτυπήματα από την μεταξική δικτατορία, την Κατοχή, την απριλιανή χούντα, αλλά δυστυχώς και από τις κυβερνήσεις του ΠΑΣΟΚ και της Νέας Δημοκρατίας.
Στη φάση της μεγάλης ανάπτυξής του μετά τη δικτατορία, το συνεταιριστικό κίνημα δέχτηκε τα πρώτα χτυπήματα από τον κομματισμό στη δεκαετία του 1980, όταν το ΠΑΣΟΚ, επιχειρώντας την άλωσή του, οδήγησε μεγάλες οργανώσεις στη χρεοκοπία και στη διάλυση. Η Νέα Δημοκρατία, παρ' όλο που με το πρόγραμμά της υποσχέθηκε εξυγίανση, στήριξη και ανάπτυξη, έδωσε τη χαρακτηριστική βολή στους συνεταιρισμούς, διότι, πολύ απλά, η νεοφιλελεύθερη ιδεολογία της δεν συμπορεύεται με την ιδέα των συνεταιρισμών.
Μεγάλο μερίδιο ευθύνης, εκτός από τα δύο κόμματα εξουσίας, έχουν και οι ίδιοι οι αγρότες για την κατάρρευση του συνεταιριστικού κινήματος. Ορισμένοι, μάλιστα, είχαν το θάρρος να το ομολογήσουν και στις τηλεοπτικές κάμερες, που κατέγραφαν δηλώσεις στα μπλόκα. Σήμερα πληρώνουν όλοι, και θα πληρώσουν ακόμη, βαρύ τίμημα για το μεγάλο έγκλημα διάλυσης των συνεταιριστικών οργανώσεων.
Δεν μπορεί κάθε αγρότης χωριστά να έχει γνώσεις όπως ξένες γλώσσες και εξοικείωση με το Ιντερνετ και γνώση των κανόνων του μάρκετινγκ για να προωθήσουν και να παρουσιάσουν προϊόντα ποιοτικά και με ταυτότητα. Δεν μπορούν να το κάνουν οι περισσότεροι αγρότες μόνοι τους, μπορούν όμως να το κάνουν οι οργανώσεις τους: οι συνεταιρισμοί, οι ομάδες παραγωγών, αλλά με την προϋπόθεση ότι θα στελεχωθούν με ανθρώπους που έχουν τέτοιες γνώσεις και όχι από ισόβιους υπαλλήλους που διορίστηκαν με κομματικά κριτήρια. Αυτά θα μπορούσαν να γίνουν από ομάδες παραγωγών και συνεταιρισμούς «άλλου είδους», όχι σαν τους ερειπωμένους του παρελθόντος, που τους έφαγε ο σκώρος της κομματικοκρατίας. Απαιτείται μια πολιτική στον αντίποδα της σημερινής: μελέτη των προβλημάτων εις βάθος, επεξεργασμένες ξεκάθαρες θέσεις, ενθάρρυνση και διευκολύνσεις, μέριμνα, εγρήγορση και αυστηρός έλεγχος. Ιδού ένα απλό παράδειγμα προς αποφυγή: από τότε που άνοιξε ο «δρόμος της Κίνας» (μετά την επίσκεψη του πρωθυπουργού στο Πεκίνο), ποιες ήταν οι ενέργειες των αρμόδιων υπουργείων (Γεωργικής Ανάπτυξης, Ανάπτυξης και Εξωτερικών), καθώς και της ελληνικής πρεσβείας στην Κίνα, ώστε να διευκολυνθούν οι παραγωγοί και οι έμποροι; Τι έκαναν ώστε να τιμωρηθούν παραδειγματικά εκείνοι οι αεριτζήδες που πλάσαραν «ποσότητες δεύτερου λαδιού», με αποτέλεσμα να μειωθεί κατά πολύ το ενδιαφέρον των Κινέζων για το ελληνικό λάδι; Τίποτα απολύτως.
Οι αγρότες βρίσκονται εν πολλοίς σε ένα κοινό κοινωνικό πλαίσιο, κυρίως λόγω των προβλημάτων που αντιμετωπίζουν. Γενικότερα οι αγροτικές κοινωνίες είναι και οι σταθερότερες εξαιτίας αυτού.
Βέβαια, το ότι είναι αλλοτριωμένοι με την ίδια νοοτροπία που έχει και ο μέσος κάτοικος των πόλεων, είναι γεγονός. Αυτός είναι και ο λόγος που πολλοί έχουν ύφος φεουδάρχη, κάτι που φάνηκε στην Μανωλάδα με τους μετανάστες και την παραγωγή φράουλας, επιδιώκοντας τον εύκολο πλούτο και την άκρως ατομική ευμάρεια.
Πράγματι, είναι λίγοι οι επαγγελματίες αγρότες που δεν έχουν κάθε είδους όχημα και κανά δυο σπίτια, εκτός των μεγάλων εκτάσεων που δεν είναι εξ' ολοκλήρου παραγωγικές, ακριβώς λόγω της συγκέντρωσής τους σε λίγα άτομα. Αυτό με τη σειρά του οδηγεί σε ενοικιάσεις γης, όπως γινόταν και επί φεουδαρχίας.
Στην πραγματικότητα, σήμερα επιβιώνει το μέσο προς τα πάνω στρώμα αγροτών κατ' επάγγελμα, ενώ οι μικροκαλλιεργητές και οι υπόλοιποι αγρότες, έχουν προχωρήσει στην απαλλαγή ή την υιοθέτηση και άλλων εργασιών μαζί με τις αγροτικές καλλιέργειές τους. Κάτι που συμβαίνει στο 80% της Ελληνικής επικράτειας, όπου οι συνθήκες του εδάφους και του κλίματος δεν επιτρέπουν μεγάλες καλλιέργειες, μα παρόλα αυτά, έχουν μια πολύ αξιόλογη παραγωγή (λάδι, εσπεριδοειδή).
Γιατί οι κυβερνώντες να κάνουν κάτι για να αλλάξει η κατάσταση;
Οι αγρότες είναι οι βασικοί ψηφοφόροι της ΝΔ και μερικές φορές και του ΠΑΣΟΚ. Ποτέ δεν στήριξαν τις φωνές που προειδοποιούσαν για την καταστροφή. Οι ίδιοι στήριξαν τα λαμόγια που κατάκλεψαν τους συνεταιρισμούς. Πάρα πολλοί, τις επιδοτήσεις τις ξόδεψαν σε αγορές φιγούρας και προβολής. Κατοικίες, αυτοκίνητα, τρακτέρ, τζόγος, σκυλάδικα κλπ. Δεν έγινε καμία επένδυση σε έργα ή κατασκευές και σχεδιασμό για το μέλλον. Έφτασαν σε σημείο να κόβουν τα ελαιόδεντρα για να πάρουν επιδότηση. Καμία ιδέα συνεργατικότητας. Ενώνονται μόνο προσωρινά στα μπλόκα, όπου πηγαίνουν με τα δεύτερα ή τρίτα (παλιά) τρακτέρ τους.
Εάν οι αγροτικοί συνεταιρισμοί δούλευαν όπως πρέπει, θα μπορούσαν οι ίδιοι να χτυπήσουν τους μεσάζοντες, διαθέτοντας τα προϊόντα τους φθηνότερα και βάζοντας στην τσέπη τους περισσότερα - όπως κάνουν με επιτυχία μερικοί αγροτικοί συνεταιρισμοί στην Ελλάδα και οι περισσότεροι στο εξωτερικό. Οι επιδοτήσεις και οι προωθούμενες μονοκαλλιέργειες σακάτεψαν την αγροτική ζωή και έστρεψαν τους αγρότες στον ευκολότερο και χειρότερο γι' αυτούς αδιέξοδο δρόμο. Σίγουρα σκόπιμα. Αλλά είναι απαράδεκτο ένας νέος και μορφωμένος αγρότης ιδιοκτήτης μεγάλης αγροτικής έκτασης εκατοντάδων στρεμμάτων να καλλιεργεί αποκλειστικά αζήτητο βαμβάκι - επί χρόνια - και να μην εξετάζει ενδεχόμενο πολυκαλλιέργειας, αλλά ν' απαιτεί επιδοτήσεις για την μόνιμη χασούρα του. Παράλληλα απαιτεί να ξοδεύει το 99% του νερού του Νομού του και να του επιτρέπεται να χρησιμοποιεί κάθε είδους λίπασμα – δηλητηριώδες ή μη- προκειμένου να αυξήσει την παραγωγή του. Απαραίτητη είναι η επανεκπαίδευση των αγροτών στον τρόπο αντιμετώπισης της γης τους και της παραγωγής τους. Οι αγρότες όμως δεν έχουν τέτοιο αίτημα.
Κατά καιρούς εμφανίζεται ένα κίνημα το οποίο ζυμώνεται και το οποίο έχει ξεπουληθεί πολλές φορές από κομματικούς αγροτοπατέρες. Δεν μπορούμε να απαξιώσουμε το κίνημα αυτό. Τον επόμενο χρόνο όμως, οι αγρότες θα ξανακαλλιεργήσουν τα ίδια ακριβώς προϊόντα, με τον ίδιο ακριβώς τρόπο, τους ίδιους προμηθευτές, τις ίδιες διαδικασίες πώλησης, φθάνοντας στο ίδιο αδιέξοδο. Ακόμα και νέοι αγρότες, που διαχειρίζονται εκμεταλλεύσεις εκατοντάδων στρεμμάτων, συνεχίζουν να βαδίζουν στην αποτυχημένη πεπατημένη των συμβατικών μονοκαλλιεργειών, με τους μεταλλαγμένους στείρους σπόρους των πολυεθνικών και τους κερδοσκόπους μεσάζοντες. Οι ντόπιοι χονδρικοί καταναλωτές (π.χ. αλευρόμυλοι) προτιμούν να εισάγουν αγροτικά προϊόντα απ' το εξωτερικό για την τιμή και την ποιότητά τους.
Η κατάσταση είναι πολύ σύνθετη για να βελτιωθεί χωρίς ριζοσπαστικές αλλαγές.
Παρά το ότι οι κυβερνήσεις είναι ανίκανες και απρόθυμες ν' αντιμετωπίσουν τα μεγάλα προβλήματα και είναι ικανές μόνο να συμμορφώνονται στις επιταγές της αγοράς, οι αγρότες (όπως και όλες οι άλλες παραγωγικές ομάδες της χώρας) χωρίζονται σε γαλάζιους, πράσινους και κόκκινους, χωρίς ταξική ενότητα και πρακτική. Ίσως τελικά δεν υπάρχει "κίνημα" της αγροτιάς. Υπάρχει απόγνωση και οργή, αλλά στραμένη προς λάθος κατεύθυνση. Καλόμαθαν τόσα χρόνια με τις ευρωπαϊκές επιδοτήσεις, μην υπολογίζοντας οτι έχουν ημερομηνία λήξης και λόγω της κρατικής ανυποληψίας και ανικανότητας, αντί να τις χρησιμοποιήσουν προς μακροπρόθεσμη βελτίωση της κατάστασής τους, τις εξάντλησαν όπως προαναφέραμε. Όσοι δεν αφέθηκαν να κατευθυνθούν από τους γεωτεχνικούς της ρεμούλας και την κουτοπονηριά, δεν βρίσκονται σήμερα στα μπλόκα, γιατί συμμετέχουν σε σωστούς και λειτουργικούς συνεταιρισμούς ή έχουν υγιείς αγροτικές επιχειρήσεις.
Τα μπλόκα δεν έχουν πολιτικό προσανατολισμό. Στην ουσία, οι κινητοποιήσεις αυτές χρησιμοποιούν ως μοχλό πίεσης την δυσαρέσκεια των υπολοίπων πολιτών γι' αυτές. Από την άλλη πλευρά, οι αγρότες δεν ρισκάρουν τίποτα αυτήν την περίοδο. Είναι νεκρή από πλευράς αγροτικών εργασιών στα προϊόντα που παράγουν. Αν δεν ήταν στα μπλόκα, θα βρίσκονταν στα καφενεία, μουρμουρίζοντας για τα χρέη τους και τις δυσκολίες αποπληρωμής τους. Την ίδια στιγμή υπάρχουν νέοι αγρότες που κάνουν δεύτερες και τρίτες δουλειές για να μεγαλώσουν οικογένειες, στις προγονικές τους εστίες, σε μια εγκαταλελλειμένη και υποβαθμισμένη ύπαιθρο που φυσικά δεν ανήκουν στην ομάδα που προαναφέραμε. Στην ομάδα δηλαδή των «δημοσίων υπαλλήλων» που ζουν από τις επιδοτήσεις. Ακόμα και η έλλειψη μητρώου αγροτών δυσχεραίνει την κατάσταση και ευνοεί τα λαμόγια που επιδοτούνται σαν αγρότες χωρίς να είναι.
Τι θα γίνει όμως όταν το 2013 κοπούν οι επιδοτήσεις; Τα μπλόκα που ζητούν περισσότερα χρήματα από την κυβέρνηση, τι θα μπορούν να πετύχουν;
Το «κίνημα» των μπλόκων, σίγουρα κουβαλάει αμαρτίες του παρελθόντος. Σίγουρα προσκολλούνται πάνω του τα παλιά συμφέροντα και οι αγροτοπατέρες. Σίγουρα δεν έχει πάρει ακόμα σαφή μορφή και κατεύθυνση. Υπάρχουν όμως νεοσύστατες ενώσεις νέων αγροτών. Υπάρχουν επιτυχημένοι συνεταιρισμοί, έστω σε αυτή την κατάσταση. Υπάρχουν αγρότες που συμμετέχουν σε σεμινάρια για νέες καλλιέργιες, που ενδιαφέρονται για τη δουλειά τους, που ασχολούνται με την τοπική αυτοδιοίκηση. Συνεχίζουν την παράδοση και κρατούν ζωντανή την ταυτότητά τους.
Αυτοί οι νέοι άνθρωποι αποτελούν τη μαγιά του αγροτικού κινήματος και το κυριότερο είναι ενάντια σε παλαιοκομματικές αντιλήψεις. Αυτοί αποτελούν το πραγματικό αγροτικό κίνημα. Το πώς κρίνουμε εμείς τον αγώνα τους είναι πλέον κάτι που έχει σχέση με τα κριτήριά μας.
Η Αριστερά τι κάνει;
Ουσιαστικά, μόνο το ΚΚΕ, θέτει θέμα Κοινής Αγροτικής Πολιτικής και Ε.Ε. κι αυτό βέβαια από τη δική του οπτική γωνία.
Στο χώρο της Ριζοσπαστικής Αριστεράς, μόνο οι Οικοσοσιαλιστές Ελλάδας μιλάνε για μια εναλλακτική αγροτική πολιτική, ενώ και το ΔΗΚΚΙ θέτει θέμα ΚΑΠ. Τα περισσότερα κόμματα της Αριστεράς αντιμετωπίζουν το αγροτικό σαν ένα ζήτημα μακρινό και διαφορετικό από την αστική τους ασφάλεια και την εξειδίκευσή τους στα «εργατικά» ζητήματα.
Προκύπτει η ανάγκη, να χαραχθεί η δική μας, πραγματικά επαναστατική κατεύθυνση. Κι αυτός είναι ο "ρόλος" που θα έπρεπε και θα μπορούσε ένα Κίνημα σαν το δικό μας να αποκτήσει, όχι αυτό του "παραπονιάρη" και "καταγγέλλοντα" καθώς αυτός είναι ο ρόλος του μικροαστού.
Το παράδειγμα και την πρόταση μπορούμε να το δούμε ιστορικά σε πρωτοπόρους συνεταιριστές, όπως ο Αλέξ. Μπαλτατζής, ο οποίος μαζί με άλλους προοδευτικούς αγρότες, πέτυχαν να δημιουργήσουν ισχυρές συνεταιριστικές οργανώσεις, να πετύχουν με τις τιμές ασφάλειας στήριξη του αγροτικού εισοδήματος, να παραμερίσουν τους μεσάζοντες ιδρύοντας οργανώσεις εμπορίας, προμηθειών γεωργικών εφοδίων (λιπάσματα, εργαλεία κ.λπ.), να ιδρύσουν μεγάλες βιομηχανίες μεταποίησης και αξιοποίησης της παραγωγής, να αυξήσουν τις εξαγωγές προς όλες τις χώρες, ακόμη και της τότε ανατολικής Ευρώπης. Πέτυχε, ακόμη, να ιδρύσει 500 σουπερμάρκετ στα αγροτικά κέντρα και καταναλωτικούς συνεταιρισμούς στα μεγάλα αγροτικά κέντρα.
Ήρθε η ώρα να κάνουμε ουσιαστικές παρεμβάσεις.
• Επανασχεδιασμός του αγροτικού χάρτη της χώρας.
• Στροφή σε μη υδροβόρες, παραδοσιακές καλλιέργειες
• Ενίσχυση των (πραγματικών) βιοκαλλιεργητών
• Δημιουργία εθνικού δικτύου οργάνωσης και παροχής συμβουλών στους αγρότες από εξειδικευμένους επιστήμονες
• Καθορισμός μέγιστου ποσοστού κέρδους από τον παραγωγό ως τον καταναλωτή (π.χ. 20%)
• Χρήση ανακυκλωμένου ή αφαλατωμένου νερού για πότισμα
• Ίδρυση συνεταιριστικών επιχειρήσεων συσκευασίας, τυποποίησης και διάθεσης των αγροτικών προϊόντων, ανά νομό ή νησί
• Ενίσχυση της ορεινής γεωργίας (σε βαθμίδες ή «ξερολιθιές») στη νησιωτική και ηπειρωτική Ελλάδα
• Παύση της υπεραλίευσης
• Ενημέρωση σε εθνικό επίπεδο των καταναλωτών για στροφή στη φυτική διατροφή
Κάθε 3-4 χρόνια, οι αγρότες της χώρας αναγκάζονται από τις συνθήκες να προβαίνουν σε κινητοποιήσεις, μεταξύ των οποίων και τα μπλόκα. Πράγματι, όταν οι μεγαλέμποροι προσφέρουν π.χ. 0,015 του ευρώ για ένα κιλό πορτοκάλια, πολύ – πολύ λιγότερο απ’ότι χρειάζεται μόνο για να μαζευτούν δηλαδή, λογικό είναι να έρχεται η απόγνωση στους αγρότες. Τούς γονάτισε το κόστος παραγωγής, που δεν καλύπτεται από τις τιμές διάθεσης των προϊόντων τους στο εμπόριο. Την ίδια στιγμή οι τιμές καταναλωτή παραμένουν στα ύψη, από τους μεσάζοντες, την ασυδοσία και την αισχροκέρδεια.
Το κύριο πρόβλημα είναι η έλλειψη αγροτικής πολιτικής, τόσο από τα κόμματα εξουσίας, όσο και από τα κόμματα της αριστεράς.
Τα 500 εκατομμύρια ευρώ που θα διαθέσει το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης, δεν φτάνουν για να αντιμετωπίσουν το συνολικό πρόβλημα. Άλλωστε και να έφταναν, δεν υπάρχει σχέδιο για αξιοποίησή τους. Τα χρήματα του ελληνικού κρατικού προϋπολογισμού αλλά και τα χρήματα της Ε.Ε. που δίνονται μέσω επιδοτήσεων εδώ και δεκαετίες, απλά διανέμονται και δεν αξιοποιούνται.
Ο αγροτικός τομέας δεν εκσυγχρονίσθηκε, δεν οργανώθηκε, δεν κατασκευάστηκαν έργα υποδομής, δεν αναπτύχθηκαν και δεν επεκτάθηκαν οι συνεταιρισμοί ώστε να συνδεθούν και με το κίνημα των καταναλωτών, για να παραμεριστούν οι μεσάζοντες, οι οποίοι εκμεταλλεύονται και τους παραγωγούς και τους καταναλωτές. Με την ένταξη στην ΟΝΕ και την εφαρμογή της ΚΑΠ, οι αγρότες σύρθηκαν σε αυτή την κατάσταση και είναι τα πρώτα θύματα της παγκοσμιοποίησης. Με τις νέες συνθήκες που διαμορφώθηκαν από την παγκοσμιοποίηση της αγοράς και την κοινή Αγροτική Πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης ο Έλληνας αγρότης θα έπρεπε να λειτουργεί συλλογικά, όχι μόνο για την παραγωγή προϊόντων, αλλά και για τη μεταποίηση και τη διάθεσή τους απευθείας στην κατανάλωση. Βασικό εργαλείο για την εφαρμογή μιας αποτελεσματικής αγροτικής πολιτικής είναι η λειτουργία και η ανάπτυξη ενός υγιούς συνεταιριστικού κινήματος, κατά το μοντέλο της Σουηδίας, το θαυμαστό παράδειγμα της Κύπρου, αλλά και ορισμένων οργανώσεων στην Ελλάδα, όπως των μαστιχοπαραγωγών της Χίου, των παραγωγών των Πεζών της Κρήτης, της Νεμέας, της Ζίτσας, του Κρόκου της Κοζάνης κ.ά. Οι αγροτικοί συνεταιρισμοί, δέχθηκαν πολλά χτυπήματα από την μεταξική δικτατορία, την Κατοχή, την απριλιανή χούντα, αλλά δυστυχώς και από τις κυβερνήσεις του ΠΑΣΟΚ και της Νέας Δημοκρατίας.
Στη φάση της μεγάλης ανάπτυξής του μετά τη δικτατορία, το συνεταιριστικό κίνημα δέχτηκε τα πρώτα χτυπήματα από τον κομματισμό στη δεκαετία του 1980, όταν το ΠΑΣΟΚ, επιχειρώντας την άλωσή του, οδήγησε μεγάλες οργανώσεις στη χρεοκοπία και στη διάλυση. Η Νέα Δημοκρατία, παρ' όλο που με το πρόγραμμά της υποσχέθηκε εξυγίανση, στήριξη και ανάπτυξη, έδωσε τη χαρακτηριστική βολή στους συνεταιρισμούς, διότι, πολύ απλά, η νεοφιλελεύθερη ιδεολογία της δεν συμπορεύεται με την ιδέα των συνεταιρισμών.
Μεγάλο μερίδιο ευθύνης, εκτός από τα δύο κόμματα εξουσίας, έχουν και οι ίδιοι οι αγρότες για την κατάρρευση του συνεταιριστικού κινήματος. Ορισμένοι, μάλιστα, είχαν το θάρρος να το ομολογήσουν και στις τηλεοπτικές κάμερες, που κατέγραφαν δηλώσεις στα μπλόκα. Σήμερα πληρώνουν όλοι, και θα πληρώσουν ακόμη, βαρύ τίμημα για το μεγάλο έγκλημα διάλυσης των συνεταιριστικών οργανώσεων.
Δεν μπορεί κάθε αγρότης χωριστά να έχει γνώσεις όπως ξένες γλώσσες και εξοικείωση με το Ιντερνετ και γνώση των κανόνων του μάρκετινγκ για να προωθήσουν και να παρουσιάσουν προϊόντα ποιοτικά και με ταυτότητα. Δεν μπορούν να το κάνουν οι περισσότεροι αγρότες μόνοι τους, μπορούν όμως να το κάνουν οι οργανώσεις τους: οι συνεταιρισμοί, οι ομάδες παραγωγών, αλλά με την προϋπόθεση ότι θα στελεχωθούν με ανθρώπους που έχουν τέτοιες γνώσεις και όχι από ισόβιους υπαλλήλους που διορίστηκαν με κομματικά κριτήρια. Αυτά θα μπορούσαν να γίνουν από ομάδες παραγωγών και συνεταιρισμούς «άλλου είδους», όχι σαν τους ερειπωμένους του παρελθόντος, που τους έφαγε ο σκώρος της κομματικοκρατίας. Απαιτείται μια πολιτική στον αντίποδα της σημερινής: μελέτη των προβλημάτων εις βάθος, επεξεργασμένες ξεκάθαρες θέσεις, ενθάρρυνση και διευκολύνσεις, μέριμνα, εγρήγορση και αυστηρός έλεγχος. Ιδού ένα απλό παράδειγμα προς αποφυγή: από τότε που άνοιξε ο «δρόμος της Κίνας» (μετά την επίσκεψη του πρωθυπουργού στο Πεκίνο), ποιες ήταν οι ενέργειες των αρμόδιων υπουργείων (Γεωργικής Ανάπτυξης, Ανάπτυξης και Εξωτερικών), καθώς και της ελληνικής πρεσβείας στην Κίνα, ώστε να διευκολυνθούν οι παραγωγοί και οι έμποροι; Τι έκαναν ώστε να τιμωρηθούν παραδειγματικά εκείνοι οι αεριτζήδες που πλάσαραν «ποσότητες δεύτερου λαδιού», με αποτέλεσμα να μειωθεί κατά πολύ το ενδιαφέρον των Κινέζων για το ελληνικό λάδι; Τίποτα απολύτως.
Οι αγρότες βρίσκονται εν πολλοίς σε ένα κοινό κοινωνικό πλαίσιο, κυρίως λόγω των προβλημάτων που αντιμετωπίζουν. Γενικότερα οι αγροτικές κοινωνίες είναι και οι σταθερότερες εξαιτίας αυτού.
Βέβαια, το ότι είναι αλλοτριωμένοι με την ίδια νοοτροπία που έχει και ο μέσος κάτοικος των πόλεων, είναι γεγονός. Αυτός είναι και ο λόγος που πολλοί έχουν ύφος φεουδάρχη, κάτι που φάνηκε στην Μανωλάδα με τους μετανάστες και την παραγωγή φράουλας, επιδιώκοντας τον εύκολο πλούτο και την άκρως ατομική ευμάρεια.
Πράγματι, είναι λίγοι οι επαγγελματίες αγρότες που δεν έχουν κάθε είδους όχημα και κανά δυο σπίτια, εκτός των μεγάλων εκτάσεων που δεν είναι εξ' ολοκλήρου παραγωγικές, ακριβώς λόγω της συγκέντρωσής τους σε λίγα άτομα. Αυτό με τη σειρά του οδηγεί σε ενοικιάσεις γης, όπως γινόταν και επί φεουδαρχίας.
Στην πραγματικότητα, σήμερα επιβιώνει το μέσο προς τα πάνω στρώμα αγροτών κατ' επάγγελμα, ενώ οι μικροκαλλιεργητές και οι υπόλοιποι αγρότες, έχουν προχωρήσει στην απαλλαγή ή την υιοθέτηση και άλλων εργασιών μαζί με τις αγροτικές καλλιέργειές τους. Κάτι που συμβαίνει στο 80% της Ελληνικής επικράτειας, όπου οι συνθήκες του εδάφους και του κλίματος δεν επιτρέπουν μεγάλες καλλιέργειες, μα παρόλα αυτά, έχουν μια πολύ αξιόλογη παραγωγή (λάδι, εσπεριδοειδή).
Γιατί οι κυβερνώντες να κάνουν κάτι για να αλλάξει η κατάσταση;
Οι αγρότες είναι οι βασικοί ψηφοφόροι της ΝΔ και μερικές φορές και του ΠΑΣΟΚ. Ποτέ δεν στήριξαν τις φωνές που προειδοποιούσαν για την καταστροφή. Οι ίδιοι στήριξαν τα λαμόγια που κατάκλεψαν τους συνεταιρισμούς. Πάρα πολλοί, τις επιδοτήσεις τις ξόδεψαν σε αγορές φιγούρας και προβολής. Κατοικίες, αυτοκίνητα, τρακτέρ, τζόγος, σκυλάδικα κλπ. Δεν έγινε καμία επένδυση σε έργα ή κατασκευές και σχεδιασμό για το μέλλον. Έφτασαν σε σημείο να κόβουν τα ελαιόδεντρα για να πάρουν επιδότηση. Καμία ιδέα συνεργατικότητας. Ενώνονται μόνο προσωρινά στα μπλόκα, όπου πηγαίνουν με τα δεύτερα ή τρίτα (παλιά) τρακτέρ τους.
Εάν οι αγροτικοί συνεταιρισμοί δούλευαν όπως πρέπει, θα μπορούσαν οι ίδιοι να χτυπήσουν τους μεσάζοντες, διαθέτοντας τα προϊόντα τους φθηνότερα και βάζοντας στην τσέπη τους περισσότερα - όπως κάνουν με επιτυχία μερικοί αγροτικοί συνεταιρισμοί στην Ελλάδα και οι περισσότεροι στο εξωτερικό. Οι επιδοτήσεις και οι προωθούμενες μονοκαλλιέργειες σακάτεψαν την αγροτική ζωή και έστρεψαν τους αγρότες στον ευκολότερο και χειρότερο γι' αυτούς αδιέξοδο δρόμο. Σίγουρα σκόπιμα. Αλλά είναι απαράδεκτο ένας νέος και μορφωμένος αγρότης ιδιοκτήτης μεγάλης αγροτικής έκτασης εκατοντάδων στρεμμάτων να καλλιεργεί αποκλειστικά αζήτητο βαμβάκι - επί χρόνια - και να μην εξετάζει ενδεχόμενο πολυκαλλιέργειας, αλλά ν' απαιτεί επιδοτήσεις για την μόνιμη χασούρα του. Παράλληλα απαιτεί να ξοδεύει το 99% του νερού του Νομού του και να του επιτρέπεται να χρησιμοποιεί κάθε είδους λίπασμα – δηλητηριώδες ή μη- προκειμένου να αυξήσει την παραγωγή του. Απαραίτητη είναι η επανεκπαίδευση των αγροτών στον τρόπο αντιμετώπισης της γης τους και της παραγωγής τους. Οι αγρότες όμως δεν έχουν τέτοιο αίτημα.
Κατά καιρούς εμφανίζεται ένα κίνημα το οποίο ζυμώνεται και το οποίο έχει ξεπουληθεί πολλές φορές από κομματικούς αγροτοπατέρες. Δεν μπορούμε να απαξιώσουμε το κίνημα αυτό. Τον επόμενο χρόνο όμως, οι αγρότες θα ξανακαλλιεργήσουν τα ίδια ακριβώς προϊόντα, με τον ίδιο ακριβώς τρόπο, τους ίδιους προμηθευτές, τις ίδιες διαδικασίες πώλησης, φθάνοντας στο ίδιο αδιέξοδο. Ακόμα και νέοι αγρότες, που διαχειρίζονται εκμεταλλεύσεις εκατοντάδων στρεμμάτων, συνεχίζουν να βαδίζουν στην αποτυχημένη πεπατημένη των συμβατικών μονοκαλλιεργειών, με τους μεταλλαγμένους στείρους σπόρους των πολυεθνικών και τους κερδοσκόπους μεσάζοντες. Οι ντόπιοι χονδρικοί καταναλωτές (π.χ. αλευρόμυλοι) προτιμούν να εισάγουν αγροτικά προϊόντα απ' το εξωτερικό για την τιμή και την ποιότητά τους.
Η κατάσταση είναι πολύ σύνθετη για να βελτιωθεί χωρίς ριζοσπαστικές αλλαγές.
Παρά το ότι οι κυβερνήσεις είναι ανίκανες και απρόθυμες ν' αντιμετωπίσουν τα μεγάλα προβλήματα και είναι ικανές μόνο να συμμορφώνονται στις επιταγές της αγοράς, οι αγρότες (όπως και όλες οι άλλες παραγωγικές ομάδες της χώρας) χωρίζονται σε γαλάζιους, πράσινους και κόκκινους, χωρίς ταξική ενότητα και πρακτική. Ίσως τελικά δεν υπάρχει "κίνημα" της αγροτιάς. Υπάρχει απόγνωση και οργή, αλλά στραμένη προς λάθος κατεύθυνση. Καλόμαθαν τόσα χρόνια με τις ευρωπαϊκές επιδοτήσεις, μην υπολογίζοντας οτι έχουν ημερομηνία λήξης και λόγω της κρατικής ανυποληψίας και ανικανότητας, αντί να τις χρησιμοποιήσουν προς μακροπρόθεσμη βελτίωση της κατάστασής τους, τις εξάντλησαν όπως προαναφέραμε. Όσοι δεν αφέθηκαν να κατευθυνθούν από τους γεωτεχνικούς της ρεμούλας και την κουτοπονηριά, δεν βρίσκονται σήμερα στα μπλόκα, γιατί συμμετέχουν σε σωστούς και λειτουργικούς συνεταιρισμούς ή έχουν υγιείς αγροτικές επιχειρήσεις.
Τα μπλόκα δεν έχουν πολιτικό προσανατολισμό. Στην ουσία, οι κινητοποιήσεις αυτές χρησιμοποιούν ως μοχλό πίεσης την δυσαρέσκεια των υπολοίπων πολιτών γι' αυτές. Από την άλλη πλευρά, οι αγρότες δεν ρισκάρουν τίποτα αυτήν την περίοδο. Είναι νεκρή από πλευράς αγροτικών εργασιών στα προϊόντα που παράγουν. Αν δεν ήταν στα μπλόκα, θα βρίσκονταν στα καφενεία, μουρμουρίζοντας για τα χρέη τους και τις δυσκολίες αποπληρωμής τους. Την ίδια στιγμή υπάρχουν νέοι αγρότες που κάνουν δεύτερες και τρίτες δουλειές για να μεγαλώσουν οικογένειες, στις προγονικές τους εστίες, σε μια εγκαταλελλειμένη και υποβαθμισμένη ύπαιθρο που φυσικά δεν ανήκουν στην ομάδα που προαναφέραμε. Στην ομάδα δηλαδή των «δημοσίων υπαλλήλων» που ζουν από τις επιδοτήσεις. Ακόμα και η έλλειψη μητρώου αγροτών δυσχεραίνει την κατάσταση και ευνοεί τα λαμόγια που επιδοτούνται σαν αγρότες χωρίς να είναι.
Τι θα γίνει όμως όταν το 2013 κοπούν οι επιδοτήσεις; Τα μπλόκα που ζητούν περισσότερα χρήματα από την κυβέρνηση, τι θα μπορούν να πετύχουν;
Το «κίνημα» των μπλόκων, σίγουρα κουβαλάει αμαρτίες του παρελθόντος. Σίγουρα προσκολλούνται πάνω του τα παλιά συμφέροντα και οι αγροτοπατέρες. Σίγουρα δεν έχει πάρει ακόμα σαφή μορφή και κατεύθυνση. Υπάρχουν όμως νεοσύστατες ενώσεις νέων αγροτών. Υπάρχουν επιτυχημένοι συνεταιρισμοί, έστω σε αυτή την κατάσταση. Υπάρχουν αγρότες που συμμετέχουν σε σεμινάρια για νέες καλλιέργιες, που ενδιαφέρονται για τη δουλειά τους, που ασχολούνται με την τοπική αυτοδιοίκηση. Συνεχίζουν την παράδοση και κρατούν ζωντανή την ταυτότητά τους.
Αυτοί οι νέοι άνθρωποι αποτελούν τη μαγιά του αγροτικού κινήματος και το κυριότερο είναι ενάντια σε παλαιοκομματικές αντιλήψεις. Αυτοί αποτελούν το πραγματικό αγροτικό κίνημα. Το πώς κρίνουμε εμείς τον αγώνα τους είναι πλέον κάτι που έχει σχέση με τα κριτήριά μας.
Η Αριστερά τι κάνει;
Ουσιαστικά, μόνο το ΚΚΕ, θέτει θέμα Κοινής Αγροτικής Πολιτικής και Ε.Ε. κι αυτό βέβαια από τη δική του οπτική γωνία.
Στο χώρο της Ριζοσπαστικής Αριστεράς, μόνο οι Οικοσοσιαλιστές Ελλάδας μιλάνε για μια εναλλακτική αγροτική πολιτική, ενώ και το ΔΗΚΚΙ θέτει θέμα ΚΑΠ. Τα περισσότερα κόμματα της Αριστεράς αντιμετωπίζουν το αγροτικό σαν ένα ζήτημα μακρινό και διαφορετικό από την αστική τους ασφάλεια και την εξειδίκευσή τους στα «εργατικά» ζητήματα.
Προκύπτει η ανάγκη, να χαραχθεί η δική μας, πραγματικά επαναστατική κατεύθυνση. Κι αυτός είναι ο "ρόλος" που θα έπρεπε και θα μπορούσε ένα Κίνημα σαν το δικό μας να αποκτήσει, όχι αυτό του "παραπονιάρη" και "καταγγέλλοντα" καθώς αυτός είναι ο ρόλος του μικροαστού.
Το παράδειγμα και την πρόταση μπορούμε να το δούμε ιστορικά σε πρωτοπόρους συνεταιριστές, όπως ο Αλέξ. Μπαλτατζής, ο οποίος μαζί με άλλους προοδευτικούς αγρότες, πέτυχαν να δημιουργήσουν ισχυρές συνεταιριστικές οργανώσεις, να πετύχουν με τις τιμές ασφάλειας στήριξη του αγροτικού εισοδήματος, να παραμερίσουν τους μεσάζοντες ιδρύοντας οργανώσεις εμπορίας, προμηθειών γεωργικών εφοδίων (λιπάσματα, εργαλεία κ.λπ.), να ιδρύσουν μεγάλες βιομηχανίες μεταποίησης και αξιοποίησης της παραγωγής, να αυξήσουν τις εξαγωγές προς όλες τις χώρες, ακόμη και της τότε ανατολικής Ευρώπης. Πέτυχε, ακόμη, να ιδρύσει 500 σουπερμάρκετ στα αγροτικά κέντρα και καταναλωτικούς συνεταιρισμούς στα μεγάλα αγροτικά κέντρα.
Ήρθε η ώρα να κάνουμε ουσιαστικές παρεμβάσεις.
• Επανασχεδιασμός του αγροτικού χάρτη της χώρας.
• Στροφή σε μη υδροβόρες, παραδοσιακές καλλιέργειες
• Ενίσχυση των (πραγματικών) βιοκαλλιεργητών
• Δημιουργία εθνικού δικτύου οργάνωσης και παροχής συμβουλών στους αγρότες από εξειδικευμένους επιστήμονες
• Καθορισμός μέγιστου ποσοστού κέρδους από τον παραγωγό ως τον καταναλωτή (π.χ. 20%)
• Χρήση ανακυκλωμένου ή αφαλατωμένου νερού για πότισμα
• Ίδρυση συνεταιριστικών επιχειρήσεων συσκευασίας, τυποποίησης και διάθεσης των αγροτικών προϊόντων, ανά νομό ή νησί
• Ενίσχυση της ορεινής γεωργίας (σε βαθμίδες ή «ξερολιθιές») στη νησιωτική και ηπειρωτική Ελλάδα
• Παύση της υπεραλίευσης
• Ενημέρωση σε εθνικό επίπεδο των καταναλωτών για στροφή στη φυτική διατροφή
Ο ΘΑΝΑΤΟΣ ΤΟΥ ΕΜΠΟΡΑΚΟΥ
Του Δημήτρη Γεωργά (Φυσιολατρικό & Κοινωνικό Κίνημα Κρίκος του Λαού )
Οι μικρομεσαίοι επιχειρηματίες ή αλλιώς αποκαλούμενοι «ιδιωτική πρωτοβουλία», είναι περί τις 800.000 και με τους υπαλλήλους που απασχολούν, τους λογιστές, τους πλασιέ, τους εργάτες, τις οικογένειές τους, τους υπολογίζω περίπου πάνω από τον μισό Ελληνικό πληθυσμό. Όταν βάζουν λουκέτο στα καταστήματα και τις επιχειρήσεις τους, μπαίνουν όλοι στις ουρές των ανέργων. Αυτοί οι άνθρωποι εγκαταλείφθηκαν στην μοίρα τους ενώ, όλοι σχεδόν τους απομυζούν. Είναι σαν μια «ισχνή αγελάδα, που όλοι την αρμέγουν χωρίς κανείς να φροντίζει να την ταΐζει». Βλέπουμε να κατεβάζουν τα ρολά των καταστημάτων τους, με απρόβλεπτες για την κοινωνία συνέπειες (μέχρι θανάτους και αυτοχειρίες έχουμε).
Για να ορθοποδήσουν, πρέπει να πάρουν χαμηλότατα δάνεια με ευκολίες αποπληρωμής για να βάλουν πράγματα στα ράφια τους, ή να ενισχύσουν τις επιχειρήσεις τους, για να μην έχουμε τον «θάνατο του εμποράκου». Πρέπει η Κυβέρνηση μαζί με την αντιπολίτευση να βρει τρόπους υποστήριξης με σχέδια και αναφορές.
Εάν δεν γίνει αυτό και τους φέρεστε σαν «Ιαβέρηδες», τότε, κακό της κεφαλής τους, όπως λένε οι Κρητικοί στις μαντινάδες τους. «Η αγελάδα θα ανακαλύψει την δύναμή της και θα παρασύρει πασσάλους που την έχουν δέσει» και στην προκειμένη περίπτωση δεν θα δώσει ψήφο στα «αφεντικά» ΝΔ και ΠΑΣΟΚ.
Ειδικά όταν βλέπουν πως οι πόλεις γεμίζουν πολυκαταστήματα χιλιάδων τετραγωνικών όπου δουλεύουν οι σύγχρονοι σκλάβοι των 680 ευρώ, όλη μέρα. Οι μικροέμποροι, όσοι άντεξαν την επέλαση των σούπερ μάρκετ, δεν μπορούν να ανταγωνιστούν τη διαφήμιση, τα εξαντλητικά ωράρια και τις χαμηλές τιμές. Έτσι συντηρούν τα καταστήματά τους με ζημία, ώσπου να πάρουν σύνταξη ή κλείνουν. Στις γειτονιές τα άδεια μαγαζιά πληθαίνουν.
Όσο για τους καταναλωτές, η φτώχεια δεν τους επιτρέπει να στηρίξουν το έστω και λίγο ακριβότερο της γειτονιάς.
Το ξανατονίζουμε ότι είναι όλοι μαζί πάνω από τον μισό Ελληνικό πληθυσμό.
«Ο έχων ώτα ακούειν, ακουέτω».
Οι μικρομεσαίοι επιχειρηματίες ή αλλιώς αποκαλούμενοι «ιδιωτική πρωτοβουλία», είναι περί τις 800.000 και με τους υπαλλήλους που απασχολούν, τους λογιστές, τους πλασιέ, τους εργάτες, τις οικογένειές τους, τους υπολογίζω περίπου πάνω από τον μισό Ελληνικό πληθυσμό. Όταν βάζουν λουκέτο στα καταστήματα και τις επιχειρήσεις τους, μπαίνουν όλοι στις ουρές των ανέργων. Αυτοί οι άνθρωποι εγκαταλείφθηκαν στην μοίρα τους ενώ, όλοι σχεδόν τους απομυζούν. Είναι σαν μια «ισχνή αγελάδα, που όλοι την αρμέγουν χωρίς κανείς να φροντίζει να την ταΐζει». Βλέπουμε να κατεβάζουν τα ρολά των καταστημάτων τους, με απρόβλεπτες για την κοινωνία συνέπειες (μέχρι θανάτους και αυτοχειρίες έχουμε).
Για να ορθοποδήσουν, πρέπει να πάρουν χαμηλότατα δάνεια με ευκολίες αποπληρωμής για να βάλουν πράγματα στα ράφια τους, ή να ενισχύσουν τις επιχειρήσεις τους, για να μην έχουμε τον «θάνατο του εμποράκου». Πρέπει η Κυβέρνηση μαζί με την αντιπολίτευση να βρει τρόπους υποστήριξης με σχέδια και αναφορές.
Εάν δεν γίνει αυτό και τους φέρεστε σαν «Ιαβέρηδες», τότε, κακό της κεφαλής τους, όπως λένε οι Κρητικοί στις μαντινάδες τους. «Η αγελάδα θα ανακαλύψει την δύναμή της και θα παρασύρει πασσάλους που την έχουν δέσει» και στην προκειμένη περίπτωση δεν θα δώσει ψήφο στα «αφεντικά» ΝΔ και ΠΑΣΟΚ.
Ειδικά όταν βλέπουν πως οι πόλεις γεμίζουν πολυκαταστήματα χιλιάδων τετραγωνικών όπου δουλεύουν οι σύγχρονοι σκλάβοι των 680 ευρώ, όλη μέρα. Οι μικροέμποροι, όσοι άντεξαν την επέλαση των σούπερ μάρκετ, δεν μπορούν να ανταγωνιστούν τη διαφήμιση, τα εξαντλητικά ωράρια και τις χαμηλές τιμές. Έτσι συντηρούν τα καταστήματά τους με ζημία, ώσπου να πάρουν σύνταξη ή κλείνουν. Στις γειτονιές τα άδεια μαγαζιά πληθαίνουν.
Όσο για τους καταναλωτές, η φτώχεια δεν τους επιτρέπει να στηρίξουν το έστω και λίγο ακριβότερο της γειτονιάς.
Το ξανατονίζουμε ότι είναι όλοι μαζί πάνω από τον μισό Ελληνικό πληθυσμό.
«Ο έχων ώτα ακούειν, ακουέτω».
ΟΙ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΣ ΠΛΗΡΩΝΟΥΝ ΤΗΝ ΚΡΙΣΗ
Σχόλιο του Σαλίμ Τσουντρί, μετανάστη από το Πακιστάν.
Ζω στην Ελλάδα εδώ και 14 χρόνια. Όλο το προηγούμενο διάστημα οι μετανάστες και οι μετανάστριες έβρισκαν σχετικά εύκολα δουλειά: στην οικοδομή, στα εργοστάσια, στα χωράφια, στη βιοτεχνία, στο εμπόριο, στην καθαριότητα. Βέβαια πάντα υπήρχαν φαινόμενα εκμετάλλευσης (χαμηλά μεροκάματα, ανασφάλιστη εργασία, απλήρωτες υπερωρίες και αργίες, σεξουαλικές παρενοχλήσεις). Τώρα τελευταία όμως η εκμετάλλευση αρχίζει να γίνεται κανόνας. Οι μετανάστες εργαζόμενοι, ενίσχυσαν τα προβληματικά ασφαλιστικά ταμεία και συνέβαλαν τα μέγιστα στην ανάπτυξη της χώρας και την αύξηση του ΑΕΠ. Τώρα όμως, γίνονται τα εύκολα θύματα της κρίσης. Η εντατικοποίηση και η εκμετάλλευση έχουν φτάσει στο απροχώρητο. Τα αφεντικά θέλουν να μας χωρίσουν σε ντόπιους και ξένους εργάτες. Θέλουν να στρέψουν τους μεν ενάντια στους δε. Την κρίση δεν την προκάλεσαν οι εργάτες. Η κρίση προκαλείται από τα τεράστια κέρδη των επιχειρηματιών, ενάντια στις ζωές μας. Οι εργαζόμενοι έχουν μόνο ένα όπλο. Ενωμένοι, Έλληνες και μετανάστες να διεκδικήσουν αυτά που τους ανήκουν και να πουν στα αφεντικά:
Εμείς σας κάναμε πλούσιους. Τώρα πληρώστε εσείς την κακοδιαχείριση. Δεν σας παραχωρούμε τίποτα.
ΒΙΟΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ

της Κωνσταντίνας Γεωργά, ειδικευμένης σε θέματα Ανακύκλωσης και Βιοκλιματικής Αρχιτεκτονικής, μέλος του Διεθνούς Οικοσοσιαλιστικού Δικτύου.
Τα κτήρια είναι υπεύθυνα για το 40% περίπου της συνολικής τελικής κατανάλωσης ενέργειας σε εθνικό επίπεδο. Η κατανάλωση αυτή, είτε σε μορφή θερμικής (κυρίως πετρέλαιο) είτε σε μορφή ηλεκτρικής ενέργειας, έχει ως αποτέλεσμα, εκτός της σημαντικής οικονομικής επιβάρυνσης και τη μεγάλη επιβάρυνση της ατμόσφαιρας με ρύπους, κυρίως διοξείδιο του άνθρακα (CO2), που ευθύνεται για το φαινόμενο του θερμοκηπίου. Η μείωση της ενεργειακής κατανάλωσης στα κτήρια, επιτυγχάνεται με απλές μεθόδους και τεχνικές, με τον κατάλληλο σχεδιασμό των κτιρίων (βιοκλιματική αρχιτεκτονική) και με συστήματα και τεχνολογίες, όπως τα παθητικά ηλιακά συστήματα.
Η βιοκλιματική αρχιτεκτονική αφορά στο σχεδιασμό κτιρίων και χώρων (εσωτερικών και εξωτερικών - υπαίθριων) με βάση το τοπικό κλίμα, αξιοποιώντας την ηλιακή ενέργεια και άλλες περιβαλλοντικές πηγές. Βασικά στοιχεία του βιοκλιματικού σχεδιασμού αποτελούν τα παθητικά συστήματα που ενσωματώνονται στα κτίρια με στόχο την αξιοποίηση των περιβαλλοντικών πηγών (π.χ. ήλιο, αέρα - άνεμο, βλάστηση, νερό, έδαφος, ουρανό) για θέρμανση, ψύξη και φωτισμό των κτιρίων. Ο βιοκλιματικός σχεδιασμός εξαρτάται από το τοπικό κλίμα και βασίζεται στις παρακάτω αρχές: Α) Θερμική προστασία των κτηρίων τόσο το χειμώνα, όσο και το καλοκαίρι, ιδιαίτερα με την κατάλληλη θερμομόνωση και αεροστεγάνωση του κτιρίου και των ανοιγμάτων του. Β) Αξιοποίηση της ηλιακής ενέργειας για τη θέρμανση των κτιρίων τη χειμερινή περίοδο και για φυσικό φωτισμό όλο το χρόνο. Αυτό επιτυγχάνεται με τον προσανατολισμό των χώρων και ιδιαίτερα των ανοιγμάτων και την διαρρύθμιση των εσωτερικών χώρων. Γ) Προστασία των κτηρίων από τον καλοκαιρινό ήλιο, κυρίως μέσω της σκίασης. Δ) Απομάκρυνση της θερμότητας που το καλοκαίρι συσσωρεύεται μέσα στο κτίριο με φυσικό τρόπο προς το εξωτερικό περιβάλλον. Ε) Βελτίωση του κλίματος έξω και γύρω από τα κτήρια, με τον βιοκλιματικό σχεδιασμό των χώρων γύρω και έξω από αυτά.
H βιοκλιματική αρχιτεκτονική είναι ένας νέος τρόπος να μιλήσουμε για τον παραδοσιακό τρόπο οικοδόμησης: «εκμετάλλευση» του ήλιου, του αέρα, του νερού και της γης. Παραδείγματα πολλά. Όπως οι ιθαγενείς των τροπικών δασών, που κατασκευάζουν ξυλοκαλύβες ανοικτές από παντού, που εξασφαλίζουν, όμως, βαθιά σκιά στους χρήστες τους. Αντίθετα, οι στέγες από μπετόν ή από σίδηρο, δεν μπορούν να αντανακλάσσουν την ηλιακή ακτινοβολία. Η παραδοσιακή αρχιτεκτονική, από τα αρχαία χρόνια μέχρι σήμερα, χρησιμοποιεί το καλύτερο μονωτικό: την πέτρα. Σε πολλούς παραδοσιακούς οικισμούς οι δρόμοι είναι στενοί για να κυκλοφορεί ο αέρας και να δημιουργεί ρεύματα. Όλα τα σπίτια στα άνυδρα νησιά του Αιγαίου έχουν ταράτσες για να μαζεύουν το νερό.
Ένα βιοκλιματικό σπίτι μπορεί να βελτιώνει το μικροκλίμα ακόμα και όταν τα γύρω του, αδικημένα από την κατασκευή τους, δημιουργούν μιαν αποπνικτική ατμόσφαιρα. Κάτι τέτοιο μπορεί να γίνει ακόμα και ανάμεσα στις πολυώροφες πολυκατοικίες της Αθήνας. Υπάρχουν επίσημες ενδείξεις ότι ένα τέτοιο σπίτι έχει 40% οικονομία στη θέρμανση και πολύ καλό αερισμό. Μπορεί να φτάσει σε μείωση των λογαριασμών, ως και 60%.
ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΒΙΟΚΛΙΜΑΤΙΚΟΥ ΚΤΗΡΙΟΥ
-Χρησιμοποιούνται μόνο παθητικά συστήματα ψύξης / θέρμανσης.
-Υπάρχει σωστός προσανατολισμός των ανοιγμάτων του σπιτιού (π.χ. μεγάλα ανοίγματα στο Νότο και μικρά παράθυρα στο Βορρά).
-Για τη θέρμανση μπορεί να υπάρχει θερμοκήπιο με διπλό τζάμι και τοίχος που αποθηκεύει την ηλιακή ενέργεια υπό μορφή θερμότητας (τρόμπ).
-Υπάρχει διαμπερής αερισμός με παράθυρα σε νευραλγικά σημεία του κτηρίου.
-Αξιοποίηση της ηλιακής ενέργειας
-Θερμική προστασία κτιρίων
-Προστασία μέσω σκίασης
-Συστήματα και τεχνικές παθητικού δροσισμού
-Βελτίωση - ρύθμιση των περιβαλλοντικών συνθηκών
-Φυσικός φωτισμός
-Βελτίωση ή ακόμα και δημιουργία μικροκλίματος.
Ο οικοδομικός τομέας συμμετέχει στην παραγωγή CO2, όχι μόνο εξαιτίας της καύσης ορυκτών καυσίμων για την ψύξη/θέρμανση των σπιτιών, αλλά επειδή για την εξόρυξη, την κατασκευή και τη μεταφορά των οικοδομικών υλικών καταναλώνονται μεγάλες ποσότητες ενέργειας, άρα ακόμα περισσότερα ορυκτά καύσιμα.
Ένα κτήριο «ρυπαίνει» επιπλέον όταν αποβάλλει στο χώμα, στο νερό ή στον αέρα, τοξικές ουσίες. Για παράδειγμα, τα διαλυτικά χρωμάτων αποτελούν βασικό συντελεστή της δημιουργίας φωτοχημικού νέφους. Στον αντίποδα αυτών βρίσκονται τα οικολογικά υλικά, αυτά που είναι κατά το δυνατόν φυσικά, δεν χρειάζονται μεγάλη ενέργεια για την παραγωγή τους, δεν έχουν τοξική δράση, ενώ απορροφούνται και διαλύονται εύκολα μετά το τέλος της χρήσης τους.
Σε κλίμα με ηλιοφάνεια σαν της Ελλάδας, μπορούμε να έχουμε 100% θερμική αυτοτέλεια. Τα φωτοβολταϊκά μπορούν να καλύψουν και τη μεγαλύτερη ποσότητα ηλεκτρισμού που χρειαζόμαστε.
Υπάρχει και βιοκλιματική πολεοδομία. Ο Γενικός Οικοδομικός Κανονισμός, δεν έχει καμία αναφορά στο πώς ένα σύστημα πόλης μπορεί να αξιοποιήσει τον ήλιο, τον αέρα, το νερό και τη γη. Ακόμα και μελέτες πανεπιστημιακών για το πώς μπορεί να αξιοποιηθεί το κλίμα ώστε να επιτευχθεί πολεοδομική άνεση, για την Κεντρική Αγορά της Αθήνας, για το ολυμπιακό χωριό και άλλες, δεν λαμβάνονται υπόψη καθώς θίγονται οικονομικά συμφέροντα εργολαβιών. Αν το κτήριο σχεδιαστεί σύμφωνα με τις αρχές τις βιοκλιματικής αρχιτεκτονικής και λειτουργήσει ορθολογικά τότε σε κάποιο χρονικό διάστημα (ανάλογο της επένδυσης που έχει γίνει), εξοικονομώντας ενέργεια θα «αποδίδει χρήματα» σε σχέση με τα συμβατικά κτήρια. Η επιπλέον οικονομική επιβάρυνση της επένδυσης αποσβένεται σε περίπου οκτώ χρόνια. Κατασκευάζοντας ένα κτήριο, σύμφωνα με τις βιοκλιματικές αρχές, το θωρακίζουμε προστατεύοντάς το έτσι από το κρύο και τη ζέστη. Επίσης συντελούμε στη μείωση των εκπομπών CO2 που ευθύνεται για το φαινόμενο του θερμοκηπίου. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η κατανάλωση ενέργειας προκαλεί περιβαλλοντική υποβάθμιση. Αντίθετα, τα βιοκλιματικά και χαμηλής ενεργειακής κατανάλωσης κτήρια βελτιώνουν την ποιότητα ζωής των ανθρώπων μέσα σε αυτά. H ποιότητα ζωής σ' ένα βιοκλιματικό σπίτι δεν συγκρίνεται με αυτήν του συμβατικού, όσα μηχανήματα κι αν έχουμε εφοδιαστεί για να το φωτίζουμε, να το αερίζουμε, να το ζεσταίνουμε, να το κρυώνουμε. Εκτός αυτού συμμετέχουμε στον αγώνα των λογικών ανθρώπων για βιώσιμο περιβάλλον.
ΔΕΥΤΕΡΗ ΔΙΕΘΝΗΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΟΙΚΟΣΟΣΙΑΛΙΣΤΩΝ
ΜΠΕΛΕΜ (ΒΡΑΖΙΛΙΑ) - ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2009
Στις 2 Φεβρουαρίου, μία ημέρα μετά την τελική συνεδρίαση του Παγκόσμιου Κοινωνικού Φόρουμ στο Μπέλεμ της Βραζιλίας, περίπου 110 αντιπρόσωποι συμμετείχαν στη δεύτερη συνάντηση του Διεθνούς Οικοσοσιαλιστικού Δικτύου.
Η πρώτη συνάντηση του Δικτύου, προσελκύοντας 60 οικοσοσιαλιστές, πραγματοποιήθηκε στο Παρίσι τον Οκτώβριο του 2007 (σ.σ. - όπου συμμετείχαν με δυο μέλη τους και οι «Οικοσοσιαλιστές Ελλάδας»).
Η συνάντηση εκείνη, αποτελούμενη κυρίως από διανοούμενους του βόρειου ημισφαιρίου, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η δεύτερη συνάντηση έπρεπε να συγκεντρώσει οικοσοσιαλιστές του Νότου συμπεριλαμβανομένων αυτοχθόνων πληθυσμών. Ο στόχος επιτεύχθηκε πλήρως στο Μπέλεμ. Λιγότεροι από 25 αντιπρόσωποι ήταν του Βορρά (τρεις από τον Καναδά, οι άλλοι κυρίως ευρωπαίοι). Οι υπόλοιποι ήταν Νοτιοαμερικανοί κυρίως από τη Βραζιλία με μια μεγάλη ομάδα από το Περού συμπεριλαμβανομένου των βετεράνου επαναστάτη Hugo Blanco και από έναν από την Αφρική και την Ινδία.
Ένα από τα κύρια αντικείμενα της συνάντησης ήταν η εξέταση του σχεδίου της «Οικοσοσιαλιστικής Διακήρυξης του Μπελέμ», μιας αναθεωρημένης έκδοσης του «Οικοσοσιαλιστικού Μανιφέστου» που έγραψε ο Τζόελ Κόβελ και ο Μίκαελ Λόεβι, σχεδόν μια δεκαετία νωρίτερα.
Δικαίως ένα μέρος της συζήτησης κινήθηκε γύρω από τη σοφία της χρήσης του όρου «σοσιαλισμός», με τους αρνητικούς συνειρμούς του στο Περού όπου το «Φωτεινό Μονοπάτι», μία Μαοϊκή Οργάνωση, δολοφόνησε χιλιάδες χωρικούς εδώ και μια δεκαετία, αλλά στη Χιλή, όπου η αδύναμη και υποχωρητική σοσιαλδημοκρατική κυβέρνηση αυτοαποκαλείται «σοσιαλιστική», χωρίς να λέει τίποτα για τις καταχρήσεις και την καταστροφή του περιβάλλοντος στην πρώην ΕΣΣΔ. Το συμπέρασμα αυτής της συζήτησης φάνηκε να είναι η διατήρηση του ονόματος «Οικοσοσιαλισμός», με την υπενθύμιση ότι πρόκειται για τον σοσιαλισμό του 21ου αιώνα της Κούβας και της Βενεζουέλας και όχι του «Φωτεινού Μονοπατιού» και του Τσέρνομπιλ.
Ο Τζόελ Κόβελ εξήγησε ότι εάν ο παραδοσιακός σοσιαλισμός επικεντρώθηκε στην μεγαλύτερη παραγωγή και την περισσότερη δουλειά, ο οικοσοσιαλισμός αφορά στην μετατροπή της παραγωγής και την αναδιοργάνωση των πόλεων κάτω από οικοκεντρικές αρχές, αλλά και στη μείωση των ωρών εργασίας και τον εκδημοκρατισμό των χώρων εργασίας. Μόνο τα όρια στη συσσώρευση θα σώσουν τον πλανήτη, είπε, καταλήγοντας ότι η κοινωνία θα ξεπεράσει τον καπιταλισμό, μόνο με τον Οικοσοσιαλισμό.Ο Κόβελ είπε ότι ο οικοσοσιαλισμός είναι μια νέα ιδέα, μια ιστορική ιδέα, με την πρόθεση να κινητοποιήσει εκατομμύρια κόσμου σε δράση, να ανταποκριθεί στην πρόκληση της ενεργειακής ασφάλειας, της διατροφικής ασφάλειας και της κλιματικής αλλαγής. Ενώ η «Οικοσοσιαλιστική Διακήρυξη» είναι ένα εξελισσόμενο έγγραφο, με έντονη προσπάθεια και καλή οργάνωση του δικτύου, δήλωσε, θα μπορούσε να λάβει ένα εκατομμύριο υπογραφές παγκοσμίως που να την επικυρώνουν, ή και δέκα ή ακόμα και εκατό εκατομμύρια. Ο οικοσοσιαλισμός χρειάζεται να μπει στα δρώμενα, στα συνδικάτα, παντού. Αλλά αυτό απαιτεί μια οργανωτική δομή και έναν προϋπολογισμό, που δεν υπάρχει προς το παρόν. Το Διεθνές Οικοσοσιαλιστικό Δίκτυο, είναι σχεδόν καθ’ ολοκληρία, ένας εικονικός (on line) οργανισμός. Οργανωτική δομή, υπάρχει μόνο σε μερικές χώρες.
Παρόλο που κανείς από τους αυτόχθονες Καναδούς οργανωτές της συνάντησης των «Υπερασπιστών της Γης» που έγινε στο Γουίνιπεγκ το περασμένο φθινόπωρο, δεν ήταν παρών, έχω την εντύπωση ότι θα αισθάνονταν πολύ άνετα εδώ και στη βάση των αγώνων τους κατά της εκμετάλλευσης των φυσικών πόρων, θα ήταν στην πρώτη γραμμή του Δικτύου.
Αρκετοί εκπρόσωποι τόνισαν τη σημασία του να κάνουμε την οικολογία αποδεκτή ως κεντρικό θέμα στο ΠΚΦ και να παρουσιάσουμε τον οικοσοσιαλισμό ως το μεγαλύτερο περιβαλλοντικό κίνημα. Για την ώρα, ο οικοσοσιαλισμός είναι οριακός (νέος ως κίνημα) και με το να είναι αντικαπιταλιστικός, αντιμπεριαλιστικός, αντιρατσιστικός και σοσιαλιστικός, βρίσκεται στο περιθώριο του σημερινού περιβαλλοντικού κινήματος.
Οι επερχόμενες κατά το 2009 εκδηλώσεις & κινητοποιήσεις περιλαμβάνουν τον Οκτώβριο τους Υπερασπιστές της Μητέρας Γης στο Περού και τον Δεκέμβριο στην Κοπεγχάγη, τον Δεύτερο Γύρο της Συμφωνίας του ΟΗΕ (Κιότο), με τη δεύτερη να αναμένεται να προσελκύσει τεράστιο αριθμό περιβαλλοντιστών, ορισμένοι από τους οποίους έχουν ως στόχο να ματαιώσουν τις συνεδριάσεις.
Η συνέλευση αποφάσισε ότι απαιτείται περισσότερη δουλειά για την «Οικοσοσιαλιστική Διακήρυξη», ιδίως ώστε να είναι μικρότερη, πιο δημοφιλής και πιο δηκτική.Στην πράξη λίγα αποφασίστηκαν σχετικά με τα οργανωτικά, εκτός του ότι θα δουλέψουμε στην κατεύθυνση της θέσπισης εθνικών και περιφερειακών επιτροπών και τελικά ενός διεθνούς γραφείου.
Προφανώς, πολλή δουλειά περιμένει μπροστά μας (σχόλια του Cy Gonick).
Στις 2 Φεβρουαρίου, μία ημέρα μετά την τελική συνεδρίαση του Παγκόσμιου Κοινωνικού Φόρουμ στο Μπέλεμ της Βραζιλίας, περίπου 110 αντιπρόσωποι συμμετείχαν στη δεύτερη συνάντηση του Διεθνούς Οικοσοσιαλιστικού Δικτύου.
Η πρώτη συνάντηση του Δικτύου, προσελκύοντας 60 οικοσοσιαλιστές, πραγματοποιήθηκε στο Παρίσι τον Οκτώβριο του 2007 (σ.σ. - όπου συμμετείχαν με δυο μέλη τους και οι «Οικοσοσιαλιστές Ελλάδας»).
Η συνάντηση εκείνη, αποτελούμενη κυρίως από διανοούμενους του βόρειου ημισφαιρίου, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η δεύτερη συνάντηση έπρεπε να συγκεντρώσει οικοσοσιαλιστές του Νότου συμπεριλαμβανομένων αυτοχθόνων πληθυσμών. Ο στόχος επιτεύχθηκε πλήρως στο Μπέλεμ. Λιγότεροι από 25 αντιπρόσωποι ήταν του Βορρά (τρεις από τον Καναδά, οι άλλοι κυρίως ευρωπαίοι). Οι υπόλοιποι ήταν Νοτιοαμερικανοί κυρίως από τη Βραζιλία με μια μεγάλη ομάδα από το Περού συμπεριλαμβανομένου των βετεράνου επαναστάτη Hugo Blanco και από έναν από την Αφρική και την Ινδία.
Ένα από τα κύρια αντικείμενα της συνάντησης ήταν η εξέταση του σχεδίου της «Οικοσοσιαλιστικής Διακήρυξης του Μπελέμ», μιας αναθεωρημένης έκδοσης του «Οικοσοσιαλιστικού Μανιφέστου» που έγραψε ο Τζόελ Κόβελ και ο Μίκαελ Λόεβι, σχεδόν μια δεκαετία νωρίτερα.
Δικαίως ένα μέρος της συζήτησης κινήθηκε γύρω από τη σοφία της χρήσης του όρου «σοσιαλισμός», με τους αρνητικούς συνειρμούς του στο Περού όπου το «Φωτεινό Μονοπάτι», μία Μαοϊκή Οργάνωση, δολοφόνησε χιλιάδες χωρικούς εδώ και μια δεκαετία, αλλά στη Χιλή, όπου η αδύναμη και υποχωρητική σοσιαλδημοκρατική κυβέρνηση αυτοαποκαλείται «σοσιαλιστική», χωρίς να λέει τίποτα για τις καταχρήσεις και την καταστροφή του περιβάλλοντος στην πρώην ΕΣΣΔ. Το συμπέρασμα αυτής της συζήτησης φάνηκε να είναι η διατήρηση του ονόματος «Οικοσοσιαλισμός», με την υπενθύμιση ότι πρόκειται για τον σοσιαλισμό του 21ου αιώνα της Κούβας και της Βενεζουέλας και όχι του «Φωτεινού Μονοπατιού» και του Τσέρνομπιλ.
Ο Τζόελ Κόβελ εξήγησε ότι εάν ο παραδοσιακός σοσιαλισμός επικεντρώθηκε στην μεγαλύτερη παραγωγή και την περισσότερη δουλειά, ο οικοσοσιαλισμός αφορά στην μετατροπή της παραγωγής και την αναδιοργάνωση των πόλεων κάτω από οικοκεντρικές αρχές, αλλά και στη μείωση των ωρών εργασίας και τον εκδημοκρατισμό των χώρων εργασίας. Μόνο τα όρια στη συσσώρευση θα σώσουν τον πλανήτη, είπε, καταλήγοντας ότι η κοινωνία θα ξεπεράσει τον καπιταλισμό, μόνο με τον Οικοσοσιαλισμό.Ο Κόβελ είπε ότι ο οικοσοσιαλισμός είναι μια νέα ιδέα, μια ιστορική ιδέα, με την πρόθεση να κινητοποιήσει εκατομμύρια κόσμου σε δράση, να ανταποκριθεί στην πρόκληση της ενεργειακής ασφάλειας, της διατροφικής ασφάλειας και της κλιματικής αλλαγής. Ενώ η «Οικοσοσιαλιστική Διακήρυξη» είναι ένα εξελισσόμενο έγγραφο, με έντονη προσπάθεια και καλή οργάνωση του δικτύου, δήλωσε, θα μπορούσε να λάβει ένα εκατομμύριο υπογραφές παγκοσμίως που να την επικυρώνουν, ή και δέκα ή ακόμα και εκατό εκατομμύρια. Ο οικοσοσιαλισμός χρειάζεται να μπει στα δρώμενα, στα συνδικάτα, παντού. Αλλά αυτό απαιτεί μια οργανωτική δομή και έναν προϋπολογισμό, που δεν υπάρχει προς το παρόν. Το Διεθνές Οικοσοσιαλιστικό Δίκτυο, είναι σχεδόν καθ’ ολοκληρία, ένας εικονικός (on line) οργανισμός. Οργανωτική δομή, υπάρχει μόνο σε μερικές χώρες.
Παρόλο που κανείς από τους αυτόχθονες Καναδούς οργανωτές της συνάντησης των «Υπερασπιστών της Γης» που έγινε στο Γουίνιπεγκ το περασμένο φθινόπωρο, δεν ήταν παρών, έχω την εντύπωση ότι θα αισθάνονταν πολύ άνετα εδώ και στη βάση των αγώνων τους κατά της εκμετάλλευσης των φυσικών πόρων, θα ήταν στην πρώτη γραμμή του Δικτύου.
Αρκετοί εκπρόσωποι τόνισαν τη σημασία του να κάνουμε την οικολογία αποδεκτή ως κεντρικό θέμα στο ΠΚΦ και να παρουσιάσουμε τον οικοσοσιαλισμό ως το μεγαλύτερο περιβαλλοντικό κίνημα. Για την ώρα, ο οικοσοσιαλισμός είναι οριακός (νέος ως κίνημα) και με το να είναι αντικαπιταλιστικός, αντιμπεριαλιστικός, αντιρατσιστικός και σοσιαλιστικός, βρίσκεται στο περιθώριο του σημερινού περιβαλλοντικού κινήματος.
Οι επερχόμενες κατά το 2009 εκδηλώσεις & κινητοποιήσεις περιλαμβάνουν τον Οκτώβριο τους Υπερασπιστές της Μητέρας Γης στο Περού και τον Δεκέμβριο στην Κοπεγχάγη, τον Δεύτερο Γύρο της Συμφωνίας του ΟΗΕ (Κιότο), με τη δεύτερη να αναμένεται να προσελκύσει τεράστιο αριθμό περιβαλλοντιστών, ορισμένοι από τους οποίους έχουν ως στόχο να ματαιώσουν τις συνεδριάσεις.
Η συνέλευση αποφάσισε ότι απαιτείται περισσότερη δουλειά για την «Οικοσοσιαλιστική Διακήρυξη», ιδίως ώστε να είναι μικρότερη, πιο δημοφιλής και πιο δηκτική.Στην πράξη λίγα αποφασίστηκαν σχετικά με τα οργανωτικά, εκτός του ότι θα δουλέψουμε στην κατεύθυνση της θέσπισης εθνικών και περιφερειακών επιτροπών και τελικά ενός διεθνούς γραφείου.
Προφανώς, πολλή δουλειά περιμένει μπροστά μας (σχόλια του Cy Gonick).
Για τον Σοσιαλισμό του 21ου αιώνα
H οικολογική, οικονομική και κοινωνική κρίση, συνδέονται άρρηκτα μεταξύ τους και θα έπρεπε να τις βλέπουμε σαν ξεχωριστές εκδηλώσεις ενός προβληματικού κοινωνικοοικονομικού συστήματος: του καπιταλισμού. Οι βιομηχανικοί ρυθμοί ραγδαίας αύξησης της παραγωγής σε συνδυασμό με την αντίληψη του ότι τα πάντα μπορούν να θυσιαστούν στο βωμό της μεγιστοποίησης του κέρδους, καταστρέφουν τη δυνατότητα της φύσης να συγκρατεί την οικολογική αποσταθεροποίηση. Την ίδια στιγμή, η μορφή του ιμπεριαλισμού, γνωστή ως παγκοσμιοποίηση καταστρέφει τις κοινωνίες από τα θεμέλιά τους. Η ανάγκη του καπιταλισμού να επεκτείνει διαρκώς την κερδοφορία του, καταστρέφει τη φύση, σπαταλά τους φυσικούς πόρους και οδηγεί σε ένα μέλλον όπου δεν θα μπορεί να υπάρχει κανενός είδους ανάπτυξη, καπιταλιστική, σοσιαλιστική ή άλλη.
Το κεφάλαιο χρησιμοποιεί τους ανθρώπους ως εργατική δύναμη και όσους δεν χρειάζεται τους περιθωριοποιεί ή ακόμη και τους οδηγεί σε αναγκαστική φυσική εξόντωση (αφού έχει προηγηθεί η οικονομική, πολιτική, πολιτιστική, κοινωνική). Βασικά εργαλεία αυτής της πρακτικής, είναι η πολιτιστική ομοιογένεια – ισοπέδωση, η μαζική κατανάλωση, η αποπολιτικοποίηση, η πνευματική πενία και ο εγωκεντρισμός.
Οι τοπικοί ηγέτες του κόσμου, έχουν αναλάβει το έργο της καταστολής των κινημάτων αντίδρασης και την ωραιοποίηση της κατάστασης. Ακόμα και οι διεθνείς Οργανισμοί, λειτουργούν ώστε να εξασφαλίζουν την κυριαρχία των ισχυρών δυνάμεων της Δύσης, να υπονομεύουν την αυτονομία των χωρών της καπιταλιστικής περιφέρειας και να εξαναγκάζουν όλους σε μια κούρσα εξοπλισμών, δανείων και πολιτικών συναλλαγών, με τους λαούς πάντα στο περιθώριο.
Ο Καπιταλισμός δεν μπορεί να ρυθμίσει και να ξεπεράσει τις κρίσεις που ο ίδιος προκαλεί. Δεν μπορεί να σταματήσει την οικολογική κρίση επειδή, για να το κάνει, θα έπρεπε να θέσει όρια στη συσσώρευση των κερδών. Επίσης δεν μπορεί να σταματήσει την κρίση των διεθνών εντάσεων γιατί τότε θα έχανε το ρόλο του παγκόσμιου χωροφύλακα και οι ελευθερίες προς τους λαούς θα ανέκοπταν την «ανάπτυξη». Παράλληλα, δεν μπορεί να εμποδίσει τις ολοένα και πιο σοβαρές οικονομικές κρίσεις γιατί τότε θα έχανε τη δυνατότητα της διαρκούς αφαίμαξης της οικονομίας των νοικοκυριών και θα αναγκαζόταν να υποκύψει σε πιέσεις για παροχές, αυξήσεις, άνοδο βιοτικού επιπέδου κλπ.
Ο καπιταλισμός δεν μπορεί να βελτιωθεί. Πρέπει να τον αντικαταστήσουμε με ένα άλλο σύστημα. Τον Σοσιαλισμό.
Μετά την εμπειρία των σοσιαλιστικών επαναστάσεων και κυβερνητικών σχημάτων του προηγούμενου αιώνα, οι πολίτες είναι επιφυλακτικοί σε μια τέτοια προοπτική. Ευθυνόταν όμως ο Σοσιαλισμός για τις λανθασμένες ερμηνείες του; Όχι βέβαια. Από τη στιγμή που συμφωνούμε πως πρέπει να απαλλαγούμε από τον καπιταλισμό ώστε να επιβιώσει η ανθρωπότητα (για τέτοια κρισιμότητα μιλάμε), μοναδική επιλογή είναι ο Σοσιαλισμός. Όχι όμως ο Σοσιαλισμός που γνωρίσαμε στην Ανατολική Ευρώπη και την Ασία ως «Κομμουνισμό» ούτε όπως τον είδαμε στη Δύση ως «Σοσιαλδημοκρατία». Μιλάμε για ένα Σοσιαλισμό που θα είναι ικανός να ξεπεράσει τις κρίσεις που δημιούργησε το κεφάλαιο και που θα μπορέσει να ξεπεράσει και τις κρίσεις που κατά καιρούς θα προκαλούνται στη βάση της «ανάπτυξης» και της εξέλιξης. Ένα Σοσιαλισμό που θα ανταποκρίνεται στις ανάγκες της εποχής μας. Υπάρχει η αναγκαιότητα για ένα «Μεταβατικό Πρόγραμμα» όχι ακριβώς όπως το έθεσε ο Τρότσκι, μα όπως το προσπαθούν οι προοδευτικοί ηγέτες στη Λατινική Αμερική σήμερα. Είναι αλήθεια πως χιλιάδες άνθρωποι σε όλο τον κόσμο μπαίνουν στο επαναστατικό κίνημα, μα σκοντάφτουν στον γραφειοκρατικό μηχανισμό της ηγεσίας του κινήματος. Η ευθύνη λοιπόν των κομμάτων και των οργανώσεων της αριστεράς, του σοσιαλισμού, της οικολογίας, του κομμουνισμού, είναι πολύ μεγάλη. Ευθύνη πρακτικής, τακτικής μα και ιδεολογικών ερμηνειών και στόχων. Το όραμα δεν μπορεί να είναι οι «σοσιαλισμοί» του 20ου αιώνα. Ο σύγχρονος σοσιαλισμός πρέπει να είναι αυτός της ανθρώπινης ανάπτυξης. Μιας κοινωνίας σοσιαλιστικά και οικολογικά ανεπτυγμένης με στόχο τον μετασχηματισμό των αναγκών και τη μετατόπισή τους προς την ποιοτική διάσταση. Μιλάμε δηλαδή για τον επανακαθορισμό τόσο της οδού όσο και του στόχου της σοσιαλιστικής παραγωγής μέσα σε ένα οικολογικό πλαίσιο, με σεβασμό στα «αναπτυξιακά όρια» που είναι σημαντικά για τη βιωσιμότητα της κοινωνίας και του οικοσυστήματος.
Σε σχέση με την παραγωγή, αυτό σημαίνει έμφαση στη χρηστική αξία και παράλληλα στην οριοθέτηση προτεραιοτήτων πρόληψης και εξασφάλισης των βασικών αναγκών, απέναντι στις προτεραιότητες που βασίζονται στην ανταλλακτική αξία. Άλλωστε οι εκπτώσεις στην πρόληψη και την εξασφάλιση των βασικών αναγκών, οδηγούν στην καταστροφή, ακόμα και με καπιταλιστικά δεδομένα.
Ας μιλήσουμε ειδικότερα για την Ελλάδα: Μια καταστροφή που θα προκαλέσει για παράδειγμα ένα πετρελαιοφόρο στο Αιγαίο, δεν θα είναι μόνο οικολογική. Η Οικολογική καταστροφή καταστρέφει και την τοπική οικονομία άρα και τις τοπικές κοινωνίες. Μια σειρά από πετρελαιοκηλίδες τεραστίων διαστάσεων, θα καταστρέψουν για δεκαετίες τον τουρισμό και την αλιεία στην περιοχή, θα στερήσουν δηλαδή από αναγκαίους οικονομικούς και φυσικούς πόρους. Την ίδια στιγμή, οι εκτροπές ποταμών και η εξάντληση των υδάτων των λιμνών για πότισμα των καλλιεργειών, λύνει μόνο προσωρινά προβλήματα, δημιουργώντας πολλαπλάσια στη συνέχεια. Με τις εκτροπές ποταμών δεν λύνεται το πρόβλημα της διαρκούς ξηρασίας και της ερημοποίησης που αντιμετωπίζουν ήδη περιοχές στην Κρήτη, την Πελοπόννησο, την Αττική, την Εύβοια και αλλού (για να μη μιλήσουμε για χώρες ολόκληρες στην Αφρική, την Ασία και την Αμερική). Η καταστροφή των οικοσυστημάτων της Αράλης στο Καζαχστάν / Ουζμπεκιστάν, της Κάρλας στη Θεσσαλία , του Ασωπού στη Στερεά Ελλάδα, δεν αφορούν μόνο τους φυσιολάτρες. Στο όνομα της «ανάπτυξης» καταστράφηκαν οικοσυστήματα, αποφέροντας προσωρινά οφέλη. Αυτά όμως ήταν πολύ μικρότερα από αυτά που χάθηκαν από τη διατήρησή τους και σήμερα οι πολίτες και οι επαγγελματίες αναζητούν λύσεις αναπλήρωσης των απωλειών. Τα τελευταία χρόνια, η περιβαλλοντική υποβάθμιση, έχει μειώσει και τη ζήτηση του Ελληνικού τουριστικού προϊόντος. Η έλλειψη ελεύθερων χώρων, η άναρχη δόμηση καταλυμάτων, η καταστροφή (φυσική και αισθητική) αρχαιολογικών χώρων και παραδοσιακών οικισμών, η μόλυνση θαλασσών και ατμόσφαιρας, η επέκταση χωρίς μέτρο και σχεδιασμό λιμανιών, αεροδρομίων, τουριστικών οικισμών, η υποχώρηση του παραδοσιακού τρόπου ζωής, έχουν καταστήσει την Ελλάδα λιγότερο δημοφιλή προορισμό, ακόμα και σε αγορές που κατείχε τα πρωτεία. Τη θέση της Ελλάδας έχουν πάρει άλλες Μεσογειακές και Βαλκανικές περιοχές όπου υπήρξε μέτρο και σχεδιασμός στην ανάπτυξη. Γίνεται πλέον αντιληπτό ότι η οικολογική κατάρρευση, φρενάρει την ανάπτυξη. Αν είχαν τεθεί όρια εγκαίρως, η ανάπτυξη, ακόμα και με καπιταλιστικούς όρους, θα συνεχιζόταν απρόσκοπτα.
Στο όνομα της «ανάπτυξης» καταστρέφονται δάση, αποξηραίνονται λίμνες, δηλητηριάζονται καλλιέργειες, τροποποιούνται γενετικά οι ζωντανοί οργανισμοί, η πυρηνική ενέργεια χρησιμοποιείται αλόγιστα, νοθεύονται οι τροφές και γενικά τα πάντα εμπορευματοποιούνται εις βάρος των καταναλωτών. Ακόμα και οι καλλιέργειες, μετατρέπονται σε βιοκαύσιμα αυξάνοντας την πείνα στις υπανάπτυκτες και τις αναπτυσσόμενες χώρες.
Την κλιματική αλλαγή που προκαλεί η δραστηριότητα της οικονομίας της Αγοράς, την πληρώνουν πρώτοι απ’ όλους οι οικονομικά ασθενέστεροι οι οποίοι πλήττονται αβοήθητοι από τις καταστροφές. Οι ίδιοι επίσης οδηγούνται λόγω ανέχειας στις φτηνές μεταλλαγμένες και χαμηλής θρεπτικής αξίας τροφές, χρησιμοποιούν οικιακό εξοπλισμό ενεργοβόρο και μη ανακυκλώσιμο και γενικά εξαναγκάζονται σε μια καθημερινότητα που καταστρέφει το περιβάλλον, συμμετέχοντας στη δημιουργία ενός φαύλου κύκλου. Η απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα, είναι ένα ισχυρό εργαλείο για την αποδυνάμωση του βιομηχανικού καπιταλισμού και του ιμπεριαλισμού των πλούσιων κρατών. Το ίδιο εργαλείο που απελευθερώνει τους λαούς των πετρελαιοπαραγωγών χωρών αλλά και τους λαούς των χωρών που υποφέρουν από την υπερθέρμανση του πλανήτη και τις υπόλοιπες συνέπειες της οικολογικής κρίσης. Σκόπιμα βέβαια, κάποιοι κύκλοι προτείνουν την πυρηνική ενέργεια ως λύση για φτηνή ηλεκτρική ενέργεια που θα βοηθήσει στη διατήρηση του σύγχρονου τρόπου ζωής. Η λύση αυτή όμως δεν είναι Σοσιαλιστική. Εκτός του ότι το οικονομικό κόστος μεσοπρόθεσμα δεν είναι μικρότερα από άλλες γνωστές πηγές, το κοινωνικό θα είναι πολύ μεγαλύτερο. Η πιθανότητα ατυχήματος και η άμεση συμβολή των αντιδραστήρων στην αύξηση της θερμοκρασίας του πλανήτη, θα φέρουν πολλαπλάσια καταστροφή που θα την πληρώσουν οι φτωχοί του κόσμου, όπως γίνεται ήδη με όλες τις καταστροφές.
Η χρήση ανανεώσιμων – οικολογικών πηγών ενέργειας απελευθερώνει τους λαούς από διάφορες πολιτικές και οικονομικές εξαρτήσεις που έχουν σαν αφορμή την ενέργεια. Επίσης περιορίζει την κερδοσκοπία καθώς οι πολίτες και οι κοινότητές τους γίνονται σχεδόν αυτόνομες και ελέγχουν την κατανάλωση και το κόστος της. Το κόστος της χρήσης καυσίμων που μολύνουν, το πληρώνουν οι καταναλωτές (ακριβό πετρέλαιο, πρόστιμα στη χώρα για τους ρύπους – τα οποία πληρώνουν τελικά οι πολίτες κλπ). Ο προσανατολισμός των κυβερνήσεων για κατασκευή εργοστασίων λιθάνθρακα, πυρηνικά εργοστάσια, αύξηση της χρήσης ΙΧ και «επένδυση» σε αυτοκινητόδρομους, απαξίωση του σιδηροδρόμου, παρεμπόδιση των ποδηλατών και των πεζών κλπ, διευκολύνει όσους θέλουν να κερδοσκοπούν σε βάρος της τσέπης μας και κυρίως της ποιότητας ζωής μας και της υγείας των παιδιών μας.
Ο Σοσιαλισμός του παρόντος και του μέλλοντος λοιπόν είναι επιτακτικός και πρέπει να έχει σαν βασικά του χαρακτηριστικά:
• την άμεση ανακούφιση των λαών του κόσμου από τα καθημερινά προβλήματα
• την πολιτιστική αναβάθμιση σε κάθε τόπο με διατήρηση και ενίσχυση των ιδιαίτερων στοιχείων και χαρακτηριστικών
• την απρόσκοπτη πρόσβαση όλων στα οφέλη της συλλογικής εξέλιξης της ανθρωπότητας (τεχνολογία, ανέσεις, ιατρικές ανακαλύψεις, προστασία από φυσικούς κινδύνους, μόρφωση, πολιτισμός, διάφορες επιστήμες κλπ)
• τη Λαϊκή Συμμετοχική Άμεση Συλλογική Δημοκρατία σε όλες τις βαθμίδες της κοινωνικής και πολιτικής ζωής, με παράλληλη εγκατάλειψη κάθε είδους κομματικής γραφειοκρατίας
• την προστασία, αναβάθμιση, αποκατάσταση των οικοσυστημάτων του πλανήτη και της κάθε είδους φυσικής ζωής
• την αναδιανομή του πλούτου, χωρίς γραφειοκρατικές κλπ αγκυλώσεις
• την απόλυτη απελευθέρωση από διακρίσεις απέναντι σε φύλλο, φυλή, καταγωγή, σεξουαλικές – θρησκευτικές – πολιτιστικές επιλογές
• την υιοθέτηση οικονομικών μοντέλων τοπικής, μικρής οικονομίας
• την τοποθέτηση ως προτεραιότητα στη χρηστική, πνευματική και αισθητική αξία, τόσο της παραγωγής, όσο και του τρόπου ζωής, κόντρα στη διαφήμιση και τον καταναλωτισμό
Το κεφάλαιο χρησιμοποιεί τους ανθρώπους ως εργατική δύναμη και όσους δεν χρειάζεται τους περιθωριοποιεί ή ακόμη και τους οδηγεί σε αναγκαστική φυσική εξόντωση (αφού έχει προηγηθεί η οικονομική, πολιτική, πολιτιστική, κοινωνική). Βασικά εργαλεία αυτής της πρακτικής, είναι η πολιτιστική ομοιογένεια – ισοπέδωση, η μαζική κατανάλωση, η αποπολιτικοποίηση, η πνευματική πενία και ο εγωκεντρισμός.
Οι τοπικοί ηγέτες του κόσμου, έχουν αναλάβει το έργο της καταστολής των κινημάτων αντίδρασης και την ωραιοποίηση της κατάστασης. Ακόμα και οι διεθνείς Οργανισμοί, λειτουργούν ώστε να εξασφαλίζουν την κυριαρχία των ισχυρών δυνάμεων της Δύσης, να υπονομεύουν την αυτονομία των χωρών της καπιταλιστικής περιφέρειας και να εξαναγκάζουν όλους σε μια κούρσα εξοπλισμών, δανείων και πολιτικών συναλλαγών, με τους λαούς πάντα στο περιθώριο.
Ο Καπιταλισμός δεν μπορεί να ρυθμίσει και να ξεπεράσει τις κρίσεις που ο ίδιος προκαλεί. Δεν μπορεί να σταματήσει την οικολογική κρίση επειδή, για να το κάνει, θα έπρεπε να θέσει όρια στη συσσώρευση των κερδών. Επίσης δεν μπορεί να σταματήσει την κρίση των διεθνών εντάσεων γιατί τότε θα έχανε το ρόλο του παγκόσμιου χωροφύλακα και οι ελευθερίες προς τους λαούς θα ανέκοπταν την «ανάπτυξη». Παράλληλα, δεν μπορεί να εμποδίσει τις ολοένα και πιο σοβαρές οικονομικές κρίσεις γιατί τότε θα έχανε τη δυνατότητα της διαρκούς αφαίμαξης της οικονομίας των νοικοκυριών και θα αναγκαζόταν να υποκύψει σε πιέσεις για παροχές, αυξήσεις, άνοδο βιοτικού επιπέδου κλπ.
Ο καπιταλισμός δεν μπορεί να βελτιωθεί. Πρέπει να τον αντικαταστήσουμε με ένα άλλο σύστημα. Τον Σοσιαλισμό.
Μετά την εμπειρία των σοσιαλιστικών επαναστάσεων και κυβερνητικών σχημάτων του προηγούμενου αιώνα, οι πολίτες είναι επιφυλακτικοί σε μια τέτοια προοπτική. Ευθυνόταν όμως ο Σοσιαλισμός για τις λανθασμένες ερμηνείες του; Όχι βέβαια. Από τη στιγμή που συμφωνούμε πως πρέπει να απαλλαγούμε από τον καπιταλισμό ώστε να επιβιώσει η ανθρωπότητα (για τέτοια κρισιμότητα μιλάμε), μοναδική επιλογή είναι ο Σοσιαλισμός. Όχι όμως ο Σοσιαλισμός που γνωρίσαμε στην Ανατολική Ευρώπη και την Ασία ως «Κομμουνισμό» ούτε όπως τον είδαμε στη Δύση ως «Σοσιαλδημοκρατία». Μιλάμε για ένα Σοσιαλισμό που θα είναι ικανός να ξεπεράσει τις κρίσεις που δημιούργησε το κεφάλαιο και που θα μπορέσει να ξεπεράσει και τις κρίσεις που κατά καιρούς θα προκαλούνται στη βάση της «ανάπτυξης» και της εξέλιξης. Ένα Σοσιαλισμό που θα ανταποκρίνεται στις ανάγκες της εποχής μας. Υπάρχει η αναγκαιότητα για ένα «Μεταβατικό Πρόγραμμα» όχι ακριβώς όπως το έθεσε ο Τρότσκι, μα όπως το προσπαθούν οι προοδευτικοί ηγέτες στη Λατινική Αμερική σήμερα. Είναι αλήθεια πως χιλιάδες άνθρωποι σε όλο τον κόσμο μπαίνουν στο επαναστατικό κίνημα, μα σκοντάφτουν στον γραφειοκρατικό μηχανισμό της ηγεσίας του κινήματος. Η ευθύνη λοιπόν των κομμάτων και των οργανώσεων της αριστεράς, του σοσιαλισμού, της οικολογίας, του κομμουνισμού, είναι πολύ μεγάλη. Ευθύνη πρακτικής, τακτικής μα και ιδεολογικών ερμηνειών και στόχων. Το όραμα δεν μπορεί να είναι οι «σοσιαλισμοί» του 20ου αιώνα. Ο σύγχρονος σοσιαλισμός πρέπει να είναι αυτός της ανθρώπινης ανάπτυξης. Μιας κοινωνίας σοσιαλιστικά και οικολογικά ανεπτυγμένης με στόχο τον μετασχηματισμό των αναγκών και τη μετατόπισή τους προς την ποιοτική διάσταση. Μιλάμε δηλαδή για τον επανακαθορισμό τόσο της οδού όσο και του στόχου της σοσιαλιστικής παραγωγής μέσα σε ένα οικολογικό πλαίσιο, με σεβασμό στα «αναπτυξιακά όρια» που είναι σημαντικά για τη βιωσιμότητα της κοινωνίας και του οικοσυστήματος.
Σε σχέση με την παραγωγή, αυτό σημαίνει έμφαση στη χρηστική αξία και παράλληλα στην οριοθέτηση προτεραιοτήτων πρόληψης και εξασφάλισης των βασικών αναγκών, απέναντι στις προτεραιότητες που βασίζονται στην ανταλλακτική αξία. Άλλωστε οι εκπτώσεις στην πρόληψη και την εξασφάλιση των βασικών αναγκών, οδηγούν στην καταστροφή, ακόμα και με καπιταλιστικά δεδομένα.
Ας μιλήσουμε ειδικότερα για την Ελλάδα: Μια καταστροφή που θα προκαλέσει για παράδειγμα ένα πετρελαιοφόρο στο Αιγαίο, δεν θα είναι μόνο οικολογική. Η Οικολογική καταστροφή καταστρέφει και την τοπική οικονομία άρα και τις τοπικές κοινωνίες. Μια σειρά από πετρελαιοκηλίδες τεραστίων διαστάσεων, θα καταστρέψουν για δεκαετίες τον τουρισμό και την αλιεία στην περιοχή, θα στερήσουν δηλαδή από αναγκαίους οικονομικούς και φυσικούς πόρους. Την ίδια στιγμή, οι εκτροπές ποταμών και η εξάντληση των υδάτων των λιμνών για πότισμα των καλλιεργειών, λύνει μόνο προσωρινά προβλήματα, δημιουργώντας πολλαπλάσια στη συνέχεια. Με τις εκτροπές ποταμών δεν λύνεται το πρόβλημα της διαρκούς ξηρασίας και της ερημοποίησης που αντιμετωπίζουν ήδη περιοχές στην Κρήτη, την Πελοπόννησο, την Αττική, την Εύβοια και αλλού (για να μη μιλήσουμε για χώρες ολόκληρες στην Αφρική, την Ασία και την Αμερική). Η καταστροφή των οικοσυστημάτων της Αράλης στο Καζαχστάν / Ουζμπεκιστάν, της Κάρλας στη Θεσσαλία , του Ασωπού στη Στερεά Ελλάδα, δεν αφορούν μόνο τους φυσιολάτρες. Στο όνομα της «ανάπτυξης» καταστράφηκαν οικοσυστήματα, αποφέροντας προσωρινά οφέλη. Αυτά όμως ήταν πολύ μικρότερα από αυτά που χάθηκαν από τη διατήρησή τους και σήμερα οι πολίτες και οι επαγγελματίες αναζητούν λύσεις αναπλήρωσης των απωλειών. Τα τελευταία χρόνια, η περιβαλλοντική υποβάθμιση, έχει μειώσει και τη ζήτηση του Ελληνικού τουριστικού προϊόντος. Η έλλειψη ελεύθερων χώρων, η άναρχη δόμηση καταλυμάτων, η καταστροφή (φυσική και αισθητική) αρχαιολογικών χώρων και παραδοσιακών οικισμών, η μόλυνση θαλασσών και ατμόσφαιρας, η επέκταση χωρίς μέτρο και σχεδιασμό λιμανιών, αεροδρομίων, τουριστικών οικισμών, η υποχώρηση του παραδοσιακού τρόπου ζωής, έχουν καταστήσει την Ελλάδα λιγότερο δημοφιλή προορισμό, ακόμα και σε αγορές που κατείχε τα πρωτεία. Τη θέση της Ελλάδας έχουν πάρει άλλες Μεσογειακές και Βαλκανικές περιοχές όπου υπήρξε μέτρο και σχεδιασμός στην ανάπτυξη. Γίνεται πλέον αντιληπτό ότι η οικολογική κατάρρευση, φρενάρει την ανάπτυξη. Αν είχαν τεθεί όρια εγκαίρως, η ανάπτυξη, ακόμα και με καπιταλιστικούς όρους, θα συνεχιζόταν απρόσκοπτα.
Στο όνομα της «ανάπτυξης» καταστρέφονται δάση, αποξηραίνονται λίμνες, δηλητηριάζονται καλλιέργειες, τροποποιούνται γενετικά οι ζωντανοί οργανισμοί, η πυρηνική ενέργεια χρησιμοποιείται αλόγιστα, νοθεύονται οι τροφές και γενικά τα πάντα εμπορευματοποιούνται εις βάρος των καταναλωτών. Ακόμα και οι καλλιέργειες, μετατρέπονται σε βιοκαύσιμα αυξάνοντας την πείνα στις υπανάπτυκτες και τις αναπτυσσόμενες χώρες.
Την κλιματική αλλαγή που προκαλεί η δραστηριότητα της οικονομίας της Αγοράς, την πληρώνουν πρώτοι απ’ όλους οι οικονομικά ασθενέστεροι οι οποίοι πλήττονται αβοήθητοι από τις καταστροφές. Οι ίδιοι επίσης οδηγούνται λόγω ανέχειας στις φτηνές μεταλλαγμένες και χαμηλής θρεπτικής αξίας τροφές, χρησιμοποιούν οικιακό εξοπλισμό ενεργοβόρο και μη ανακυκλώσιμο και γενικά εξαναγκάζονται σε μια καθημερινότητα που καταστρέφει το περιβάλλον, συμμετέχοντας στη δημιουργία ενός φαύλου κύκλου. Η απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα, είναι ένα ισχυρό εργαλείο για την αποδυνάμωση του βιομηχανικού καπιταλισμού και του ιμπεριαλισμού των πλούσιων κρατών. Το ίδιο εργαλείο που απελευθερώνει τους λαούς των πετρελαιοπαραγωγών χωρών αλλά και τους λαούς των χωρών που υποφέρουν από την υπερθέρμανση του πλανήτη και τις υπόλοιπες συνέπειες της οικολογικής κρίσης. Σκόπιμα βέβαια, κάποιοι κύκλοι προτείνουν την πυρηνική ενέργεια ως λύση για φτηνή ηλεκτρική ενέργεια που θα βοηθήσει στη διατήρηση του σύγχρονου τρόπου ζωής. Η λύση αυτή όμως δεν είναι Σοσιαλιστική. Εκτός του ότι το οικονομικό κόστος μεσοπρόθεσμα δεν είναι μικρότερα από άλλες γνωστές πηγές, το κοινωνικό θα είναι πολύ μεγαλύτερο. Η πιθανότητα ατυχήματος και η άμεση συμβολή των αντιδραστήρων στην αύξηση της θερμοκρασίας του πλανήτη, θα φέρουν πολλαπλάσια καταστροφή που θα την πληρώσουν οι φτωχοί του κόσμου, όπως γίνεται ήδη με όλες τις καταστροφές.
Η χρήση ανανεώσιμων – οικολογικών πηγών ενέργειας απελευθερώνει τους λαούς από διάφορες πολιτικές και οικονομικές εξαρτήσεις που έχουν σαν αφορμή την ενέργεια. Επίσης περιορίζει την κερδοσκοπία καθώς οι πολίτες και οι κοινότητές τους γίνονται σχεδόν αυτόνομες και ελέγχουν την κατανάλωση και το κόστος της. Το κόστος της χρήσης καυσίμων που μολύνουν, το πληρώνουν οι καταναλωτές (ακριβό πετρέλαιο, πρόστιμα στη χώρα για τους ρύπους – τα οποία πληρώνουν τελικά οι πολίτες κλπ). Ο προσανατολισμός των κυβερνήσεων για κατασκευή εργοστασίων λιθάνθρακα, πυρηνικά εργοστάσια, αύξηση της χρήσης ΙΧ και «επένδυση» σε αυτοκινητόδρομους, απαξίωση του σιδηροδρόμου, παρεμπόδιση των ποδηλατών και των πεζών κλπ, διευκολύνει όσους θέλουν να κερδοσκοπούν σε βάρος της τσέπης μας και κυρίως της ποιότητας ζωής μας και της υγείας των παιδιών μας.
Ο Σοσιαλισμός του παρόντος και του μέλλοντος λοιπόν είναι επιτακτικός και πρέπει να έχει σαν βασικά του χαρακτηριστικά:
• την άμεση ανακούφιση των λαών του κόσμου από τα καθημερινά προβλήματα
• την πολιτιστική αναβάθμιση σε κάθε τόπο με διατήρηση και ενίσχυση των ιδιαίτερων στοιχείων και χαρακτηριστικών
• την απρόσκοπτη πρόσβαση όλων στα οφέλη της συλλογικής εξέλιξης της ανθρωπότητας (τεχνολογία, ανέσεις, ιατρικές ανακαλύψεις, προστασία από φυσικούς κινδύνους, μόρφωση, πολιτισμός, διάφορες επιστήμες κλπ)
• τη Λαϊκή Συμμετοχική Άμεση Συλλογική Δημοκρατία σε όλες τις βαθμίδες της κοινωνικής και πολιτικής ζωής, με παράλληλη εγκατάλειψη κάθε είδους κομματικής γραφειοκρατίας
• την προστασία, αναβάθμιση, αποκατάσταση των οικοσυστημάτων του πλανήτη και της κάθε είδους φυσικής ζωής
• την αναδιανομή του πλούτου, χωρίς γραφειοκρατικές κλπ αγκυλώσεις
• την απόλυτη απελευθέρωση από διακρίσεις απέναντι σε φύλλο, φυλή, καταγωγή, σεξουαλικές – θρησκευτικές – πολιτιστικές επιλογές
• την υιοθέτηση οικονομικών μοντέλων τοπικής, μικρής οικονομίας
• την τοποθέτηση ως προτεραιότητα στη χρηστική, πνευματική και αισθητική αξία, τόσο της παραγωγής, όσο και του τρόπου ζωής, κόντρα στη διαφήμιση και τον καταναλωτισμό
Κυριακή 2 Νοεμβρίου 2008
ΟΙ ΔΙΑΔΟΧΙΚΕΣ ΚΡΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ & ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΣΤΙΣ ΖΩΕΣ ΜΑΣ,ΑΠΟΔΕΙΚΝΥΟΥΝ ΤΗΝ ΙΔΕΟΛΟΓΙΚΗ ΥΠΕΡΟΧΗ ΤΟΥ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟΥ
ΟΙ ΔΙΑΔΟΧΙΚΕΣ ΚΡΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ & ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΣΤΙΣ ΖΩΕΣ ΜΑΣ,AΠΟΔΕΙΚΝΥΟΥΝ ΤΗΝ
ΙΔΕΟΛΟΓΙΚΗ ΥΠΕΡΟΧΗ ΤΟΥ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟΥ
Ο νεοφιλελευθερισμός θεωρητικά, έχει τρεις κατευθύνσεις: Την δραστική μείωση των φόρων, τον ουσιαστικό περιορισμό των δραστηριοτήτων του κράτους, της δημόσιας γραφειοκρατίας και κατά συνέπεια την ελάττωση των δημοσίων δαπανών και τρίτον, την κατ’ αρχή αναζήτηση λύσεων σε κάθε πρόβλημα που αναφύεται σε δράσεις των ατόμων και της κοινωνίας κι όχι σε παρεμβάσεις του κράτους. Στα πλαίσια αυτά προωθούνται πολιτικές διάχυσης της δημόσιας ιδιοκτησίας σε φορείς του ιδιωτικού τομέα αλλά και συγκέντρωσης των παροχών του κράτους σε τομείς ουσιαστικών κοινωνικών υποδομών και προστασίας των πραγματικά κοινωνικά αδυνάτων λ.χ. στην παιδεία, τις κοινωνικές υπηρεσίες (υγεία, πρόνοια) και τον πολιτισμό. Αντίθετα με τη θεωρία όμως, δεν είδαμε τέτοιες πολιτικές να διαπνέουν την κυβερνητική πολιτική των χωρών που εφαρμόζουν εδώ και χρόνια τον νεοφιλελευθερισμό. Ή για την ακρίβεια, εφαρμόστηκαν μόνο οι πολιτικές που αφορούσαν τη διάλυση του κράτους, με το ξεπούλημα της περιουσίας του στους ιδιώτες.
Το παγκόσμιο καπιταλιστικό σύστημα ταυτίστηκε με τις αξίες της αδέσμευτης οικονομίας της αγοράς, προπαγάνδισε τα ανοικτά (μόνο για το κεφάλαιο) σύνορα και αγορές και υποστήριξε δίχως ενδοιασμούς την επιθετική διαμόρφωση μιας νέας κουλτούρας επιστήμης και τεχνολογίας, υπό τις αρχές μιας εμπορικά προσανατολισμένης κοινωνίας που δίνει έμφαση στην καθημερινή «ευημερία» και στην υπερκατανάλωση. Οι πιο πάνω πολιτικές επιλογές, ήταν και είναι «υψηλού κοινωνικού ρίσκου» και κυριολεκτικά διαλύουν τον κοινωνικό ιστό και την παροχή κοινωνικών αγαθών. Στην κούρσα εφαρμογής τέτοιων πολιτικών, μπήκαν τα τελευταία χρόνια, εκτός των ανεπτυγμένων χωρών και πολλές χώρες του Τρίτου Κόσμου που αρχίζουν να κυριαρχούν στις διεθνείς αγορές διαμορφώνοντας νέες συνθήκες ανταγωνισμού για τις παλιές οικονομίες της Δύσης.
Ο καπιταλισμός δεν υπήρξε ένα πολιτικοοικονομικό και κοινωνικό μοντέλο κοινωνικών αξιών, αλληλεγγύης, κοινωνικού κεφαλαίου, πολιτισμού, συναίνεσης και περιορισμού των ανισοτήτων. Ο καπιταλισμός έβαλε σε δεύτερο πλάνο την κοινωνική συνοχή δίνοντας έμφαση στα οικονομικά αποτελέσματα και στην εξασφάλιση ταχύτερης ευημερίας για τους οργανωτές του. Το κυνήγι του όλο και μεγαλύτερου κέρδους, διέλυσε τις κοινωνίες και τις ανθρώπινες ζωές ενώ παράλληλα κατάστρεψε ανεπανόρθωτα τα οικοσυστήματα του πλανήτη.
Οι αγορές δεν είναι σε θέση να αυτορυθμισθούν & οι κυβερνητικές παρεμβάσεις, επιτείνουν την κατάρρευση του συστήματος. Όπως επισημαίνουν καπιταλιστές αναλυτές, το «κραχ» θα έλθει λόγω και των κρατικών «ενισχύσεων» καθώς τα κονδύλια αυτά θα πλημμυρίσουν την αγορά, θα αυξήσουν τον πληθωρισμό, θα οδηγήσουν τα επιτόκια στα ύψη, θα πέσει η παραγωγή και θα αυξηθεί η ανεργία. Η οικονομική κάμψη θα μεταφερθεί σε όλο τον κόσμο (μείωση αμερικανικών εισαγωγών θα διαλύσει τις οικονομίες της Ασίας ενώ η Ευρώπη θα δει τις εξαγωγές να συρρικνώνονται και την ανεργία να αυξάνει). Τελικά, στον καπιταλισμό της πραγματικότητας, το κέρδος είναι αποδεκτό. Όχι όμως και οι χρεοκοπίες. Για το λόγο αυτό, όταν τα κέρδη είναι μεγάλα, τα καρπώνονται μόνο οι επιχειρηματίες. Όταν είναι μεγάλες οι ζημιές όμως, τα κράτη αναλαμβάνουν να στηρίξουν τους ζημιωμένους, ζημιώνοντας περισσότερο τον απλό λαό.
Στον μεταπολεμικό καπιταλισμό, το κράτος ήταν ο μοχλός για την υπαγωγή κάθε οικονομικής αλλά και κοινωνικής δράσης κάτω από τον κεντρικό κυβερνητικό σχεδιασμό, για λογαριασμό βέβαια των λίγων. Από τα μέσα της δεκαετίας του ’70 το μοντέλο έδειξε να κλονίζεται. Ο πληθωρισμός και η ανεργία χτύπησε τις οικονομίες της Δύσης. Τότε, ο δημόσιος τομέας αντιμετωπίστηκε σαν μέρος του προβλήματος αντί για μηχανισμός της λύσης. Ο Θατσερισμός (έλεγχος κυκλοφορίας του νομίσματος, μείωση δημοσίων δαπανών, λιγότεροι φόροι στους πλούσιους, ιδιωτικοποιήσεις) και τα Ρεηγκανόμικς (οικονομικά της προσφοράς, πρωτοβουλίες απορρύθμισης των αγορών, περικοπές στις οικονομικές και κοινωνικές παρεμβάσεις του δημόσιου τομέα) οδήγησαν προσωρινά τις δυτικές οικονομίες σε επίπεδα ταχύτατης οικονομικής ανάπτυξης, με τους λαούς όμως στο περιθώριο, τόσο της λήψης αποφάσεων, όσο και της βελτίωσης του βιοτικού τους επιπέδου. Η παγκοσμιοποίηση είχε θεαματικά οικονομικά αποτελέσματα φέρνοντας στο προσκήνιο περιφερειακές οικονομίες και πλουτίζοντας τους «τοπάρχες». Αλλά από τη δεκαετία του ’90 ζούμε μια παρατεταμένη κρίση. Επιχειρηματικοί γίγαντες, εταιρίες κολοσσοί στην κατηγορία δράσης τους όπως οι Enron, WorldCom, Digital Equipment Corp., Prime Computer και Data General, χρεοκόπησαν και ανασυντάχθηκαν η εξαφανίσθηκαν. Αντίθετα με τη θεωρία της «δημιουργικής καταστροφής» του Schumpeter, η κρίση του χρηματοπιστωτικού συστήματος των ΗΠΑ και το «ντόμινο» της Ισλανδίας, Ουγγαρίας και σειράς άλλων χωρών, έδειξε πως δεν υπάρχει δυναμική καπιταλιστική εξέλιξη μέσα από τις κρίσεις. Απλά, οι ασύδοτοι και φιλάργυροι καπιταλιστές, παίρνουν μια ανάσα από τις κρατικές ενισχύσεις και συνεχίζουν το καταστροφικό τους έργο. Ακόμα και οι καπιταλιστές σήμερα μιλάνε για διατήρηση του δημόσιου χαρακτήρα των κρατικών επιχειρήσεων, για πάταξη της εισφοροδιαφυγής και ενίσχυση των αδύνατων οικονομικών στρωμάτων. Αναγκάζονται δηλαδή κάτω από την πίεση της κοινωνίας, να υιοθετήσουν στοιχεία του Σοσιαλισμού. Το έκαναν πάντα άλλωστε. Ο Στάλιν χρησιμοποίησε τις Σοσιαλιστικές ιδέες για να δημιουργήσει ένα αυταρχικό απάνθρωπο κράτος, οι ακροδεξιοί εφεύραν τον εθνικοσοσιαλισμό για να δώσουν ένα κοινωνικό κάλυμμα στις πολιτικές τους, μεταπολεμικά στις δυτικές κοινωνίες δημιούργησαν το ιδεολόγημα της σοσιαλδημοκρατίας ώστε να χαλιναγωγήσουν τους λαούς που ζητούσαν αλλαγές και πιο πρόσφατα επινόησαν τον «εκσυγχρονισμό» για να βγάλουν πια τις σοσιαλιστικές ιδέες από τα μυαλά των πολιτών. Όλα αυτά όμως, απλά επιβεβαίωσαν την ιδεολογική υπεροχή του σοσιαλισμού. Ο Καπιταλισμός, από τον πρώιμο μέχρι τον νεοφιλελεύθερο, απέτυχε να πραγματοποιήσει τις υποσχέσεις του για συλλογική ευημερία. Ο λόγος ήταν το ότι δεν σκόπευε να κάνει κάτι τέτοιο. Το σύνθημα των λαών: «οι άνθρωποι πάνω από τα κέρδη» δείχνει καθαρά το λόγο της αποτυχίας του. Σήμερα λοιπόν , ο Σοσιαλισμός με τα μηνύματά του για κοινωνική δικαιοσύνη, παιδεία πολιτισμό, υγεία και ποιότητα ζωής, με σεβασμό στη φύση και στον παραδοσιακό τρόπο ζωής, δεν είναι μόνο επίκαιρος μα είναι περισσότερο από ποτέ, επιτακτικός ως ανάγκη. Αυτό που χρειάζονται οι σύγχρονες κοινωνίες για να ανασάνουν, είναι ο ΟΙΚΟΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟΣ.
ΙΔΕΟΛΟΓΙΚΗ ΥΠΕΡΟΧΗ ΤΟΥ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟΥ
Ο νεοφιλελευθερισμός θεωρητικά, έχει τρεις κατευθύνσεις: Την δραστική μείωση των φόρων, τον ουσιαστικό περιορισμό των δραστηριοτήτων του κράτους, της δημόσιας γραφειοκρατίας και κατά συνέπεια την ελάττωση των δημοσίων δαπανών και τρίτον, την κατ’ αρχή αναζήτηση λύσεων σε κάθε πρόβλημα που αναφύεται σε δράσεις των ατόμων και της κοινωνίας κι όχι σε παρεμβάσεις του κράτους. Στα πλαίσια αυτά προωθούνται πολιτικές διάχυσης της δημόσιας ιδιοκτησίας σε φορείς του ιδιωτικού τομέα αλλά και συγκέντρωσης των παροχών του κράτους σε τομείς ουσιαστικών κοινωνικών υποδομών και προστασίας των πραγματικά κοινωνικά αδυνάτων λ.χ. στην παιδεία, τις κοινωνικές υπηρεσίες (υγεία, πρόνοια) και τον πολιτισμό. Αντίθετα με τη θεωρία όμως, δεν είδαμε τέτοιες πολιτικές να διαπνέουν την κυβερνητική πολιτική των χωρών που εφαρμόζουν εδώ και χρόνια τον νεοφιλελευθερισμό. Ή για την ακρίβεια, εφαρμόστηκαν μόνο οι πολιτικές που αφορούσαν τη διάλυση του κράτους, με το ξεπούλημα της περιουσίας του στους ιδιώτες.
Το παγκόσμιο καπιταλιστικό σύστημα ταυτίστηκε με τις αξίες της αδέσμευτης οικονομίας της αγοράς, προπαγάνδισε τα ανοικτά (μόνο για το κεφάλαιο) σύνορα και αγορές και υποστήριξε δίχως ενδοιασμούς την επιθετική διαμόρφωση μιας νέας κουλτούρας επιστήμης και τεχνολογίας, υπό τις αρχές μιας εμπορικά προσανατολισμένης κοινωνίας που δίνει έμφαση στην καθημερινή «ευημερία» και στην υπερκατανάλωση. Οι πιο πάνω πολιτικές επιλογές, ήταν και είναι «υψηλού κοινωνικού ρίσκου» και κυριολεκτικά διαλύουν τον κοινωνικό ιστό και την παροχή κοινωνικών αγαθών. Στην κούρσα εφαρμογής τέτοιων πολιτικών, μπήκαν τα τελευταία χρόνια, εκτός των ανεπτυγμένων χωρών και πολλές χώρες του Τρίτου Κόσμου που αρχίζουν να κυριαρχούν στις διεθνείς αγορές διαμορφώνοντας νέες συνθήκες ανταγωνισμού για τις παλιές οικονομίες της Δύσης.
Ο καπιταλισμός δεν υπήρξε ένα πολιτικοοικονομικό και κοινωνικό μοντέλο κοινωνικών αξιών, αλληλεγγύης, κοινωνικού κεφαλαίου, πολιτισμού, συναίνεσης και περιορισμού των ανισοτήτων. Ο καπιταλισμός έβαλε σε δεύτερο πλάνο την κοινωνική συνοχή δίνοντας έμφαση στα οικονομικά αποτελέσματα και στην εξασφάλιση ταχύτερης ευημερίας για τους οργανωτές του. Το κυνήγι του όλο και μεγαλύτερου κέρδους, διέλυσε τις κοινωνίες και τις ανθρώπινες ζωές ενώ παράλληλα κατάστρεψε ανεπανόρθωτα τα οικοσυστήματα του πλανήτη.
Οι αγορές δεν είναι σε θέση να αυτορυθμισθούν & οι κυβερνητικές παρεμβάσεις, επιτείνουν την κατάρρευση του συστήματος. Όπως επισημαίνουν καπιταλιστές αναλυτές, το «κραχ» θα έλθει λόγω και των κρατικών «ενισχύσεων» καθώς τα κονδύλια αυτά θα πλημμυρίσουν την αγορά, θα αυξήσουν τον πληθωρισμό, θα οδηγήσουν τα επιτόκια στα ύψη, θα πέσει η παραγωγή και θα αυξηθεί η ανεργία. Η οικονομική κάμψη θα μεταφερθεί σε όλο τον κόσμο (μείωση αμερικανικών εισαγωγών θα διαλύσει τις οικονομίες της Ασίας ενώ η Ευρώπη θα δει τις εξαγωγές να συρρικνώνονται και την ανεργία να αυξάνει). Τελικά, στον καπιταλισμό της πραγματικότητας, το κέρδος είναι αποδεκτό. Όχι όμως και οι χρεοκοπίες. Για το λόγο αυτό, όταν τα κέρδη είναι μεγάλα, τα καρπώνονται μόνο οι επιχειρηματίες. Όταν είναι μεγάλες οι ζημιές όμως, τα κράτη αναλαμβάνουν να στηρίξουν τους ζημιωμένους, ζημιώνοντας περισσότερο τον απλό λαό.
Στον μεταπολεμικό καπιταλισμό, το κράτος ήταν ο μοχλός για την υπαγωγή κάθε οικονομικής αλλά και κοινωνικής δράσης κάτω από τον κεντρικό κυβερνητικό σχεδιασμό, για λογαριασμό βέβαια των λίγων. Από τα μέσα της δεκαετίας του ’70 το μοντέλο έδειξε να κλονίζεται. Ο πληθωρισμός και η ανεργία χτύπησε τις οικονομίες της Δύσης. Τότε, ο δημόσιος τομέας αντιμετωπίστηκε σαν μέρος του προβλήματος αντί για μηχανισμός της λύσης. Ο Θατσερισμός (έλεγχος κυκλοφορίας του νομίσματος, μείωση δημοσίων δαπανών, λιγότεροι φόροι στους πλούσιους, ιδιωτικοποιήσεις) και τα Ρεηγκανόμικς (οικονομικά της προσφοράς, πρωτοβουλίες απορρύθμισης των αγορών, περικοπές στις οικονομικές και κοινωνικές παρεμβάσεις του δημόσιου τομέα) οδήγησαν προσωρινά τις δυτικές οικονομίες σε επίπεδα ταχύτατης οικονομικής ανάπτυξης, με τους λαούς όμως στο περιθώριο, τόσο της λήψης αποφάσεων, όσο και της βελτίωσης του βιοτικού τους επιπέδου. Η παγκοσμιοποίηση είχε θεαματικά οικονομικά αποτελέσματα φέρνοντας στο προσκήνιο περιφερειακές οικονομίες και πλουτίζοντας τους «τοπάρχες». Αλλά από τη δεκαετία του ’90 ζούμε μια παρατεταμένη κρίση. Επιχειρηματικοί γίγαντες, εταιρίες κολοσσοί στην κατηγορία δράσης τους όπως οι Enron, WorldCom, Digital Equipment Corp., Prime Computer και Data General, χρεοκόπησαν και ανασυντάχθηκαν η εξαφανίσθηκαν. Αντίθετα με τη θεωρία της «δημιουργικής καταστροφής» του Schumpeter, η κρίση του χρηματοπιστωτικού συστήματος των ΗΠΑ και το «ντόμινο» της Ισλανδίας, Ουγγαρίας και σειράς άλλων χωρών, έδειξε πως δεν υπάρχει δυναμική καπιταλιστική εξέλιξη μέσα από τις κρίσεις. Απλά, οι ασύδοτοι και φιλάργυροι καπιταλιστές, παίρνουν μια ανάσα από τις κρατικές ενισχύσεις και συνεχίζουν το καταστροφικό τους έργο. Ακόμα και οι καπιταλιστές σήμερα μιλάνε για διατήρηση του δημόσιου χαρακτήρα των κρατικών επιχειρήσεων, για πάταξη της εισφοροδιαφυγής και ενίσχυση των αδύνατων οικονομικών στρωμάτων. Αναγκάζονται δηλαδή κάτω από την πίεση της κοινωνίας, να υιοθετήσουν στοιχεία του Σοσιαλισμού. Το έκαναν πάντα άλλωστε. Ο Στάλιν χρησιμοποίησε τις Σοσιαλιστικές ιδέες για να δημιουργήσει ένα αυταρχικό απάνθρωπο κράτος, οι ακροδεξιοί εφεύραν τον εθνικοσοσιαλισμό για να δώσουν ένα κοινωνικό κάλυμμα στις πολιτικές τους, μεταπολεμικά στις δυτικές κοινωνίες δημιούργησαν το ιδεολόγημα της σοσιαλδημοκρατίας ώστε να χαλιναγωγήσουν τους λαούς που ζητούσαν αλλαγές και πιο πρόσφατα επινόησαν τον «εκσυγχρονισμό» για να βγάλουν πια τις σοσιαλιστικές ιδέες από τα μυαλά των πολιτών. Όλα αυτά όμως, απλά επιβεβαίωσαν την ιδεολογική υπεροχή του σοσιαλισμού. Ο Καπιταλισμός, από τον πρώιμο μέχρι τον νεοφιλελεύθερο, απέτυχε να πραγματοποιήσει τις υποσχέσεις του για συλλογική ευημερία. Ο λόγος ήταν το ότι δεν σκόπευε να κάνει κάτι τέτοιο. Το σύνθημα των λαών: «οι άνθρωποι πάνω από τα κέρδη» δείχνει καθαρά το λόγο της αποτυχίας του. Σήμερα λοιπόν , ο Σοσιαλισμός με τα μηνύματά του για κοινωνική δικαιοσύνη, παιδεία πολιτισμό, υγεία και ποιότητα ζωής, με σεβασμό στη φύση και στον παραδοσιακό τρόπο ζωής, δεν είναι μόνο επίκαιρος μα είναι περισσότερο από ποτέ, επιτακτικός ως ανάγκη. Αυτό που χρειάζονται οι σύγχρονες κοινωνίες για να ανασάνουν, είναι ο ΟΙΚΟΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟΣ.
Κυριακή 19 Οκτωβρίου 2008
ΠΡΟΤΑΣΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ ΤΟΥ ΠΑΡΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ
H οικολογική κρίση και η κρίση της οικονομικής και κοινωνικής κατάρρευσης συνδέονται άρρηκτα μεταξύ τους και θα έπρεπε να τις βλέπουμε σαν ξεχωριστές εκδηλώσεις ενός προβληματικού κοινωνικοοικονομικού συστήματος: του καπιταλισμού. Οι βιομηχανικοί ρυθμοί ραγδαίας αύξησης της παραγωγής σε συνδυασμό με την αντίληψη του ότι τα πάντα μπορούν να θυσιαστούν στο βωμό της μεγιστοποίησης του κέρδους, καταστρέφουν τη δυνατότητα της φύσης να συγκρατεί την οικολογική αποσταθεροποίηση. Την ίδια στιγμή, η μορφή του ιμπεριαλισμού, γνωστή ως παγκοσμιοποίηση καταστρέφει τις κοινωνίες από τα θεμέλιά τους.
Η ανάγκη του καπιταλισμού να επεκτείνει διαρκώς την κερδοφορία του, καταστρέφει τη φύση, σπαταλά τους φυσικούς πόρους και οδηγεί σε ένα μέλλον όπου δεν θα μπορεί να υπάρχει κανενός είδους ανάπτυξη, καπιταλιστική, σοσιαλιστική ή άλλη.
Το κεφάλαιο χρησιμοποιεί τους ανθρώπους ως εργατική δύναμη και όσους δεν χρειάζεται τους περιθωριοποιεί ή ακόμη και τους οδηγεί σε αναγκαστική φυσική εξόντωση (αφού έχει προηγηθεί η οικονομική, πολιτική, πολιτιστική, κοινωνική)
Βασικά εργαλεία αυτής της πρακτικής, είναι η πολιτιστική ομοιογένεια – ισοπέδωση, η μαζική κατανάλωση, η αποπολιτικοποίηση, η πνευματική πενία και ο εγωκεντρισμός.
Οι τοπικοί ηγέτες του κόσμου, έχουν αναλάβει το έργο της καταστολής των κινημάτων αντίδρασης και την ωραιοποίηση της κατάστασης. Ακόμα και οι διεθνείς Οργανισμοί, λειτουργούν ώστε να εξασφαλίζουν την κυριαρχία των ισχυρών δυνάμεων της Δύσης, να υπονομεύουν την αυτονομία των χωρών της καπιταλιστικής περιφέρειας και να εξαναγκάζουν όλους σε μια κούρσα εξοπλισμών, δανείων και πολιτικών συναλλαγών, με τους λαούς πάντα στο περιθώριο.
Ο Καπιταλισμός δεν μπορεί να ρυθμίσει και να ξεπεράσει τις κρίσεις που ο ίδιος προκαλεί. Δεν μπορεί να σταματήσει την οικολογική κρίση επειδή, για να το κάνει, θα έπρεπε να θέσει όρια στη συσσώρευση των κερδών. Επίσης δεν μπορεί να σταματήσει την κρίση των διεθνών εντάσεων γιατί τότε θα έχανε το ρόλο του παγκόσμιου χωροφύλακα και οι ελευθερίες προς τους λαούς θα ανέκοπταν την «ανάπτυξη». Παράλληλα, δεν μπορεί να εμποδίσει τις ολοένα και πιο σοβαρές οικονομικές κρίσεις γιατί τότε θα έχανε τη δυνατότητα της διαρκούς αφαίμαξης της οικονομίας των νοικοκυριών και θα αναγκαζόταν να υποκύψει σε πιέσεις για παροχές, αυξήσεις, άνοδο βιοτικού επιπέδου κλπ.
Ο καπιταλισμός δεν μπορεί να βελτιωθεί. Πρέπει να τον αντικαταστήσουμε με ένα άλλο σύστημα. Τον Σοσιαλισμό.
Μετά την εμπειρία των σοσιαλιστικών επαναστάσεων και κυβερνητικών σχημάτων του προηγούμενου αιώνα, οι πολίτες είναι επιφυλακτικοί σε μια τέτοια προοπτική.
Ευθυνόταν όμως ο Σοσιαλισμός για τις λανθασμένες ερμηνείες του; Όχι βέβαια. Από τη στιγμή που συμφωνούμε πως πρέπει να απαλλαγούμε από τον καπιταλισμό ώστε να επιβιώσει η ανθρωπότητα (για τέτοια κρισιμότητα μιλάμε), μοναδική επιλογή είναι ο Σοσιαλισμός. Όχι όμως ο Σοσιαλισμός που γνωρίσαμε στην Ανατολική Ευρώπη και την Ασία ως «Κομμουνισμό» ούτε όπως τον είδαμε στη Δύση ως «Σοσιαλδημοκρατία». Μιλάμε για ένα Σοσιαλισμό που θα είναι ικανός να ξεπεράσει τις κρίσεις που δημιούργησε το κεφάλαιο και που θα μπορέσει να ξεπεράσει και τις κρίσεις που κατά καιρούς θα προκαλούνται στη βάση της «ανάπτυξης» και της εξέλιξης. Ένα Σοσιαλισμό που θα ανταποκρίνεται στις ανάγκες της εποχής μας.
Υπάρχει η αναγκαιότητα για ένα «Μεταβατικό Πρόγραμμα» όχι ακριβώς όπως το έθεσε ο Τρότσκι, μα όπως το προσπαθούν οι προοδευτικοί ηγέτες στη Λατινική Αμερική σήμερα. Είναι αλήθεια πως χιλιάδες άνθρωποι σε όλο τον κόσμο μπαίνουν στο επαναστατικό κίνημα, μα σκοντάφτουν στον γραφειοκρατικό μηχανισμό της ηγεσίας του κινήματος. Η ευθύνη λοιπόν των κομμάτων και των οργανώσεων της αριστεράς, του σοσιαλισμού, της οικολογίας, του κομμουνισμού, είναι πολύ μεγάλη. Ευθύνη πρακτικής, τακτικής μα και ιδεολογικών ερμηνειών και στόχων. Το όραμα δεν μπορεί να είναι οι «σοσιαλισμοί» του 20ου αιώνα. Ο σύγχρονος σοσιαλισμός πρέπει να είναι αυτός της ανθρώπινης ανάπτυξης. Μιας κοινωνίας σοσιαλιστικά και οικολογικά ανεπτυγμένης με στόχο τον μετασχηματισμό των αναγκών και τη μετατόπισή τους προς την ποιοτική διάσταση. Μιλάμε δηλαδή για τον επανακαθορισμό τόσο της οδού όσο και του στόχου της σοσιαλιστικής παραγωγής μέσα σε ένα οικολογικό πλαίσιο, με σεβασμό στα «αναπτυξιακά όρια» που είναι σημαντικά για τη βιωσιμότητα της κοινωνίας και του οικοσυστήματος.
Σε σχέση με την παραγωγή, αυτό σημαίνει έμφαση στη χρηστική αξία και παράλληλα στην οριοθέτηση προτεραιοτήτων πρόληψης και εξασφάλισης των βασικών αναγκών, απέναντι στις προτεραιότητες που βασίζονται στην ανταλλακτική αξία. Άλλωστε οι εκπτώσεις στην πρόληψη και την εξασφάλιση των βασικών αναγκών, οδηγούν στην καταστροφή, ακόμα και με καπιταλιστικά δεδομένα.
Μια καταστροφή που θα προκαλέσει για παράδειγμα ένα πετρελαιοφόρο στο Αιγαίο, δεν είναι μόνο οικολογική. Η Οικολογική καταστροφή καταστρέφει και την τοπική οικονομία άρα και τις τοπικές κοινωνίες. Μια σειρά από πετρελαιοκηλίδες τεραστίων διαστάσεων, θα καταστρέψουν για δεκαετίες τον τουρισμό και την αλιεία στην περιοχή, θα στερήσουν δηλαδή από αναγκαίους οικονομικούς και φυσικούς πόρους. Την ίδια στιγμή, οι εκτροπές ποταμών και η εξάντληση των υδάτων των λιμνών για πότισμα των καλλιεργειών, λύνει μόνο προσωρινά προβλήματα, δημιουργώντας πολλαπλάσια στη συνέχεια. Με τις εκτροπές ποταμών δεν λύνεται το πρόβλημα της διαρκούς ξηρασίας και της ερημοποίησης που αντιμετωπίζουν ήδη περιοχές στην Κρήτη, την Πελοπόννησο, την Αττική, την Εύβοια και αλλού (για να μη μιλήσουμε για χώρες ολόκληρες στην Αφρική, την Ασία και την Αμερική). Η καταστροφή των οικοσυστημάτων της Αράλης στο Καζαχστάν / Ουζμπεκιστάν, της Κάρλας στη Θεσσαλία , του Ασωπού στη Στερεά Ελλάδα, δεν αφορούν μόνο τους φυσιολάτρες. Στο όνομα της «ανάπτυξης» καταστράφηκαν οικοσυστήματα, αποφέροντας προσωρινά οφέλη. Αυτά όμως ήταν πολύ μικρότερα από αυτά που χάθηκαν από τη διατήρησή τους και σήμερα οι πολίτες και οι επαγγελματίες αναζητούν λύσεις αναπλήρωσης των απωλειών. Τα τελευταία χρόνια, η περιβαλλοντική υποβάθμιση, έχει μειώσει και τη ζήτηση του Ελληνικού τουριστικού προϊόντος. Η έλλειψη ελεύθερων χώρων, η άναρχη δόμηση καταλυμάτων, η καταστροφή (φυσική και αισθητική) αρχαιολογικών χώρων και παραδοσιακών οικισμών, η μόλυνση θαλασσών και ατμόσφαιρας, η επέκταση χωρίς μέτρο και σχεδιασμό λιμανιών, αεροδρομίων, τουριστικών οικισμών, η υποχώρηση του παραδοσιακού τρόπου ζωής, έχουν καταστήσει την Ελλάδα λιγότερο δημοφιλή προορισμό, ακόμα και σε αγορές που κατείχε τα πρωτεία. Τη θέση του έχουν πάρει άλλες Μεσογειακές και Βαλκανικές περιοχές όπου υπήρξε μέτρο και σχεδιασμός στην ανάπτυξη. Γίνεται πλέον αντιληπτό ότι η οικολογική κατάρρευση, φρενάρει την ανάπτυξη. Αν είχαν τεθεί όρια εγκαίρως, η ανάπτυξη, ακόμα και με καπιταλιστικούς όρους, θα συνεχιζόταν απρόσκοπτα.
Στο όνομα της «ανάπτυξης» καταστρέφονται δάση, αποξηραίνονται λίμνες, δηλητηριάζονται καλλιέργειες, τροποποιούνται γενετικά οι ζωντανοί οργανισμοί, η πυρηνική ενέργεια χρησιμοποιείται αλόγιστα, νοθεύονται οι τροφές και γενικά τα πάντα εμπορευματοποιούνται εις βάρος των καταναλωτών. Ακόμα και οι καλλιέργειες, μετατρέπονται σε βιοκαύσιμα αυξάνοντας την πείνα στις υπανάπτυκτες και τις αναπτυσσόμενες χώρες.
Την κλιματική αλλαγή που προκαλεί η δραστηριότητα της οικονομίας της Αγοράς, την πληρώνουν πρώτοι απ’ όλους οι οικονομικά ασθενέστεροι οι οποίοι πλήττονται αβοήθητοι από τις καταστροφές. Οι ίδιοι επίσης οδηγούνται λόγω ανέχειας στις φτηνές μεταλλαγμένες και χαμηλής θρεπτικής αξίας τροφές, χρησιμοποιούν οικιακό εξοπλισμό ενεργοβόρο και μη ανακυκλώσιμο και γενικά εξαναγκάζονται σε μια καθημερινότητα που καταστρέφει το περιβάλλον, συμμετέχοντας στη δημιουργία ενός φαύλου κύκλου.
Η απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα, είναι ένα ισχυρό εργαλείο για την αποδυνάμωση του βιομηχανικού καπιταλισμού και του ιμπεριαλισμού των πλούσιων κρατών. Το ίδιο εργαλείο που απελευθερώνει τους λαούς των πετρελαιοπαραγωγών χωρών αλλά και τους λαούς των χωρών που υποφέρουν από την υπερθέρμανση του πλανήτη και τις υπόλοιπες συνέπειες της οικολογικής κρίσης. Σκόπιμα βέβαια, κάποιοι κύκλοι προτείνουν την πυρηνική ενέργεια ως λύση για φτηνή ηλεκτρική ενέργεια που θα βοηθήσει στη διατήρηση του σύγχρονου τρόπου ζωής. Η λύση αυτή όμως δεν είναι Σοσιαλιστική. Εκτός του ότι το οικονομικό κόστος μεσοπρόθεσμα δεν είναι μικρότερα από άλλες γνωστές πηγές, το κοινωνικό θα είναι πολύ μεγαλύτερο. Η πιθανότητα ατυχήματος και η άμεση συμβολή των αντιδραστήρων στην αύξηση της θερμοκρασίας του πλανήτη, θα φέρουν πολλαπλάσια καταστροφή που θα την πληρώσουν οι φτωχοί του κόσμου, όπως γίνεται ήδη με όλες τις καταστροφές.
Η χρήση ανανεώσιμων – οικολογικών πηγών ενέργειας απελευθερώνει τους λαούς από διάφορες πολιτικές και οικονομικές εξαρτήσεις που έχουν σαν αφορμή την ενέργεια. Επίσης περιορίζει την κερδοσκοπία καθώς οι πολίτες και οι κοινότητές τους γίνονται σχεδόν αυτόνομες και ελέγχουν την κατανάλωση και το κόστος της. Το κόστος της χρήσης καυσίμων που μολύνουν, το πληρώνουν οι καταναλωτές (ακριβό πετρέλαιο, πρόστιμα στη χώρα για τους ρύπους – τα οποία πληρώνουν τελικά οι πολίτες κλπ). Ο προσανατολισμός των κυβερνήσεων για κατασκευή εργοστασίων λιθάνθρακα, πυρηνικά εργοστάσια, αύξηση της χρήσης ΙΧ και «επένδυση» σε αυτοκινητόδρομους, απαξίωση του σιδηροδρόμου, παρεμπόδιση των ποδηλατών και των πεζών κλπ, διευκολύνει όσους θέλουν να κερδοσκοπούν σε βάρος της τσέπης μας και κυρίως της ποιότητας ζωής μας και της υγείας των παιδιών μας.
Ο Σοσιαλισμός του παρόντος και του μέλλοντος λοιπόν είναι επιτακτικός και πρέπει να έχει σαν βασικά του χαρακτηριστικά:
• την άμεση ανακούφιση των λαών του κόσμου από τα καθημερινά προβλήματα
• την πολιτιστική αναβάθμιση σε κάθε τόπο με διατήρηση και ενίσχυση των ιδιαίτερων στοιχείων και χαρακτηριστικών
• την απρόσκοπτη πρόσβαση όλων στα οφέλη της συλλογικής εξέλιξης της ανθρωπότητας (τεχνολογία, ανέσεις, ιατρικές ανακαλύψεις, προστασία από φυσικούς κινδύνους, μόρφωση, πολιτισμός, διάφορες επιστήμες κλπ)
• τη Λαϊκή Συμμετοχική Άμεση Συλλογική Δημοκρατία σε όλες τις βαθμίδες της κοινωνικής και πολιτικής ζωής, με παράλληλη εγκατάλειψη κάθε είδους κομματικής γραφειοκρατίας
• την προστασία, αναβάθμιση, αποκατάσταση των οικοσυστημάτων του πλανήτη και της κάθε είδους φυσικής ζωής
• την αναδιανομή του πλούτου, χωρίς γραφειοκρατικές κλπ αγκυλώσεις
• την απόλυτη απελευθέρωση από διακρίσεις απέναντι σε φύλλο, φυλή, καταγωγή, σεξουαλικές – θρησκευτικές – πολιτιστικές επιλογές
• την υιοθέτηση οικονομικών μοντέλων τοπικής, μικρής οικονομίας
• την τοποθέτηση ως προτεραιότητα στη χρηστική, πνευματική και αισθητική αξία, τόσο της παραγωγής, όσο και του τρόπου ζωής, κόντρα στη διαφήμιση και τον καταναλωτισμό
Τάσος Πανταζίδης 19/10/2008
Η ανάγκη του καπιταλισμού να επεκτείνει διαρκώς την κερδοφορία του, καταστρέφει τη φύση, σπαταλά τους φυσικούς πόρους και οδηγεί σε ένα μέλλον όπου δεν θα μπορεί να υπάρχει κανενός είδους ανάπτυξη, καπιταλιστική, σοσιαλιστική ή άλλη.
Το κεφάλαιο χρησιμοποιεί τους ανθρώπους ως εργατική δύναμη και όσους δεν χρειάζεται τους περιθωριοποιεί ή ακόμη και τους οδηγεί σε αναγκαστική φυσική εξόντωση (αφού έχει προηγηθεί η οικονομική, πολιτική, πολιτιστική, κοινωνική)
Βασικά εργαλεία αυτής της πρακτικής, είναι η πολιτιστική ομοιογένεια – ισοπέδωση, η μαζική κατανάλωση, η αποπολιτικοποίηση, η πνευματική πενία και ο εγωκεντρισμός.
Οι τοπικοί ηγέτες του κόσμου, έχουν αναλάβει το έργο της καταστολής των κινημάτων αντίδρασης και την ωραιοποίηση της κατάστασης. Ακόμα και οι διεθνείς Οργανισμοί, λειτουργούν ώστε να εξασφαλίζουν την κυριαρχία των ισχυρών δυνάμεων της Δύσης, να υπονομεύουν την αυτονομία των χωρών της καπιταλιστικής περιφέρειας και να εξαναγκάζουν όλους σε μια κούρσα εξοπλισμών, δανείων και πολιτικών συναλλαγών, με τους λαούς πάντα στο περιθώριο.
Ο Καπιταλισμός δεν μπορεί να ρυθμίσει και να ξεπεράσει τις κρίσεις που ο ίδιος προκαλεί. Δεν μπορεί να σταματήσει την οικολογική κρίση επειδή, για να το κάνει, θα έπρεπε να θέσει όρια στη συσσώρευση των κερδών. Επίσης δεν μπορεί να σταματήσει την κρίση των διεθνών εντάσεων γιατί τότε θα έχανε το ρόλο του παγκόσμιου χωροφύλακα και οι ελευθερίες προς τους λαούς θα ανέκοπταν την «ανάπτυξη». Παράλληλα, δεν μπορεί να εμποδίσει τις ολοένα και πιο σοβαρές οικονομικές κρίσεις γιατί τότε θα έχανε τη δυνατότητα της διαρκούς αφαίμαξης της οικονομίας των νοικοκυριών και θα αναγκαζόταν να υποκύψει σε πιέσεις για παροχές, αυξήσεις, άνοδο βιοτικού επιπέδου κλπ.
Ο καπιταλισμός δεν μπορεί να βελτιωθεί. Πρέπει να τον αντικαταστήσουμε με ένα άλλο σύστημα. Τον Σοσιαλισμό.
Μετά την εμπειρία των σοσιαλιστικών επαναστάσεων και κυβερνητικών σχημάτων του προηγούμενου αιώνα, οι πολίτες είναι επιφυλακτικοί σε μια τέτοια προοπτική.
Ευθυνόταν όμως ο Σοσιαλισμός για τις λανθασμένες ερμηνείες του; Όχι βέβαια. Από τη στιγμή που συμφωνούμε πως πρέπει να απαλλαγούμε από τον καπιταλισμό ώστε να επιβιώσει η ανθρωπότητα (για τέτοια κρισιμότητα μιλάμε), μοναδική επιλογή είναι ο Σοσιαλισμός. Όχι όμως ο Σοσιαλισμός που γνωρίσαμε στην Ανατολική Ευρώπη και την Ασία ως «Κομμουνισμό» ούτε όπως τον είδαμε στη Δύση ως «Σοσιαλδημοκρατία». Μιλάμε για ένα Σοσιαλισμό που θα είναι ικανός να ξεπεράσει τις κρίσεις που δημιούργησε το κεφάλαιο και που θα μπορέσει να ξεπεράσει και τις κρίσεις που κατά καιρούς θα προκαλούνται στη βάση της «ανάπτυξης» και της εξέλιξης. Ένα Σοσιαλισμό που θα ανταποκρίνεται στις ανάγκες της εποχής μας.
Υπάρχει η αναγκαιότητα για ένα «Μεταβατικό Πρόγραμμα» όχι ακριβώς όπως το έθεσε ο Τρότσκι, μα όπως το προσπαθούν οι προοδευτικοί ηγέτες στη Λατινική Αμερική σήμερα. Είναι αλήθεια πως χιλιάδες άνθρωποι σε όλο τον κόσμο μπαίνουν στο επαναστατικό κίνημα, μα σκοντάφτουν στον γραφειοκρατικό μηχανισμό της ηγεσίας του κινήματος. Η ευθύνη λοιπόν των κομμάτων και των οργανώσεων της αριστεράς, του σοσιαλισμού, της οικολογίας, του κομμουνισμού, είναι πολύ μεγάλη. Ευθύνη πρακτικής, τακτικής μα και ιδεολογικών ερμηνειών και στόχων. Το όραμα δεν μπορεί να είναι οι «σοσιαλισμοί» του 20ου αιώνα. Ο σύγχρονος σοσιαλισμός πρέπει να είναι αυτός της ανθρώπινης ανάπτυξης. Μιας κοινωνίας σοσιαλιστικά και οικολογικά ανεπτυγμένης με στόχο τον μετασχηματισμό των αναγκών και τη μετατόπισή τους προς την ποιοτική διάσταση. Μιλάμε δηλαδή για τον επανακαθορισμό τόσο της οδού όσο και του στόχου της σοσιαλιστικής παραγωγής μέσα σε ένα οικολογικό πλαίσιο, με σεβασμό στα «αναπτυξιακά όρια» που είναι σημαντικά για τη βιωσιμότητα της κοινωνίας και του οικοσυστήματος.
Σε σχέση με την παραγωγή, αυτό σημαίνει έμφαση στη χρηστική αξία και παράλληλα στην οριοθέτηση προτεραιοτήτων πρόληψης και εξασφάλισης των βασικών αναγκών, απέναντι στις προτεραιότητες που βασίζονται στην ανταλλακτική αξία. Άλλωστε οι εκπτώσεις στην πρόληψη και την εξασφάλιση των βασικών αναγκών, οδηγούν στην καταστροφή, ακόμα και με καπιταλιστικά δεδομένα.
Μια καταστροφή που θα προκαλέσει για παράδειγμα ένα πετρελαιοφόρο στο Αιγαίο, δεν είναι μόνο οικολογική. Η Οικολογική καταστροφή καταστρέφει και την τοπική οικονομία άρα και τις τοπικές κοινωνίες. Μια σειρά από πετρελαιοκηλίδες τεραστίων διαστάσεων, θα καταστρέψουν για δεκαετίες τον τουρισμό και την αλιεία στην περιοχή, θα στερήσουν δηλαδή από αναγκαίους οικονομικούς και φυσικούς πόρους. Την ίδια στιγμή, οι εκτροπές ποταμών και η εξάντληση των υδάτων των λιμνών για πότισμα των καλλιεργειών, λύνει μόνο προσωρινά προβλήματα, δημιουργώντας πολλαπλάσια στη συνέχεια. Με τις εκτροπές ποταμών δεν λύνεται το πρόβλημα της διαρκούς ξηρασίας και της ερημοποίησης που αντιμετωπίζουν ήδη περιοχές στην Κρήτη, την Πελοπόννησο, την Αττική, την Εύβοια και αλλού (για να μη μιλήσουμε για χώρες ολόκληρες στην Αφρική, την Ασία και την Αμερική). Η καταστροφή των οικοσυστημάτων της Αράλης στο Καζαχστάν / Ουζμπεκιστάν, της Κάρλας στη Θεσσαλία , του Ασωπού στη Στερεά Ελλάδα, δεν αφορούν μόνο τους φυσιολάτρες. Στο όνομα της «ανάπτυξης» καταστράφηκαν οικοσυστήματα, αποφέροντας προσωρινά οφέλη. Αυτά όμως ήταν πολύ μικρότερα από αυτά που χάθηκαν από τη διατήρησή τους και σήμερα οι πολίτες και οι επαγγελματίες αναζητούν λύσεις αναπλήρωσης των απωλειών. Τα τελευταία χρόνια, η περιβαλλοντική υποβάθμιση, έχει μειώσει και τη ζήτηση του Ελληνικού τουριστικού προϊόντος. Η έλλειψη ελεύθερων χώρων, η άναρχη δόμηση καταλυμάτων, η καταστροφή (φυσική και αισθητική) αρχαιολογικών χώρων και παραδοσιακών οικισμών, η μόλυνση θαλασσών και ατμόσφαιρας, η επέκταση χωρίς μέτρο και σχεδιασμό λιμανιών, αεροδρομίων, τουριστικών οικισμών, η υποχώρηση του παραδοσιακού τρόπου ζωής, έχουν καταστήσει την Ελλάδα λιγότερο δημοφιλή προορισμό, ακόμα και σε αγορές που κατείχε τα πρωτεία. Τη θέση του έχουν πάρει άλλες Μεσογειακές και Βαλκανικές περιοχές όπου υπήρξε μέτρο και σχεδιασμός στην ανάπτυξη. Γίνεται πλέον αντιληπτό ότι η οικολογική κατάρρευση, φρενάρει την ανάπτυξη. Αν είχαν τεθεί όρια εγκαίρως, η ανάπτυξη, ακόμα και με καπιταλιστικούς όρους, θα συνεχιζόταν απρόσκοπτα.
Στο όνομα της «ανάπτυξης» καταστρέφονται δάση, αποξηραίνονται λίμνες, δηλητηριάζονται καλλιέργειες, τροποποιούνται γενετικά οι ζωντανοί οργανισμοί, η πυρηνική ενέργεια χρησιμοποιείται αλόγιστα, νοθεύονται οι τροφές και γενικά τα πάντα εμπορευματοποιούνται εις βάρος των καταναλωτών. Ακόμα και οι καλλιέργειες, μετατρέπονται σε βιοκαύσιμα αυξάνοντας την πείνα στις υπανάπτυκτες και τις αναπτυσσόμενες χώρες.
Την κλιματική αλλαγή που προκαλεί η δραστηριότητα της οικονομίας της Αγοράς, την πληρώνουν πρώτοι απ’ όλους οι οικονομικά ασθενέστεροι οι οποίοι πλήττονται αβοήθητοι από τις καταστροφές. Οι ίδιοι επίσης οδηγούνται λόγω ανέχειας στις φτηνές μεταλλαγμένες και χαμηλής θρεπτικής αξίας τροφές, χρησιμοποιούν οικιακό εξοπλισμό ενεργοβόρο και μη ανακυκλώσιμο και γενικά εξαναγκάζονται σε μια καθημερινότητα που καταστρέφει το περιβάλλον, συμμετέχοντας στη δημιουργία ενός φαύλου κύκλου.
Η απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα, είναι ένα ισχυρό εργαλείο για την αποδυνάμωση του βιομηχανικού καπιταλισμού και του ιμπεριαλισμού των πλούσιων κρατών. Το ίδιο εργαλείο που απελευθερώνει τους λαούς των πετρελαιοπαραγωγών χωρών αλλά και τους λαούς των χωρών που υποφέρουν από την υπερθέρμανση του πλανήτη και τις υπόλοιπες συνέπειες της οικολογικής κρίσης. Σκόπιμα βέβαια, κάποιοι κύκλοι προτείνουν την πυρηνική ενέργεια ως λύση για φτηνή ηλεκτρική ενέργεια που θα βοηθήσει στη διατήρηση του σύγχρονου τρόπου ζωής. Η λύση αυτή όμως δεν είναι Σοσιαλιστική. Εκτός του ότι το οικονομικό κόστος μεσοπρόθεσμα δεν είναι μικρότερα από άλλες γνωστές πηγές, το κοινωνικό θα είναι πολύ μεγαλύτερο. Η πιθανότητα ατυχήματος και η άμεση συμβολή των αντιδραστήρων στην αύξηση της θερμοκρασίας του πλανήτη, θα φέρουν πολλαπλάσια καταστροφή που θα την πληρώσουν οι φτωχοί του κόσμου, όπως γίνεται ήδη με όλες τις καταστροφές.
Η χρήση ανανεώσιμων – οικολογικών πηγών ενέργειας απελευθερώνει τους λαούς από διάφορες πολιτικές και οικονομικές εξαρτήσεις που έχουν σαν αφορμή την ενέργεια. Επίσης περιορίζει την κερδοσκοπία καθώς οι πολίτες και οι κοινότητές τους γίνονται σχεδόν αυτόνομες και ελέγχουν την κατανάλωση και το κόστος της. Το κόστος της χρήσης καυσίμων που μολύνουν, το πληρώνουν οι καταναλωτές (ακριβό πετρέλαιο, πρόστιμα στη χώρα για τους ρύπους – τα οποία πληρώνουν τελικά οι πολίτες κλπ). Ο προσανατολισμός των κυβερνήσεων για κατασκευή εργοστασίων λιθάνθρακα, πυρηνικά εργοστάσια, αύξηση της χρήσης ΙΧ και «επένδυση» σε αυτοκινητόδρομους, απαξίωση του σιδηροδρόμου, παρεμπόδιση των ποδηλατών και των πεζών κλπ, διευκολύνει όσους θέλουν να κερδοσκοπούν σε βάρος της τσέπης μας και κυρίως της ποιότητας ζωής μας και της υγείας των παιδιών μας.
Ο Σοσιαλισμός του παρόντος και του μέλλοντος λοιπόν είναι επιτακτικός και πρέπει να έχει σαν βασικά του χαρακτηριστικά:
• την άμεση ανακούφιση των λαών του κόσμου από τα καθημερινά προβλήματα
• την πολιτιστική αναβάθμιση σε κάθε τόπο με διατήρηση και ενίσχυση των ιδιαίτερων στοιχείων και χαρακτηριστικών
• την απρόσκοπτη πρόσβαση όλων στα οφέλη της συλλογικής εξέλιξης της ανθρωπότητας (τεχνολογία, ανέσεις, ιατρικές ανακαλύψεις, προστασία από φυσικούς κινδύνους, μόρφωση, πολιτισμός, διάφορες επιστήμες κλπ)
• τη Λαϊκή Συμμετοχική Άμεση Συλλογική Δημοκρατία σε όλες τις βαθμίδες της κοινωνικής και πολιτικής ζωής, με παράλληλη εγκατάλειψη κάθε είδους κομματικής γραφειοκρατίας
• την προστασία, αναβάθμιση, αποκατάσταση των οικοσυστημάτων του πλανήτη και της κάθε είδους φυσικής ζωής
• την αναδιανομή του πλούτου, χωρίς γραφειοκρατικές κλπ αγκυλώσεις
• την απόλυτη απελευθέρωση από διακρίσεις απέναντι σε φύλλο, φυλή, καταγωγή, σεξουαλικές – θρησκευτικές – πολιτιστικές επιλογές
• την υιοθέτηση οικονομικών μοντέλων τοπικής, μικρής οικονομίας
• την τοποθέτηση ως προτεραιότητα στη χρηστική, πνευματική και αισθητική αξία, τόσο της παραγωγής, όσο και του τρόπου ζωής, κόντρα στη διαφήμιση και τον καταναλωτισμό
Τάσος Πανταζίδης 19/10/2008
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)
.jpg)
.jpg)