17 Δεκεμβρίου 2009
Ομιλία του Προέδρου της Βενεζουέλας Ούγκο Τσάβες για την αλλαγή του κλίματος στην Κοπεγχάγη.
Κοπεγχάγη, Βασίλειο της Δανίας, Τετάρτη 16 Δεκεμβρίου 2009
Πρόεδρος της Μπολιβαριανής Δημοκρατίας της Βενεζουέλας, Ούγκο Τσάβες:
Κύριε Πρόεδρε, κυρίες και κύριοι, Εξοχότατοι, φίλοι, υπόσχομαι ότι δεν θα
μιλήσω περισσότερο από ό, τι οι περισσότεροι έχουν μιλήσει σήμερα το απόγευμα.
Επιτρέψτε μου ένα πρώτο σχόλιο που θα μου άρεσε να είχα κάνει ως μέρος του προηγούμενου σημείου που εκφράστηκε από τις αντιπροσωπείες της Βραζιλίας, της Κίνας, της Ινδίας και της Βολιβίας. Ήμασταν εκεί ζητώντας να μιλήσουμε, αλλά δεν κατέστη δυνατό. Η εκπρόσωπος της Βολιβίας είπε – τον χαιρετισμό μου φυσικά στον Σύντροφο Πρόεδρο Έβο Μοράλες ο οποίος είναι εκεί,
(χειροκροτήματα από το ακροατήριο)
Είπε μεταξύ άλλων τα παρακάτω που σημείωσα: Είπε ότι το κείμενο που παρουσιάστηκε δεν είναι δημοκρατικό, δεν είναι χωρίς αποκλεισμούς.
Είχα μόλις αφιχθεί και είχα καθίσει όταν ακούσαμε τον πρόεδρο της προηγούμενης Συνόδου, τον υπουργό, να λέει ότι ένα έγγραφο εμφανίστηκε αλλά κανείς δεν γνώριζε γι’ αυτό το άκρως απόρρητο έγγραφο.
Βέβαια, όπως η Βολιβιανή συντρόφισσα είπε, το κείμενο που παρουσιάστηκε δεν είναι δημοκρατικό, δεν είναι χωρίς αποκλεισμούς. Μα κυρίες και κύριοι, αυτή δεν είναι απλά η πραγματικότητα του κόσμου; Ζούμε σε ένα δημοκρατικό κόσμο; Είναι το παγκόσμιο σύστημα χωρίς αποκλεισμούς; Μπορούμε να ελπίζουμε για κάτι δημοκρατικό, χωρίς αποκλεισμούς από το σημερινό παγκόσμιο σύστημα;
Αυτό που ζούμε σε αυτόν τον πλανήτη είναι μια ιμπεριαλιστική δικτατορία και από εδώ συνεχίζουμε καταγγέλοντάς την. Κάτω η ιμπεριαλιστική δικτατορία!
Ζήτω ο Λαός, η Δημοκρατία και η ισότητα σε αυτόν τον πλανήτη!
(χειροκροτήματα από το ακροατήριο)
Αυτό που βλέπουμε εδώ είναι μια αντανάκλαση αυτής της δικτατορίας: Αποκλεισμός.
Υπάρχει μια ομάδα χωρών που θεωρούν τον εαυτό τους ανώτερο από εμάς στο Νότο, από εμάς στον Τρίτο Κόσμο, από εμάς τις υπανάπτυκτες χώρες ή όπως ένας σπουδαίος φίλος – ο Εντουάρντο Γκαλεάνο λέει – εμείς οι συντεθλιμμένες χώρες, σαν ένα τρένο να πέρασε από πάνω μας στην ιστορία.
Υπό το πρίσμα αυτό, δεν αποτελεί έκπληξη το οτι δεν υπάρχει δημοκρατία στον κόσμο και εδώ είμαστε πάλι αντιμέτωποι με ισχυρά αποδεικτικά στοιχεία της παγκόσμιας ιμπεριαλιστικής δικτατορίας. Στη συνέχεια, δύο νεαροί έφεραν εδώ κάποια ώθηση - ευτυχώς οι «επίσημοι» των «δυνατών» ήταν αξιοπρεπείς - και συνεργάστηκαν. Σωστά;
Υπάρχουν πολλοί άνθρωποι έξω, το ξέρετε; Φυσικά, δεν χωράνε σε αυτή την αίθουσα, είναι πάρα πολλοί. Διάβασα στις ειδήσεις οτι έγιναν κάποιες συλλήψεις, κάποιες έντονες διαδηλώσεις εκεί στους δρόμους της Κοπεγχάγης και χαιρετίζω όλους αυτούς τους ανθρώπους εκεί έξω, οι περισσότεροι από τους οποίους είναι νεολαίοι.
(χειροκροτήματα από το ακροατήριο)
Φυσικά οι νέοι ενδιαφέρονται – πιστεύω ορθά πολύ περισσότερο από μας - για το μέλλον του κόσμου. Έχουμε - οι περισσότεροι από εμάς εδώ - τον ήλιο στην πλάτη μας ενώ εκείνοι πρέπει να κοιτάξουν τον ήλιο κατά πρόσωπο και είναι πολύ ανήσυχοι. Θα μπορούσε κανείς να πει, κύριε Πρόεδρε, ότι ένα φάντασμα κατατρέχει την Κοπεγχάγη και για να παραφράσω τον Καρλ Μαρξ, τον σπουδαίο Καρλ Μαρξ, ένα φάντασμα πλανάται πάνω από τους δρόμους της Κοπεγχάγης και νομίζω ότι το φάντασμα περπατά αθόρυβα μέσα σε αυτή την αίθουσα, περπατά γύρω και ανάμεσά μας, ανάμεσα στους χώρους, το φάντασμα ορθώνεται, το φάντασμα είναι ένα τρομερό φάντασμα που σχεδόν κανείς δεν θέλει να το αναφέρω: ο Καπιταλισμός είναι το φάντασμα, σχεδόν κανείς δεν θέλει να το αναφέρω.
(χειροκροτήματα από το ακροατήριο)
Είναι ο καπιταλισμός, βοά ο Λαός εκεί έξω, ακούστε τους. Έχω διαβάσει μερικά από τα συνθήματα που είναι ζωγραφισμένα στους δρόμους από τη νεολαία. Ανάμεσα στα άλλα, μπορείτε να ακούσετε δυο δυνατά συνθήματα. Πρώτο: Μην αλλάζετε το κλίμα. Αλλάξτε το σύστημα.
(χειροκροτήματα από το ακροατήριο)
Και το επικαλούμαι και για μας εδώ. Ας μην αλλάξουμε το κλίμα, ας αλλάξουμε το σύστημα! Και κατά συνέπεια, θα αρχίσουμε να σώζουμε τον πλανήτη. Ο καπιταλισμός είναι ένα καταστροφικό μοντέλο ανάπτυξης που βάζει τέλος στη ζωή. Απειλεί να θέσει οριστικό τέλος στο ανθρώπινο είδος.
Και ένα άλλο σύνθημα καλεί σε προβληματισμό. Ταιριάζει και είναι επίκαιρο με την τραπεζική κρίση που σάρωσε τον κόσμο και εξακολουθεί να τον επηρεάζει, αλλά και με το πώς οι πλούσιες χώρες του Βορρά πρόσφεραν βοήθεια στους τραπεζίτες και τις μεγάλες τράπεζες. Οι ΗΠΑ μόνο, έδωσαν, έχασα το ποσό, αλλά είναι αστρονομικό, για να σώσουν τις τράπεζες. Λένε στους δρόμους το εξής: Εάν το κλίμα ήταν τράπεζα θα είχε ήδη σωθεί.
(χειροκροτήματα από το ακροατήριο)
Και νομίζω ότι είναι αλήθεια. Εάν το κλίμα ήταν μία από τις μεγαλύτερες καπιταλιστικές τράπεζες, οι πλούσιες κυβερνήσεις θα το είχαν σώσει. Νομίζω ότι ο Ομπάμα δεν έχει έρθει ακόμα. Έλαβε το Βραβείο Νόμπελ Ειρήνης σχεδόν την ίδια μέρα που έστειλε τριάντα χιλιάδες στρατιώτες για να σκοτώσουν περισσότερους αθώους στο Αφγανιστάν και τώρα έρχεται να σταθεί εδώ με το Νόμπελ Ειρήνης, ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών. Αλλά οι ΗΠΑ έχουν τον μηχανισμό να βγάζουν λεφτά, να βγάζουν δολάρια και σώσανε, έστω πιστεύουν ότι σώσανε τις τράπεζες και το καπιταλιστικό σύστημα.
Να κάνω ένα σχόλιο υποστήριξης που ήθελα να κάνω νωρίτερα. Υψώνουμε το χέρι μας για να συνοδέψουμε τη Βραζιλία, την Ινδία, τη Βολιβία, την Κίνα στην ενδιαφέρουσα στάση τους, αυτή που η Βενεζουέλα και η χώρες της Μπολιβαριανής Συμμαχίας σταθερά μοιράζονται. Αλλά ωπ! δεν μας άφησαν να μιλήσουμε, οπότε μη μετράτε αυτά τα λεπτά κύριε Πρόεδρε.
(χειροκροτήματα από το ακροατήριο)
Κοιτάξτε να δείτε, είχα τη χαρά να γνωρίσω τον Γάλλο συγγραφέα Hervé Kempf. Συνιστώ αυτό το βιβλίο, το συστήνω, είναι διαθέσιμο στα ισπανικά, στα γαλλικά και σίγουρα στα αγγλικά: « Πώς οι πλούσιοι καταστρέφουν τον πλανήτη». Ο Χριστός είπε: θα ήταν πιο εύκολο για μια καμήλα να περάσει από το μάτι μιας βελόνας παρά για έναν πλούσιο άνθρωπο να εισέλθει στη βασιλεία των ουρανών. Αυτό είπε ο κύριός μας ο Χριστός.
(χειροκροτήματα από το ακροατήριο)
Οι πλούσιοι καταστρέφουν τον πλανήτη. Πιστεύουν μήπως πως μπορούν να πάνε σε κάποιον άλλο όταν καταστρέψουν αυτόν εδώ; Σχεδιάζουν να πάνε σε κάποιον άλλο πλανήτη; Μέχρι τώρα δεν υπάρχει κανένας στον ορίζοντα του Γαλαξία.
Το βιβλίο αυτό μου το έδωσαν μόλις προ ολίγου. Μου το έδωσε ο Ιγνάθιο Ραμονέ. Τελειώνοντας την πρόλογο ή το προοίμιο αυτή η φράση είναι πολύ σημαντική. Ο Κέμπφ λέει τα εξής: «Δεν μπορούμε να μειώσουμε την παγκόσμια κατανάλωση υλικών, αν δεν κάνουμε τους ισχυρούς να χαμηλώσουν κατά πολλά επίπεδα και αν δεν πολεμήσουμε την ανισότητα. Είναι απαραίτητο στην οικολογική αρχή η οποία είναι τόσο χρήσιμη όταν γίνεται συνειδητή «σκέψου παγκόσμια και δράσε τοπικά», να προσθέσουμε την αρχή που η κατάσταση επιβάλλει: «κατανάλωσε λιγότερο και μοιράσου καλύτερα».» Νομίζω ότι είναι καλή συμβουλή που ο Γάλλος συγγραφέας Hervé Kempf, μας δίνει.
(χειροκροτήματα από το ακροατήριο)
Ε λοιπόν, κ. Πρόεδρε, η κλιματική αλλαγή είναι αναμφίβολα το πιο καταστροφικό περιβαλλοντικό πρόβλημα του αιώνα μας. Πλημμύρες, ξηρασίες, ισχυρές καταιγίδες, τυφώνες, λιώσιμο πάγων, αύξηση μέσης στάθμης της θάλασσας, αύξηση της οξύτητας των ωκεανών και θερμά κύματα, όλα αυτά οξύνουν τις επιπτώσεις της παγκόσμιας κρίσης που μας χτυπά. Ο σύγχρονος τρόπος ζωής υπερβαίνει το όριο της αειφορίας, θέτοντας σε κίνδυνο τη ζωή στον πλανήτη, αλλά ακόμα και σε αυτό είμαστε βαθύτατα άνισοι. Θέλω να υπενθυμίσω: τα 500 εκατομμύρια πλουσιότεροι άνθρωποι, είναι το επτά τοις εκατό του παγκόσμιου πληθυσμού. Αυτό το επτά τοις εκατό είναι υπεύθυνο, αυτά τα 500 εκατομμύρια πλουσιότεροι άνθρωποι του πλανήτη είναι υπεύθυνοι για το 50 τοις εκατό των εκπομπών, ενώ το υπόλοιπο 50% των εκπομπών (σ.μ.: αερίων θερμοκηπίου) αντιστοιχεί στον υπόλοιπο κόσμο (σ.μ.: το 93%). Γι 'αυτό μου φαίνεται λίγο περίεργο να βάζουμε τις ΗΠΑ και την Κίνα στην ίδια ζυγαριά. Οι ΗΠΑ σύντομα θα φτάσουν τα 300 εκατομμύρια κατοίκους. Η Κίνα έχει σχεδόν πέντε φορές τον πληθυσμό των ΗΠΑ. Οι ΗΠΑ καταναλώνουν πάνω από 20 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου ημερησίως, ενώ η Κίνα φτάνει μόνο τα 5-6 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα. Δεν μπορείτε να ζητάτε τα ίδια (μέτρα) από τις ΗΠΑ και από την Κίνα.
Υπάρχουν θέματα προς συζήτηση, ευελπιστούμε οτι οι αρχηγοί κρατών και οι κυβερνήσεις μπορούν να καθίσουν και να συζητήσουν την αλήθεια για αυτά τα θέματα.
Κύριε Πρόεδρε, το 60 τοις εκατό των οικοσυστημάτων του πλανήτη καταστρέφονται, 20 τοις εκατό της επιφάνειας της γης είναι υποβαθμισμένη, γινόμαστε απαθείς μάρτυρες της αποψίλωσης των δασών, της μετατροπής της γης, της ερημοποίησης, της υποβάθμισης του γλυκού νερού, της υπερεκμετάλλευσης των θαλάσσιων πόρων, της ρύπανσης και της απώλειας της βιοποικιλότητας. Η υπερβολική χρήση της γης υπερβαίνει κατά 30 τοις εκατό της ικανότητά της να αναγεννηθεί. Ο πλανήτης έχει χάσει αυτό που οι επιστήμονες αποκαλούν ικανότητα αυτορύθμισης. Κάθε μέρα απελευθερώνονται περισσότερα απόβλητα από αυτά που μπορούν να επεξεργαστούν. Η επιβίωση των ειδών μας, σφυροκοπείται από τη συνείδηση της ανθρωπότητας. Παρά το επείγον, χρειάστηκαν δύο χρόνια διαπραγματεύσεων για μια δεύτερη περίοδο δέσμευσης βάσει του Πρωτοκόλλου του Κιότο και παρακολουθούμε αυτή τη Σύνοδο χωρίς να υπάρχει καμία πραγματική και ουσιαστική συμφωνία.
Και πράγματι, το κείμενο που έρχεται από έξω, η Βενεζουέλα και η Μπολιβαριανή Συμμαχία λένε ότι δεν θα το δεχθούν όπως και οποιοδήποτε άλλο που δεν θα προέρχεται από ομάδες εργασίας στο πλαίσιο του Πρωτοκόλλου του Κιότο και της Συνόδου. Αυτά είναι τα νόμιμα κείμενα που συζητάμε τόσο έντονα όλα αυτά τα χρόνια.
(χειροκροτήματα από το ακροατήριο)
Δεν έχετε κοιμηθεί, δεν έχετε φάει, αλλά δε μου φαίνεται λογικό να βγει τώρα στις τελευταίες ώρες, ένα έγγραφο στο πόδι, όπως λένε. Ο επιστημονικά τεκμηριωμένος στόχος της μείωσης των εκπομπών ρυπογόνων αερίων και η επίτευξη συμφωνίας για μια μακροπρόθεσμη συνεργασία σαφώς, σήμερα, αυτή τη στιγμή, έχει προφανώς αποτύχει, για τώρα. Ποιος είναι ο λόγος; Δεν έχουμε καμία αμφιβολία. Ο λόγος είναι η ανεύθυνη στάση και η έλλειψη της πολιτικής βούλησης από τα πιο ισχυρά έθνη στον πλανήτη. Κανείς δεν πρέπει να αισθάνεται προσβεβλημένος. Υπενθυμίζω τον σπουδαίο Χοσέ Γκερβάζιο Αρτίγκας όταν είπε: «Με την αλήθεια, εγώ δεν προσβάλλομαι ούτε φοβάμαι». Μα είναι πράγματι μία ανεύθυνη στάση θέσεων, υπαναχωρήσεων, αποκλεισμών, ελιτίστικης διαχείρισης του προβλήματος που ανήκει σε όλους και το οποίο μπορούμε να λύσουμε μόνο από κοινού. Ο πολιτικός συντηρητισμός ο εγωισμός των μεγαλύτερων καταναλωτών από τις πλουσιότερες χώρες, δείχνει μεγάλη αναισθησία και έλλειψη αλληλεγγύης προς τους φτωχούς, τους πεινασμένους και τους πιο ευάλωτους στις ασθένειες και τις φυσικές καταστροφές. Κύριε Πρόεδρε, μια νέα και ενιαία - μοναδική συμφωνία είναι απαραίτητη, που να έχει εφαρμογή σε απολύτως άνισα μέρη, σύμφωνα με το μέγεθος της συμμετοχής τους στο πρόβλημα και τις οικονομικές και τεχνολογικές δυνατότητες και που να βασίζεται στον άνευ όρων σεβασμό των αρχών που περιλαμβάνονται στη συνθήκη. Οι ανεπτυγμένες χώρες θα πρέπει να καθορίσουν υποχρεωτικές, σαφείς και συγκεκριμένες δεσμεύσεις για την ουσιαστική μείωση των εκπομπών τους και να αναλάβουν την υποχρέωση για οικονομική και τεχνολογική βοήθεια προς τις φτωχές χώρες ώστε να αντιμετωπίσουν τους καταστροφικούς κινδύνους της κλιματικής αλλαγής.
Σεβόμενοι τα πιο πάνω, η μοναδικότητα των νησιωτικών κρατών και των λιγότερο ανεπτυγμένων χωρών, θα πρέπει να αναγνωρισθεί πλήρως. Κύριε Πρόεδρε, η αλλαγή του κλίματος δεν είναι το μόνο πρόβλημα που αντιμετωπίζει η ανθρωπότητα σήμερα. Άλλες πληγές και αδικίες μας βασανίζουν. Το χάσμα μεταξύ πλουσίων και φτωχών χωρών εξακολουθεί να αυξάνεται, παρά τους στόχους της χιλιετίας, της Οικονομικής Συνόδου του Μοντερέι, παρ’ όλες αυτές τις Συνόδους Κορυφής όπως ο Πρόεδρος της Σενεγάλης είπε εδώ, αποκαλύπτοντας μια μεγάλη αλήθεια, υπάρχουν υποσχέσεις και ανεκπλήρωτες υποσχέσεις και ο κόσμος συνεχίζει την καταστροφική πορεία του.
Το συνολικό εισόδημα των 500 πλουσιότερων ατόμων στον κόσμο είναι μεγαλύτερο από το εισόδημα των 416 εκατομμυρίων φτωχότερων ανθρώπων. Τα 2,8 δισεκατομμύρια άνθρωποι που ζουν σε συνθήκες φτώχειας με λιγότερο από 2 δολάρια την ημέρα, αντιπροσωπεύουν το 40 τοις εκατό του παγκόσμιου πληθυσμού και λαμβάνουν μόνο το 5 τοις εκατό του παγκόσμιου εισοδήματος. Κάθε χρόνο περίπου 9,2 εκατομμύρια παιδιά πεθαίνουν πριν φθάσουν το πέμπτο έτος της ηλικίας τους και 99,9 τοις εκατό των θανάτων αυτών συμβαίνουν στις φτωχότερες χώρες. Η βρεφική θνησιμότητα είναι 47 θάνατοι ανά χίλια παιδιά που γεννιούνται ζωντανά, αλλά είναι μόνο 5 τοις χιλίοις στις πλούσιες χώρες. Το προσδόκιμο ζωής στον πλανήτη είναι 67 χρόνια, στις πλούσιες χώρες είναι 79, ενώ σε ορισμένες φτωχές χώρες είναι μόνο 40 χρόνια. Επιπλέον, υπάρχουν 1,1 δισεκατομμύρια άνθρωποι που δεν έχουν πρόσβαση σε πόσιμο νερό, 2,6 δισεκατομμύρια χωρίς αποχέτευση, 800 εκατομμύρια αγράμματοι και 1,02 δισεκατομμύρια πεινασμένοι άνθρωποι. Αυτό είναι το παγκόσμιο σενάριο.
Τώρα η αιτία, ποια είναι η αιτία;
Ας μιλήσουμε για την αιτία, ας μην αποφύγουμε τις ευθύνες και ας μην αποφύγουμε το βάθος του προβλήματος. Η αιτία, αναμφίβολα, επιστρέφω στο θέμα όλου αυτού του καταστροφικού πανοράματος, είναι το καταστρεπτικό μεταβολικό σύστημα του κεφαλαίου και το ενσωματωμένο μοντέλο του: ο καπιταλισμός.
Εδώ είναι ένα απόσπασμα που θέλω να διαβάσω εν συντομία, του σπουδαίου απελευθερωτή θεολόγου Λεονάρντο Μπόφφ, Βραζιλιάνου. Ο Μπόφφ λέει για το θέμα αυτό ως εξής: «Ποια είναι η αιτία; Αχ, η αιτία είναι το όνειρο της αναζήτησης της ευτυχίας μέσα από τη συσσώρευση υλικών και την ατελείωτη πρόοδο, χρησιμοποιώντας γι 'αυτό την επιστήμη και την τεχνολογία με τα οποία μπορούν να εκμεταλλεύονται χωρίς όρια όλους τους πόρους της γης». Και εφαρμόζεται εδώ ο Κάρολος Δαρβίνος και η «φυσική του επιλογή», η επιβίωση του προσαρμοσμένου, αυτού που ταιριάζει και ανταποκρίνεται στην περίοδο, αλλά γνωρίζουμε ότι ο ισχυρότερος επιβιώνει πάνω στις στάχτες του ασθενέστερου.
Ο Ζαν Ζακ Ρουσώ πρέπει πάντα να θυμόμαστε, είπε ότι μεταξύ των ισχυρών και των αδυνάτων, η ελευθερία καταπιέζεται. Αυτός είναι ο λόγος που η Αυτοκρατορία μιλάει για την ελευθερία. Είναι η ελευθερία να καταπιέζει, να εισβάλει, να σκοτώνει, να εξολοθρεύει, και να εκμεταλλεύεται. Αυτή είναι η ελευθερία τους και ο Ρουσώ προσθέτει αυτή τη σωτήρια φράση: «Μόνο ο Νόμος (σ.μ.: το δίκαιο) απελευθερώνει».
Υπάρχουν χώρες που ελπίζουν ότι δεν θα βγει κανένα κείμενο από δω, ακριβώς επειδή δεν θέλουνε ένα νόμο, δεν θέλουμε ένα πρότυπο, επειδή η απουσία των εν λόγω κανόνων τους επιτρέπει να παίζουν με την ελευθερία της εκμετάλλευσης, με την ελευθερία της καταστροφής. Πρέπει να κάνουμε μια προσπάθεια και να ασκήσουμε πίεση εδώ και στους δρόμους, έτσι ώστε μια δέσμευση να βγει από εδώ, ένα έγγραφο που να δεσμεύει τις πιο ισχυρές χώρες του πλανήτη.
(χειροκροτήματα από το ακροατήριο)
Λοιπόν, κύριε Πρόεδρε, ο Λεονάρντο Μπόφφ θέτει το ερώτημα: Μπορεί μια πεπερασμένη Γη να υποστηρίξει ένα άπειρο - ατέλειωτο έργο; Η Θέση του καπιταλισμού για άπειρη – διαρκή ανάπτυξη, είναι ένα καταστροφικό σχέδιο, ας το παραδεχτούμε. Στη συνέχεια ο Μπόφφ μας ερωτά, τι μπορεί να αναμένουμε από την Κοπεγχάγη; Τουλάχιστον αυτή την απλή ομολογία:
Δεν μπορούμε να συνεχίσουμε έτσι. Και μια απλή πρόταση: Ας αλάξουμε τον σκοπό. Ας το κάνουμε, χωρίς κυνισμό όμως, χωρίς ψέματα, χωρίς διπλές ατζέντες, χωρίς εκτός πραγματικότητας έγγραφα, με την αλήθεια ορατή από όλους.
Πόσο καιρό, ζητάμε από τη Βενεζουέλα, κ. Πρόεδρε, κυρίες και κύριοι, πόσο καιρό θα επιτρέπουμε τέτοιες αδικίες και ανισότητες; Πόσο καιρό θα ανεχόμαστε την τρέχουσα διεθνή οικονομική τάξη και τους επικρατούντες μηχανισμούς της αγοράς; Πόσο καιρό θα επιτρέπουμε τεράστιες επιδημίες όπως το HIV / AIDS να καταστρέφουν ολόκληρους πληθυσμούς; Πόσο καιρό θα αφήνουμε τους πεινασμένους χωρίς φαγητό ή ανήμπορους να ταΐσουν τα παιδιά τους; πόσο καιρό θα αφήνουμε εκατομμύρια παιδιά να πεθαίνουν από ιάσιμες ασθένειες; Πώς καιρό θα επιτρέπουμε σε ένοπλες συγκρούσεις να οδηγούν στη σφαγή εκατομμυρίων αθώων ανθρώπων, προκειμένου οι ισχυροί να απομυζούν τους πόρους των άλλων λαών;
Να σταματήσει η επιθετικότητα και οι πόλεμοι! Εμείς οι λαοί του κόσμου, ζητάμε από τις αυτοκρατορίες, από εκείνους οι οποίοι προσπαθούν να συνεχίσουν να κυριαρχούν στον κόσμο και να μας εκμεταλλεύονται: Όχι άλλες στρατιωτικές βάσεις ή στρατιωτικά πραξικοπήματα! Ας οικοδομήσουμε μια πιο δίκαιη και ισότιμη οικονομική και κοινωνική τάξη, ας εξαλείψουμε τη φτώχεια, ας σταματήσουμε αμέσως τις υψηλές ποσότητες εκπομπών αερίων, ας σταματήσουμε την υποβάθμιση του περιβάλλοντος και ας αποφύγουμε τη μεγάλη καταστροφή της κλιματικής αλλαγής, ας εντάξουμε τους εαυτούς μας στον ευγενή στόχο του να είναι ο καθένας περισσότερο ελεύθερος και ενωμένος.
Κύριε Πρόεδρε, σχεδόν δύο αιώνες πριν, ένας διεθνής Βενεζουελάνος, ένας απελευθερωτής λαών και πρόδρομος των αριστερών συνειδήσεων, άφησε για την υστεροφημία του ένα απόλυτης βούλησης απόφθεγμα: «Αν η φύση αντιτίθεται σε μας, ας αγωνιστούμε εναντίον της και να την κάνουμε να μας υπακούει».
Αυτός ήταν ο Σιμόν Μπολίβαρ, ο απελευθερωτής. Από τη Μπολιβαριανή Βενεζουέλα, που πριν δέκα χρόνια γνωρίσαμε τη μεγαλύτερη κλιματική τραγωδία στην ιστορία μας (η τραγωδία Βάργκας λέγεται), από αυτή τη Βενεζουέλα της οποίας η επανάσταση προσπαθεί να κερδίσει δικαιοσύνη για όλους τους ανθρώπους, λέμε ότι αυτό είναι δυνατό μόνο μέσα από το μονοπάτι του σοσιαλισμού!
Ο Σοσιαλισμός, το άλλο φάντασμα για το οποίο μίλησε ο Καρλ Μαρξ, περπατά εδώ επίσης. Σοσιαλισμός, αυτή είναι η κατεύθυνση, αυτός είναι ο δρόμος για να σώσουμε τον πλανήτη, εγώ δεν έχω την παραμικρή αμφιβολία. Ο καπιταλισμός είναι ο δρόμος για την κόλαση, για την καταστροφή του κόσμου. Το λέμε αυτό εμείς από τη Βενεζουέλα, η οποία λόγω του σοσιαλισμού αντιμετωπίζει απειλές από την Αυτοκρατορία των ΗΠΑ.
Από τις χώρες που αποτελούν τη Μπολιβαριανή Συμμαχία, ζητούμε, με σεβασμό αλλά από την ψυχή μου και στο όνομα πολλών σε αυτόν τον πλανήτη, λέμε στις κυβερνήσεις και τους λαούς της Γης, για να παραφράσω τον Σιμόν Μπολιβάρ του Ελευθερωτή: Εάν η καταστροφική φύση του καπιταλισμού μας αντιτίθεται, ας αγωνιστούμε εναντίον του και να τον κάνουμε να μας υπακούσει. Ας μην περιμένουμε αδρανείς τον θάνατο της ανθρωπότητας. Η ιστορία μας καλεί να ενωθούμε και να αγωνιστούμε.
Εάν ο καπιταλισμός αντιστέκεται, είμαστε υποχρεωμένοι να ξεκινήσουμε μια μάχη ενάντια στον καπιταλισμό και να ανοίξουμε το δρόμο για τη σωτηρία του ανθρώπινου είδους. Είναι στο χέρι μας, υψώνοντας τα πανώ του Χριστού, του Μωάμεθ, ισότητα, αγάπη, δικαιοσύνη, ανθρωπιά, ο πραγματικός και πιο βαθύς ανθρωπισμός. Αν δεν το κάνουμε, η πιο υπέροχη δημιουργία του σύμπαντος, το ανθρώπινο ον, θα εξαφανιστεί, θα εξαφανιστεί. Αυτός ο πλανήτης είναι δισεκατομμυρίων ετών και ο πλανήτης υπάρχει εδώ και δισεκατομμύρια χρόνια χωρίς εμάς, το ανθρώπινο είδος. Δηλαδή δεν μας χρειάζεται για να υπάρχει.
Χωρίς τη Γη εμείς δεν θα υπάρχουμε και εμείς καταστρέφουμε την Πατσαμάμα όπως λέει ο Έβο, όπως λένε οι αυτόχθονες αδελφοί μας από τη Νότια Αμερική. Τέλος, κύριε Πρόεδρε, ας ακούσουμε τον Φιντέλ Κάστρο που είπε: «Ένα είδος είναι σε κίνδυνο εξαφάνισης: η Ανθρωπότητα». Ας ακούσουμε τη Ρόζα Λούξεμπουργκ που είπε: «Σοσιαλισμός ή βαρβαρότητα». Ας ακούσουμε τον Ιησού Σωτήρα όταν είπε: «Μακάριοι οι φτωχοί γιατί δική τους είναι η βασιλεία των ουρανών». Κύριε Πρόεδρε, κυρίες και κύριοι, μπορούμε να μην κάνουμε τη Γη τάφο της ανθρωπότητας. Ας κάνουμε αυτή τη γη έναν παράδεισο, έναν παράδεισο της ζωής, της ειρήνης, της ειρήνης και της αδελφοσύνης για όλη την ανθρωπότητα, για το ανθρώπινο είδος.
Κύριε Πρόεδρε, κυρίες και κύριοι, σας ευχαριστώ πολύ και απολαύστε το γεύμα σας.
(χειροκροτήματα από το ακροατήριο)
ΜΤΦ: Τ.Π.
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Διεθνής Οικοσοσιαλισμός. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Διεθνής Οικοσοσιαλισμός. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Σάββατο 9 Ιανουαρίου 2010
Κυριακή 5 Ιουλίου 2009
Αύγουστος 2008 - Οικοσοσιαλισμός στο TV12 Δωδεκανήσου
Δείτε μέρος της παρουσίας του Τάσου Πανταζίδη στο TV12 Δωδεκανήσου, όπου μιλά για τον Οικοσοσιαλισμό:
Τρίτη 24 Φεβρουαρίου 2009
ΔΕΥΤΕΡΗ ΟΙΚΟΣΟΣΙΑΛΙΣΤΙΚΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΣΤΟ ΜΠΕΛΕΜ
Δυο εκτιμήσεις από συντρόφους που συμμετείχαν στη δεύτερη οικοσοσιαλιστική συνάντηση στο Μπελέμ της Βραζιλίας.
Το Διεθνές Οικοσοσιαλιστικό Δίκτυο συνεδριάζει στο Μπέλεμ
Στις 2 Φεβρουαρίου, μία ημέρα μετά την τελική συνεδρίαση του Παγκόσμιου Κοινωνικού Φόρουμ στο Μπέλεμ της Βραζιλίας, περίπου 110 αντιπρόσωποι συμμετείχαν στη δεύτερη συνάντηση του Διεθνούς Οικοσοσιαλιστικού Δικτύου.
Η πρώτη συνάντηση Δικτύου, προσελκύοντας 60 οικοσοσιαλιστές, πραγματοποιήθηκε στο Παρίσι τον Οκτώβριο του 2007 (σ.σ. - όπου συμμετείχαν με δυο μέλη τους και οι «Οικοσοσιαλιστές Ελλάδας»).
Η συνάντηση εκείνη, αποτελούμενη κυρίως από διανοούμενους του βόρειου ημισφαιρίου, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η δεύτερη συνάντηση έπρεπε να συγκεντρώσει οικοσοσιαλιστές του Νότου συμπεριλαμβανομένων αυτοχθόνων πληθυσμών. Ο στόχος επιτεύχθηκε πλήρως στο Μπέλεμ. Λιγότεροι από 25 αντιπρόσωποι ήταν του Βορρά (τρεις από τον Καναδά, οι άλλοι κυρίως ευρωπαίοι). Οι υπόλοιποι ήταν Νοτιοαμερικανοί κυρίως από τη Βραζιλία με μια μεγάλη ομάδα από το Περού συμπεριλαμβανομένου των βετεράνου επαναστάτη Hugo Blanco και από ένας από την Αφρική και την Ινδία.
Ένα από τα κύρια αντικείμενα της συνάντησης ήταν η εξέταση του σχεδίου της «Οικοσοσιαλιστικής Διακήρυξης του Μπελέμ», μιας αναθεωρημένης έκδοσης του «Οικοσοσιαλιστικού Μανιφέστου» που έγραψε ο Τζόελ Κόβελ και ο Μίκαελ Λόεβι, σχεδόν μια δεκαετία νωρίτερα.
Δικαίως ένα μέρος της συζήτησης κινήθηκε γύρω από τη σοφία της χρήσης του όρου «σοσιαλισμός», με τους αρνητικούς συνειρμούς του στο Περού όπου το «Φωτεινό Μονοπάτι», μία Μαοϊκή Οργάνωση, δολοφόνησε χιλιάδες χωρικούς εδώ και μια δεκαετία, αλλά στη Χιλή, όπου η αδύναμη και υποχωρητική σοσιαλδημοκρατική κυβέρνηση αυτοαποκαλείται «σοσιαλιστική», χωρίς να λέει τίποτα για τις καταχρήσεις και την καταστροφή του περιβάλλοντος στην πρώην ΕΣΣΔ. Το συμπέρασμα αυτής της συζήτησης φάνηκε να είναι η διατήρηση του ονόματος «Οικοσοσιαλισμός», με την υπενθύμιση ότι πρόκειται για τον σοσιαλισμό του 21ου αιώνα της Κούβας και της Βενεζουέλας και όχι του «Φωτεινού Μονοπατιού» και του Τσέρνομπιλ.
Ο Τζόελ Κόβελ εξήγησε ότι εάν ο παραδοσιακός σοσιαλισμός επικεντρώθηκε στην μεγαλύτερη παραγωγή και την περισσότερη δουλειά, ο οικοσοσιαλισμός αφορά στην μετατροπή της παραγωγής και την αναδιοργάνωση των πόλεων κάτω από οικοκεντρικές αρχές, αλλά και στη μείωση των ωρών εργασίας και τον εκδημοκρατισμό των χώρων εργασίας. Μόνο τα όρια στη συσσώρευση θα σώσουν τον πλανήτη, είπε, καταλήγοντας ότι η κοινωνία θα ξεπεράσει τον καπιταλισμό, μόνο με τον Οικοσοσιαλισμό.
Ο Κόβελ είπε ότι ο οικοσοσιαλισμός είναι μια νέα ιδέα, μια ιστορική ιδέα, με την πρόθεση να κινητοποιήσει εκατομμύρια κόσμου σε δράση, να ανταποκριθεί στην πρόκληση της ενεργειακής ασφάλειας, της διατροφικής ασφάλειας και της κλιματικής αλλαγής. Ενώ η «Οικοσοσιαλιστική Διακήρυξη» είναι ένα εξελισσόμενο έγγραφο, με έντονη προσπάθεια και καλή οργάνωση του δικτύου, δήλωσε, θα μπορούσε να λάβει ένα εκατομμύριο υπογραφές παγκοσμίως που να την επικυρώνουν, ή και δέκα ή ακόμα και εκατό εκατομμύρια. Ο οικοσοσιαλισμός χρειάζεται να μπει στα δρώμενα, στα συνδικάτα, παντού. Αλλά αυτό απαιτεί μια οργανωτική δομή και έναν προϋπολογισμό, που δεν υπάρχει προς το παρόν. Το Διεθνές Οικοσοσιαλιστικό Δίκτυο, είναι σχεδόν καθ’ ολοκληρία, ένας εικονικός (on line) οργανισμός. Οργανωτική δομή, υπάρχει μόνο σε μερικές χώρες.
Παρόλο που κανείς από τους αυτόχθονες Καναδούς οργανωτές της συνάντησης των «Υπερασπιστών της Γης» που έγινε στο Γουίνιπεγκ το περασμένο φθινόπωρο, δεν ήταν παρών, έχω την εντύπωση ότι θα αισθάνονταν πολύ άνετα εδώ και στη βάση των αγώνων τους κατά της εκμετάλλευσης των φυσικών πόρων, θα ήταν στην πρώτη γραμμή του Δικτύου.
Αρκετοί εκπρόσωποι τόνισαν τη σημασία του να κάνουμε την οικολογία αποδεκτή ως κεντρικό θέμα στο ΠΚΦ και να παρουσιάσουμε τον οικοσοσιαλισμό ως το μεγαλύτερο περιβαλλοντικό κίνημα. Για την ώρα, ο οικοσοσιαλισμός είναι οριακός (νέος ως κίνημα) και με το να είναι αντικαπιταλιστικός, αντιμπεριαλιστικός, αντιρατσιστικός και σοσιαλιστικός, βρίσκεται στο περιθώριο του σημερινού περιβαλλοντικού κινήματος.
Οι επερχόμενες κατά το 2009 εκδηλώσεις & κινητοποιήσεις περιλαμβάνουν τον Οκτώβριο τους Υπερασπιστές της Μητέρας Γης στο Περού και τον Δεκέμβριο στην Κοπεγχάγη, τον Δεύτερο Γύρο της Συμφωνίας του ΟΗΕ (Κιότο), με τη δεύτερη να αναμένεται να προσελκύσει τεράστιο αριθμό περιβαλλοντιστών, ορισμένοι από τους οποίους έχουν ως στόχο να ματαιώσουν τις συνεδριάσεις.
Η συνέλευση αποφάσισε ότι απαιτείται περισσότερη δουλειά για την «Οικοσοσιαλιστική Διακήρυξη», ιδίως ώστε να είναι μικρότερη, πιο δημοφιλής και πιο δηκτική.
Στην πράξη λίγα αποφασίστηκαν σχετικά με τα οργανωτικά, εκτός του ότι θα δουλέψουμε στην κατεύθυνση της θέσπισης εθνικών και περιφερειακών επιτροπών και τελικά ενός διεθνούς γραφείου.
Προφανώς, πολλή δουλειά περιμένει μπροστά μας.
Cy Gonick
ΕΠΙΣΤΡΕΦΟΝΤΑΣ ΑΠΟ ΤΗ ΔΕΥΤΕΡΗ ΟΙΚΟΣΟΣΙΑΛΙΣΤΙΚΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΣΤΟ ΜΠΕΛΕΜ.
Όπως έχει ήδη επισημανθεί, η συγκέντρωση ήταν μεγαλύτερη από την πρώτη, και
Επίσης, είναι περιττό να πούμε, με πιο πολύ βάρος από το Νότο, ιδίως τη
Βραζιλία και το Περού.
Σε ένα επίπεδο, λίγη ουσιαστική δουλειά έγινε. Αλλά πολλοί από εμάς εκεί,
συμπεριλαμβανομένου και εμού, αισθανθήκαμε την ξεκάθαρη κίνηση του πνεύματος της αλλαγής: της συνειδητοποίησης ότι είμαστε οι διαχειριστές μιας ιδέας μεγάλης, που θα μεταμορφώσει τον κόσμο και ότι η ευθύνη μας για τον πλανήτη και τις γενεές του, είναι για να είμαστε πιστοί στην ιδέα του οικοσοσιαλισμού, δηλαδή, να
αναπτύξουμε και να πολλαπλασιάσουμε την ευαισθητοποίηση που περιέχεται στη «Διακήρυξη του Μπελέμ».
Στο αμέσως επόμενο χρονικό διάστημα, πρέπει να δημιουργηθούν οργανωτικές
φόρμες, ικανές να μετακινήσουν το «Διεθνές Οικοσοσιαλιστικό Δίκτυο» από την αρχική του, αρκετά «αδόμητη», βασισμένη στο διαδίκτυο, μορφή του, σε μια συλλογικότητα ικανή να προπαγανδίζει την έννοια του Οικοσοσιαλισμού.
Ανυπομονώ να συνεισφέρω σε αυτή τη διαδικασία και ελπίζω να μπορούν όλοι να ενταχθούν σε αυτήν ώστε να προχωρήσει.
Joel Kovel
Το Διεθνές Οικοσοσιαλιστικό Δίκτυο συνεδριάζει στο Μπέλεμ
Στις 2 Φεβρουαρίου, μία ημέρα μετά την τελική συνεδρίαση του Παγκόσμιου Κοινωνικού Φόρουμ στο Μπέλεμ της Βραζιλίας, περίπου 110 αντιπρόσωποι συμμετείχαν στη δεύτερη συνάντηση του Διεθνούς Οικοσοσιαλιστικού Δικτύου.
Η πρώτη συνάντηση Δικτύου, προσελκύοντας 60 οικοσοσιαλιστές, πραγματοποιήθηκε στο Παρίσι τον Οκτώβριο του 2007 (σ.σ. - όπου συμμετείχαν με δυο μέλη τους και οι «Οικοσοσιαλιστές Ελλάδας»).
Η συνάντηση εκείνη, αποτελούμενη κυρίως από διανοούμενους του βόρειου ημισφαιρίου, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η δεύτερη συνάντηση έπρεπε να συγκεντρώσει οικοσοσιαλιστές του Νότου συμπεριλαμβανομένων αυτοχθόνων πληθυσμών. Ο στόχος επιτεύχθηκε πλήρως στο Μπέλεμ. Λιγότεροι από 25 αντιπρόσωποι ήταν του Βορρά (τρεις από τον Καναδά, οι άλλοι κυρίως ευρωπαίοι). Οι υπόλοιποι ήταν Νοτιοαμερικανοί κυρίως από τη Βραζιλία με μια μεγάλη ομάδα από το Περού συμπεριλαμβανομένου των βετεράνου επαναστάτη Hugo Blanco και από ένας από την Αφρική και την Ινδία.
Ένα από τα κύρια αντικείμενα της συνάντησης ήταν η εξέταση του σχεδίου της «Οικοσοσιαλιστικής Διακήρυξης του Μπελέμ», μιας αναθεωρημένης έκδοσης του «Οικοσοσιαλιστικού Μανιφέστου» που έγραψε ο Τζόελ Κόβελ και ο Μίκαελ Λόεβι, σχεδόν μια δεκαετία νωρίτερα.
Δικαίως ένα μέρος της συζήτησης κινήθηκε γύρω από τη σοφία της χρήσης του όρου «σοσιαλισμός», με τους αρνητικούς συνειρμούς του στο Περού όπου το «Φωτεινό Μονοπάτι», μία Μαοϊκή Οργάνωση, δολοφόνησε χιλιάδες χωρικούς εδώ και μια δεκαετία, αλλά στη Χιλή, όπου η αδύναμη και υποχωρητική σοσιαλδημοκρατική κυβέρνηση αυτοαποκαλείται «σοσιαλιστική», χωρίς να λέει τίποτα για τις καταχρήσεις και την καταστροφή του περιβάλλοντος στην πρώην ΕΣΣΔ. Το συμπέρασμα αυτής της συζήτησης φάνηκε να είναι η διατήρηση του ονόματος «Οικοσοσιαλισμός», με την υπενθύμιση ότι πρόκειται για τον σοσιαλισμό του 21ου αιώνα της Κούβας και της Βενεζουέλας και όχι του «Φωτεινού Μονοπατιού» και του Τσέρνομπιλ.
Ο Τζόελ Κόβελ εξήγησε ότι εάν ο παραδοσιακός σοσιαλισμός επικεντρώθηκε στην μεγαλύτερη παραγωγή και την περισσότερη δουλειά, ο οικοσοσιαλισμός αφορά στην μετατροπή της παραγωγής και την αναδιοργάνωση των πόλεων κάτω από οικοκεντρικές αρχές, αλλά και στη μείωση των ωρών εργασίας και τον εκδημοκρατισμό των χώρων εργασίας. Μόνο τα όρια στη συσσώρευση θα σώσουν τον πλανήτη, είπε, καταλήγοντας ότι η κοινωνία θα ξεπεράσει τον καπιταλισμό, μόνο με τον Οικοσοσιαλισμό.
Ο Κόβελ είπε ότι ο οικοσοσιαλισμός είναι μια νέα ιδέα, μια ιστορική ιδέα, με την πρόθεση να κινητοποιήσει εκατομμύρια κόσμου σε δράση, να ανταποκριθεί στην πρόκληση της ενεργειακής ασφάλειας, της διατροφικής ασφάλειας και της κλιματικής αλλαγής. Ενώ η «Οικοσοσιαλιστική Διακήρυξη» είναι ένα εξελισσόμενο έγγραφο, με έντονη προσπάθεια και καλή οργάνωση του δικτύου, δήλωσε, θα μπορούσε να λάβει ένα εκατομμύριο υπογραφές παγκοσμίως που να την επικυρώνουν, ή και δέκα ή ακόμα και εκατό εκατομμύρια. Ο οικοσοσιαλισμός χρειάζεται να μπει στα δρώμενα, στα συνδικάτα, παντού. Αλλά αυτό απαιτεί μια οργανωτική δομή και έναν προϋπολογισμό, που δεν υπάρχει προς το παρόν. Το Διεθνές Οικοσοσιαλιστικό Δίκτυο, είναι σχεδόν καθ’ ολοκληρία, ένας εικονικός (on line) οργανισμός. Οργανωτική δομή, υπάρχει μόνο σε μερικές χώρες.
Παρόλο που κανείς από τους αυτόχθονες Καναδούς οργανωτές της συνάντησης των «Υπερασπιστών της Γης» που έγινε στο Γουίνιπεγκ το περασμένο φθινόπωρο, δεν ήταν παρών, έχω την εντύπωση ότι θα αισθάνονταν πολύ άνετα εδώ και στη βάση των αγώνων τους κατά της εκμετάλλευσης των φυσικών πόρων, θα ήταν στην πρώτη γραμμή του Δικτύου.
Αρκετοί εκπρόσωποι τόνισαν τη σημασία του να κάνουμε την οικολογία αποδεκτή ως κεντρικό θέμα στο ΠΚΦ και να παρουσιάσουμε τον οικοσοσιαλισμό ως το μεγαλύτερο περιβαλλοντικό κίνημα. Για την ώρα, ο οικοσοσιαλισμός είναι οριακός (νέος ως κίνημα) και με το να είναι αντικαπιταλιστικός, αντιμπεριαλιστικός, αντιρατσιστικός και σοσιαλιστικός, βρίσκεται στο περιθώριο του σημερινού περιβαλλοντικού κινήματος.
Οι επερχόμενες κατά το 2009 εκδηλώσεις & κινητοποιήσεις περιλαμβάνουν τον Οκτώβριο τους Υπερασπιστές της Μητέρας Γης στο Περού και τον Δεκέμβριο στην Κοπεγχάγη, τον Δεύτερο Γύρο της Συμφωνίας του ΟΗΕ (Κιότο), με τη δεύτερη να αναμένεται να προσελκύσει τεράστιο αριθμό περιβαλλοντιστών, ορισμένοι από τους οποίους έχουν ως στόχο να ματαιώσουν τις συνεδριάσεις.
Η συνέλευση αποφάσισε ότι απαιτείται περισσότερη δουλειά για την «Οικοσοσιαλιστική Διακήρυξη», ιδίως ώστε να είναι μικρότερη, πιο δημοφιλής και πιο δηκτική.
Στην πράξη λίγα αποφασίστηκαν σχετικά με τα οργανωτικά, εκτός του ότι θα δουλέψουμε στην κατεύθυνση της θέσπισης εθνικών και περιφερειακών επιτροπών και τελικά ενός διεθνούς γραφείου.
Προφανώς, πολλή δουλειά περιμένει μπροστά μας.
Cy Gonick
ΕΠΙΣΤΡΕΦΟΝΤΑΣ ΑΠΟ ΤΗ ΔΕΥΤΕΡΗ ΟΙΚΟΣΟΣΙΑΛΙΣΤΙΚΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΣΤΟ ΜΠΕΛΕΜ.
Όπως έχει ήδη επισημανθεί, η συγκέντρωση ήταν μεγαλύτερη από την πρώτη, και
Επίσης, είναι περιττό να πούμε, με πιο πολύ βάρος από το Νότο, ιδίως τη
Βραζιλία και το Περού.
Σε ένα επίπεδο, λίγη ουσιαστική δουλειά έγινε. Αλλά πολλοί από εμάς εκεί,
συμπεριλαμβανομένου και εμού, αισθανθήκαμε την ξεκάθαρη κίνηση του πνεύματος της αλλαγής: της συνειδητοποίησης ότι είμαστε οι διαχειριστές μιας ιδέας μεγάλης, που θα μεταμορφώσει τον κόσμο και ότι η ευθύνη μας για τον πλανήτη και τις γενεές του, είναι για να είμαστε πιστοί στην ιδέα του οικοσοσιαλισμού, δηλαδή, να
αναπτύξουμε και να πολλαπλασιάσουμε την ευαισθητοποίηση που περιέχεται στη «Διακήρυξη του Μπελέμ».
Στο αμέσως επόμενο χρονικό διάστημα, πρέπει να δημιουργηθούν οργανωτικές
φόρμες, ικανές να μετακινήσουν το «Διεθνές Οικοσοσιαλιστικό Δίκτυο» από την αρχική του, αρκετά «αδόμητη», βασισμένη στο διαδίκτυο, μορφή του, σε μια συλλογικότητα ικανή να προπαγανδίζει την έννοια του Οικοσοσιαλισμού.
Ανυπομονώ να συνεισφέρω σε αυτή τη διαδικασία και ελπίζω να μπορούν όλοι να ενταχθούν σε αυτήν ώστε να προχωρήσει.
Joel Kovel
Κυριακή 18 Ιανουαρίου 2009
Η Οικοσοσιαλιστική διακήρυξη του Μπελέμ
Η Οικοσοσιαλιστική διακήρυξη του Μπελέμ
«Ο κόσμος υποφέρει από πυρετό λόγω της αλλαγής του κλίματος
και η ασθένεια είναι το καπιταλιστικό μοντέλο ανάπτυξης».
Evo Morales, πρόεδρος της Βολιβίας, Σεπτέμβριος 2007
Η επιλογή της ανθρωπότητας
Η ανθρωπότητα βρίσκεται σήμερα αντιμέτωπη με μια ψυχρή επιλογή: οικοσοσιαλισμός ή βαρβαρότητα.
Δεν χρειαζόμαστε περισσότερες αποδείξεις για τη βαρβαρότητα του καπιταλισμού, του παρασιτικού συστήματος που εκμεταλλεύεται εξίσου την ανθρωπότητα και τη φύση. Μοναδική του κινητήρια δύναμη είναι η επιτακτική ανάγκη προς το κέρδος και ως εκ τούτου η ανάγκη για συνεχή ανάπτυξη. Δημιουργεί με σπάταλο τρόπο περιττά προϊόντα, καταξοδεύοντας τους περιορισμένους πόρους του περιβάλλοντος και επιστρέφοντας σε αυτό μόνο τις τοξίνες και τους ρύπους. Υπό τον καπιταλισμό, το μόνο μέτρο της επιτυχίας είναι το πόσα περισσότερα πωλούνται κάθε μέρα, κάθε εβδομάδα, κάθε χρόνο. Έτσι παράγονται τεράστιες ποσότητες προϊόντων τα οποία είναι άμεσα επιβλαβή για τους ανθρώπους και τη φύση, εμπορεύματα που δεν μπορούν να παραχθούν χωρίς εξάπλωση ασθενειών, καταστροφή των δασών που παράγουν το οξυγόνο που αναπνέουμε, γκρέμισμα των οικοσυστημάτων, καθώς και αντιμετώπιση των υδάτων, του αέρα και του εδάφους ως υπονόμων για τη διάθεση βιομηχανικών αποβλήτων.
Η ανάγκη του καπιταλισμού για ανάπτυξη υπάρχει σε κάθε επίπεδο, από την ατομική επιχείρηση μέχρι το σύστημα στο σύνολό του. Η ακόρεστη πείνα των εταιρειών διευκολύνεται από την ιμπεριαλιστική επέκταση σε αναζήτηση όλο και μεγαλύτερης πρόσβασης σε φυσικούς πόρους, φθηνή εργασία και νέες αγορές. Ο καπιταλισμός ήταν πάντα οικολογικά καταστροφικός, αλλά στις μέρες μας αυτές οι επιθέσεις στη Γη έχουν επιταχυνθεί. Η ποσοτική αλλαγή έδωσε τη θέση της στην ποιοτική μετατροπή, φέρνοντας τον κόσμο σε ένα ορόσημο, στο χείλος της καταστροφής. Ένα διαρκώς αυξανόμενο μέρος της επιστημονικής έρευνας έχει εντοπίσει πολλούς τρόπους με τους οποίους οι μικρές αυξήσεις της θερμοκρασίας θα μπορούσαν να προκαλέσουν ανεπανόρθωτες, επιπτώσεις που δεν θα τις προλαβαίνουμε, όπως η ταχεία τήξη των πάγων στη Γροιλανδία ή η απελευθέρωση του μεθανίου που είναι εγκλωβισμένο στο πέρμαφροστ (παγωμένο έδαφος) και κάτω από τον ωκεανό, γεγονότα που θα έκαναν την καταστροφική αλλαγή του κλίματος αναπόφευκτη.
Αν αφεθεί ανεξέλεγκτη, η υπερθέρμανση του πλανήτη θα επιφέρει ολέθριες επιπτώσεις στη ζωή ανθρώπων, ζώων και φυτών. Οι καλλιεργήσιμες εκτάσεις θα μειωθούν δραστικά, οδηγώντας στην πείνα σε ευρεία κλίμακα. Εκατοντάδες εκατομμύρια άνθρωποι θα εκτοπιστούν από την ξηρασία σε ορισμένες περιοχές και από την άνοδο της στάθμης των ωκεανών σε άλλες. Οι χαοτικές, απρόβλεπτες καιρικές συνθήκες θα γίνουν ο κανόνας. Ο αέρας, το νερό και το έδαφος, θα δηλητηριαστούν. Επιδημίες ελονοσίας, χολέρας και ακόμη πιο θανατηφόρων ασθενειών, θα πλήξουν τα φτωχότερα και πιο ευάλωτα μέλη της κάθε κοινωνίας.
Οι επιπτώσεις της οικολογικής κρίσης είναι σοβαρότερα αισθητές από εκείνους των οποίων οι ζωές ήδη μαστίζονται από τον ιμπεριαλισμό στην Ασία, την Αφρική και τη Λατινική Αμερική, αλλά και από τους απανταχού αυτόχθονες λαούς οι οποίοι είναι ιδιαίτερα ευάλωτοι. Η περιβαλλοντική καταστροφή και η κλιματική αλλαγή συνιστούν μια πράξη επιθετικότητας από τους πλούσιους, ενάντια στους φτωχούς.
Η Οικολογική ερήμωση που προκύπτει από την ακόρεστη ανάγκη για αύξηση των κερδών, δεν είναι τυχαίο γνώρισμα του καπιταλισμού: είναι ενσωματωμένη στο DNA του συστήματος και δεν μπορεί να μεταρρυθμιστεί. Η προσανατολισμένη στο κέρδος παραγωγή, συνυπολογίζει ένα βραχυπρόθεσμο ορίζοντα στις επενδυτικές της αποφάσεις και δεν μπορεί να λάβει υπόψη τη μακροπρόθεσμη υγεία και σταθερότητα του περιβάλλοντος. Η ατέρμονη οικονομική ανάπτυξη είναι ασύμβατη με τα πεπερασμένα και εύθραυστα οικοσυστήματα, αλλά το καπιταλιστικό οικονομικό σύστημα δεν μπορεί να ανεχθεί όρια στην ανάπτυξη• η σταθερή του ανάγκη για να αναπτυχθεί θα ανατρέψει οποιαδήποτε όρια που μπορεί να επιβληθούν στο όνομα της "αειφόρου ανάπτυξης". Έτσι, το εγγενώς ασταθές καπιταλιστικό σύστημα δεν μπορεί να ρυθμίσει τη δική του δραστηριότητα, πολύ λιγότερο δε, να ξεπεράσει τις κρίσεις που προκαλούνται από τη χαοτική και παρασιτική του ανάπτυξη, γιατί κάτι τέτοιο θα απαιτούσε τον καθορισμό ορίων στη συσσώρευση - μια απαράδεκτη λύση για ένα σύστημα που στηρίζεται στον κανόνα: Αναπτύξου ή εξαφανίσου!
Αν ο καπιταλισμός παραμείνει το κυρίαρχο κοινωνικό σύστημα, το καλύτερο που μπορούμε να περιμένουμε είναι αφόρητες κλιματικές συνθήκες, εντατικοποίηση των κοινωνικών κρίσεων και εξάπλωση των πιο βάρβαρων μορφών ταξικής επικυριαρχίας, καθώς οι ιμπεριαλιστικές δυνάμεις θα μάχονται μεταξύ τους αλλά και με τον πλανητικό Νότο για συνεχή έλεγχο των παγκοσμίως μειούμενων φυσικών πόρων.
Στη χειρότερη περίπτωση, η ανθρώπινη ζωή μπορεί να μην επιβιώσει.
Καπιταλιστικές στρατηγικές για αλλαγή
Δεν λείπουν οι προτεινόμενες στρατηγικές για να αντιμετωπιστεί η οικολογική καταστροφή, συμπεριλαμβανόμενης της υπερθέρμανσης του πλανήτη που είναι αποτέλεσμα της αλόγιστης αύξησης των ατμοσφαιρικών εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα. Η μεγάλη πλειονότητα αυτών των στρατηγικών μοιράζονται ένα κοινό χαρακτηριστικό γνώρισμα: έχουν σχεδιαστεί από και για λογαριασμό του κυρίαρχου παγκόσμιου συστήματος: του καπιταλισμού.
Δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι το κυρίαρχο παγκόσμιο σύστημα το οποίο είναι υπεύθυνο για την οικολογική κρίση, καθορίζει επίσης τους όρους της συζήτησης σχετικά με αυτή την κρίση, με το κεφάλαιο να ελέγχει τα μέσα παραγωγής της γνώσης, όπως κάνει και με τα μέσα παραγωγής του ατμοσφαιρικού διοξειδίου του άνθρακα. Κατά συνέπεια, οι πολιτικοί του καπιταλισμού, οι γραφειοκράτες, οι οικονομολόγοι και οι καθηγητές του, «παράγουν» ένα ατελείωτο ρεύμα προτάσεων με όλες τις παραλλαγές, πάνω στο ότι η οικολογική καταστροφή του πλανήτη μπορεί να αποκατασταθεί χωρίς διαταραχή των μηχανισμών της αγοράς και του συστήματος συσσώρευσης που «διοικεί» την παγκόσμια οικονομία.
Αλλά δεν μπορεί να υπηρετεί κανείς δυο αφεντικά - την ακεραιότητα του πλανήτη και την κερδοφορία του καπιταλισμού. Ένας πρέπει να εγκαταλειφθεί και η ιστορία δεν αφήνει καμία αμφιβολία για την υποταγή της συντριπτικής πλειονότητας αυτών που δημιουργούν τις πολιτικές. Υπάρχει λοιπόν κάθε λόγος να αμφιβάλουμε ριζικά για την ικανότητα των μέτρων που θεσπίζονται, στο να ελέγξουν την ολίσθηση προς την οικολογική καταστροφή.
Πράγματι, πέρα από κάθε ωραιοποίηση, οι μεταρρυθμίσεις των τελευταίων τριάντα πέντε χρόνων, υπήρξαν μια τερατώδης αποτυχία. Βέβαια προκύπτουν μεμονωμένες βελτιώσεις, αλλά ανατρέπονται και αχρηστεύονται από την ανελέητη επέκταση του συστήματος και τον χαοτικό χαρακτήρα της παραγωγής του.
Ένα παράδειγμα αποδεικνύει την αποτυχία: στα τέσσερα πρώτα έτη του 21ου αιώνα, οι παγκόσμιες εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα ήταν σχεδόν τρεις φορές μεγαλύτερες ετησίως από εκείνες της δεκαετίας του 1990, παρά την εμφάνιση του πρωτοκόλλου του Κιότο το 1997.
Το Κιότο θέτει δύο μέσα: το σύστημα εμπορίας/ανταλλαγής ποσότητας ρύπων, προκειμένου να επιτύχει ορισμένες μειώσεις εκπομπών και τα προγράμματα στον πλανητικό Νότο (τους λεγόμενους «μηχανισμούς καθαρής ανάπτυξης») για την αντιστάθμιση των εκπομπών στις εξαιρετικά βιομηχανοποιημένες χώρες. Όλα αυτά τα μέσα στηρίζονται σε μηχανισμούς της αγοράς, γεγονός που σημαίνει, πρώτα απ' όλα, ότι οι ατμοσφαιρικές εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα μετατρέπονται σε εμπόρευμα, υπό τον έλεγχο των ίδιων συμφερόντων που δημιούργησαν την υπερθέρμανση του πλανήτη. Οι ρυπαίνοντες δεν είναι υποχρεωμένοι να μειώσουν τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα, αλλά μπορούν να χρησιμοποιούν την δύναμη που τους δίνει το χρήμα προκειμένου να ελέγχουν την ανταλλαγή ρύπων άνθρακα για τους δικούς τους σκοπούς, οι οποίοι περιλαμβάνουν την καταστροφική εξόρυξη ακόμη περισσότερων καυσίμων με βάση τον άνθρακα. Επιπλέον, δεν υπάρχει όριο στην ποσότητα των μονάδων εκπομπών που μπορεί να πιστωθούν με τις συμμορφούμενες κυβερνήσεις.
Από τη στιγμή που η εξακρίβωση και η αξιολόγηση των αποτελεσμάτων είναι αδύνατη, το καθεστώς του Κιότο δεν είναι μόνο ανίκανο να ελέγξει τις εκπομπές, αλλά επιπλέον παρέχει άφθονες ευκαιρίες για διαφυγή και εξαπάτηση όλων των ειδών. Όπως ακόμη και η Wall Street Journal το έθεσε τον Μάρτιο του 2007, η εμπορία εκπομπών ρύπων «θα φέρει χρήμα σε ορισμένες πολύ μεγάλες εταιρίες, αλλά μην πιστέψετε ούτε για ένα λεπτό ότι αυτό το παιχνίδι με τις λέξεις θα έκανε πολλά για την υπερθέρμανση του πλανήτη».
Η συνάντηση του ΟΗΕ για το κλίμα που έγινε στο Μπαλί το 2007, άνοιξε το δρόμο για ακόμη μεγαλύτερες καταχρήσεις κατά την επόμενη περίοδο. Η ενδιάμεση συμφωνία του Μπαλί απόφυγε οποιαδήποτε αναφορά στους στόχους για δραστική μείωση του άνθρακα που κατατέθηκαν από τους καλύτερους επιστήμονες του κλίματος (90% ως το 2050). Εγκατέλειψε τους λαούς του πλανητικού Νότου στο έλεος του κεφαλαίου, δίνοντας τη δικαιοδοσία επί της διαδικασίας στην Παγκόσμια Τράπεζα και έκανε τον συμψηφισμό της ρύπανσης από άνθρακα, ακόμα ευκολότερο.
Προκειμένου να εξασφαλίσουμε και να διατηρήσουμε αμετάβλητο το μέλλον μας, είναι αναγκαία μια επαναστατική μεταρρύθμιση, στην οποία όλοι οι επιμέρους αγώνες θα λάβουν μέρος σε ένα μεγαλύτερο αγώνα ενάντια στο ίδιο το κεφάλαιο. Αυτός ο μεγαλύτερος αγώνας δεν μπορεί να παραμείνει απλά αρνητικός και αντικαπιταλιστικός. Θα πρέπει να εξαγγείλει και να οικοδομήσει ένα διαφορετικό είδος κοινωνίας και αυτό είναι ο Οικοσοσιαλισμός.
Η Οικοσοσιαλιστική εναλλακτική
Το οικοσοσιαλιστικό κίνημα, έχει ως στόχο να σταματήσει και να αντιστρέψει την καταστροφική διαδικασία της υπερθέρμανσης του πλανήτη ειδικότερα και της καπιταλιστικής οικοκτονίας γενικότερα, καθώς και να οικοδομήσει μία ριζοσπαστική και πρακτική εναλλακτική πρόταση ενάντια στο καπιταλιστικό σύστημα. Ο Οικοσοσιαλισμός εδράζεται σε μια μεταμορφωμένη οικονομία που θα στηρίζεται στις μη οικονομικές αξίες της κοινωνικής δικαιοσύνης και της οικολογικής ισορροπίας. Επικρίνει τόσο την καπιταλιστική «οικολογία της αγοράς» όσο και τον παραγωγικό σοσιαλισμό, ο οποίος αγνόησε την γήινη ισορροπία και τα όριά της. Επαναπροσδιορίζει τη διαδρομή και το στόχο του σοσιαλισμού μέσα σε ένα οικολογικό και δημοκρατικό πλαίσιο.
Ο Οικοσοσιαλισμός περιλαμβάνει ένα επαναστατικό κοινωνικό μετασχηματισμό, ο οποίος θα υπονοεί τον περιορισμό της ανάπτυξης και τη μετατροπή των αναγκών μέσα από μία βαθιά μετατόπιση από τα ποσοτικά στα ποιοτικά οικονομικά κριτήρια, με έμφαση στην χρηστική αξία αντί της ανταλλακτικής αξίας.
Αυτές οι στοχεύσεις απαιτούν τόσο δημοκρατικές διαδικασίες λήψης αποφάσεων στον οικονομικό τομέα, για να μπορέσει η κοινωνία συλλογικά να καθορίσει τους στόχους των επενδύσεων και της παραγωγής, όσο και την κολεκτιβοποίηση των μέσων παραγωγής. Μόνο η συλλογική λήψη αποφάσεων και ιδιοκτησία της παραγωγής μπορούν να προσφέρουν την πιο μακροπρόθεσμη προοπτική, κάτι το οποίο είναι απαραίτητο για την ισορροπία και τη διατηρησιμότητα του οικολογικού αλλά και του κοινωνικού μας συστήματος.
Η απόρριψη του παραγωγισμού και η μετάβαση από τα ποσοτικά προς τα ποιοτικά οικονομικά κριτήρια, αφορούν την επανεξέταση του πως βλέπουμε τη φύση και τους στόχους της παραγωγής, αλλά και την οικονομική δραστηριότητα εν γένει. Οι βασικές δημιουργικές, οι μη παραγωγικές και οι αναπαραγωγικές ανθρώπινες δραστηριότητες, όπως η φροντίδα του σπιτιού, η ανατροφή των παιδιών, η περίθαλψη, η εκπαίδευση παιδιών και ενηλίκων, αλλά και οι τέχνες, θα είναι βασικές αξίες σε μια οικοσοσιαλιστική οικονομία.
Ο καθαρός αέρας και το νερό, το γόνιμο έδαφος, η καθολική πρόσβαση σε τροφή χωρίς χημικές ουσίες και οι ανανεώσιμες μη ρυπογόνες πηγές ενέργειας, είναι βασικά δικαιώματα του ανθρώπου και της φύσης, τα οποία υπερασπίζεται ο οικοσοσιαλισμός. Μακριά από το να είναι «δεσποτική», η συλλογική χάραξη πολιτικής σε τοπικό, περιφερειακό, εθνικό και διεθνές επίπεδο προσμετράται στην εξάσκηση της κοινωνίας για κοινωνική ελευθερία και ευθύνη. Αυτή η ελευθερία της λήψης αποφάσεων συνιστά απελευθέρωση από τους οικονομικούς «νόμους» του προσανατολισμένου στην ανάπτυξη καπιταλιστικού συστήματος, οι οποίοι οδηγούν στην αλλοτρίωση.
Για να αποφευχθεί η υπερθέρμανση του πλανήτη και άλλοι κίνδυνοι που απειλούν την ανθρώπινη και την οικολογική επιβίωση, ολόκληροι τομείς της βιομηχανίας και της γεωργίας πρέπει να καταργηθούν, να μειωθούν ή να αναδιαρθρωθούν και άλλοι πρέπει να αναπτυχθούν, παρέχοντας παράλληλα, πλήρη απασχόληση για όλους. Μια τέτοια ριζική μεταμόρφωση δεν είναι εφικτή χωρίς συλλογικό έλεγχο των μέσων παραγωγής και δημοκρατικό σχεδιασμό της παραγωγής και ανταλλαγής. Οι δημοκρατικές αποφάσεις για τις επενδύσεις και την τεχνολογική ανάπτυξη πρέπει να αντικαταστήσουν τον έλεγχο από τις καπιταλιστικές επιχειρήσεις, επενδυτές και τράπεζες, προκειμένου να εξυπηρετηθεί ο μακροπρόθεσμος ορίζοντας του κοινού καλού της κοινωνίας και της φύσης.
Τα πιο καταπιεσμένα στοιχεία της ανθρώπινης κοινωνίας, οι φτωχοί και οι αυτόχθονες λαοί, πρέπει να λάβουν πλήρως μέρος στην οικοσοσιαλιστική επανάσταση, προκειμένου να αναβιώσουν οι οικολογικά σταθεροποιητικές παραδόσεις και να δοθεί φωνή σε εκείνους που το καπιταλιστικό σύστημα δεν μπορεί να ακούσει. Επειδή οι λαοί του πλανητικού Νότου και των φτωχών γενικότερα είναι τα πρώτα θύματα της καπιταλιστικής καταστροφής, οι αγώνες και τα αιτήματά τους θα βοηθήσουν στο να καθορίσουμε το περίγραμμα μιας οικολογικά και οικονομικά βιώσιμης κοινωνίας εν τη γένεσή της. Ομοίως, η ισότητα των φύλων αποτελεί αναπόσπαστο στοιχείο του οικοσοσιαλισμού και τα γυναικεία κινήματα υπήρξαν από τους πιο δραστήριους και αντιδραστικούς αντιπάλους της καπιταλιστικής καταπίεσης. Άλλοι δυνητικοί παράγοντες της οικοσοσιαλιστικής επαναστατικής αλλαγής υπάρχουν σε όλες τις κοινωνίες.
Μια τέτοια διαδικασία δεν μπορεί να ξεκινήσει χωρίς ένα επαναστατικό μετασχηματισμό των κοινωνικών και πολιτικών δομών με βάση την ενεργό υποστήριξη από την πλειονότητα του πληθυσμού, ενός οικοσοσιαλιστικού προγράμματος. Ο αγώνας της εργασίας - εργάτες, αγρότες, χωρίς γη και άνεργοι- για την κοινωνική δικαιοσύνη, είναι άρρηκτα συνδεδεμένος με τον αγώνα για την περιβαλλοντική δικαιοσύνη. Ο καπιταλισμός, κοινωνικά και οικολογικά εκμεταλλευτικός και ρυπογόνος, είναι εχθρός της φύσης και της εργασίας με παρόμοιο τρόπο.
Ο Οικοσοσιαλισμός προτείνει ριζικές μεταμορφώσεις:
1. στο ενεργειακό σύστημα, αντικαθιστώντας τα καύσιμα με βάση τον άνθρακα και τα βιοκαύσιμα, με καθαρές πηγές ενέργειας υπό τον έλεγχο των κοινοτήτων: αιολική, γεωθερμική, τα κύματα, και πάνω απ 'όλα, ηλιακή ενέργεια.
2. στο σύστημα μεταφορών, με δραστική μείωση της χρήσης των ιδιωτικών αυτοκινήτων και φορτηγών και την αντικατάστασή τους από την δωρεάν και αποτελεσματική δημόσια συγκοινωνία.
3. στα σημερινά πρότυπα παραγωγής, κατανάλωσης, και οικοδόμησης, εγγενώς παρωχημένα, τα οποία βασίζονται στη σπατάλη, στον ανταγωνισμό και τη ρύπανση, παράγοντας μόνο ανθεκτικά και ανακυκλώσιμα αγαθά και αναπτύσσοντας «πράσινη» αρχιτεκτονική.
4. στην παραγωγή και τη διάθεση τροφίμων, μέσω της υπεράσπισης της κυριαρχίας των τοπικών τροφίμων όσο αυτό είναι δυνατόν, της εξάλειψης των ρυπογόνων βιομηχανικών αγροτικών επιχειρήσεων, τη δημιουργία βιώσιμων αγροσυστημάτων και δρώντας ενεργά για την ανανέωση της γονιμότητας του εδάφους.
Το να θεωρητικοποιούμε και να εργαζόμαστε προς υλοποίηση του στόχου του «πράσινου» σοσιαλισμού, δεν σημαίνει ότι δεν θα πρέπει επίσης να αγωνιζόμαστε για συγκεκριμένες και επείγουσες μεταρρυθμίσεις άμεσα. Χωρίς καμία ψευδαίσθηση σχετικά με τον «καθαρό καπιταλισμό», πρέπει να εργαστούμε για να επιβληθούμε στους φορείς της εξουσίας (κυβερνήσεις, εταιρείες, διεθνείς οργανισμούς) και να επιτύχουμε κάποιες στοιχειώδεις αλλά ουσιαστικές άμεσες αλλαγές:
• δραστική και εντατική μείωση των εκπομπών των αερίων του θερμοκηπίου,
• ανάπτυξη των καθαρών πηγών ενέργειας,
• παροχή ενός εκτεταμένου συστήματος δωρεάν δημόσιας συγκοινωνίας,
• σταδιακή αντικατάσταση των φορτηγών από τα τρένα,
• δημιουργία προγραμμάτων απορρύπανσης,
• εξάλειψη της πυρηνικής ενέργειας και των στρατιωτικών δαπανών.
Αυτά και παρόμοια αιτήματα είναι στο επίκεντρο της ατζέντας του κινήματος της Παγκόσμιας Δικαιοσύνης και του Παγκόσμιου Κοινωνικού Φόρουμ, τα οποία έχουν προωθήσει (μετά το Σηάτλ το 1999) τη σύγκλιση των κοινωνικών και περιβαλλοντικών κινημάτων σε ένα κοινό αγώνα κατά του καπιταλιστικού συστήματος.
Η περιβαλλοντική αποσάθρωση, δεν θα εμποδιστεί σε αίθουσες συνεδρίων ή με διαπραγματεύσεις για Συνθήκες. Μόνο η μαζική δράση μπορεί να κάνει τη διαφορά. Οι εργαζόμενοι των πόλεων και της υπαίθρου, οι λαοί του πλανητικού Νότου και οι αυτόχθονες λαοί είναι στην πρώτη γραμμή αυτού του αγώνα ενάντια στην περιβαλλοντική και την κοινωνική αδικία, στις μάχες ενάντια στις εκμεταλλεύτριες και ρυπογόνες πολυεθνικές, στις δηλητηριώδεις αγροεπιχειρήσεις, τους γενετικά τροποποιημένους σπόρους που εισβάλουν στο πιάτο μας, στα βιοκαύσιμα που το μόνο που κάνουν είναι να οξύνουν την ήδη υπαρκτή διατροφική κρίση. Πρέπει να προχωρήσουμε αυτά τα κοινωνικά - περιβαλλοντικά κινήματα και να οικοδομήσουμε την αλληλεγγύη μεταξύ των αντικαπιταλιστικών οικολογικών κινημάτων στο Βορρά και το Νότο.
Αυτή η Οικοσοσιαλιστική διακήρυξη είναι μια πρόσκληση σε δράση. Η εδραιωμένη άρχουσα τάξη είναι ισχυρή, αλλά το ίδιο το καπιταλιστικό σύστημα αποκαλύπτει κάθε μέρα την οικονομική και ιδεολογική του πτώχευση, αδύναμο να ξεπεράσει την οικονομική, οικολογική, κοινωνική, διατροφική και τις άλλες κρίσεις που αυτό προκαλεί. Οι δυνάμεις της ριζοσπαστικής αντιπολίτευσης είναι ζωντανές και ζωτικές. Σε όλα τα επίπεδα, τοπικό, περιφερειακό και διεθνές, αγωνιζόμαστε για να δημιουργήσουμε ένα εναλλακτικό σύστημα βασισμένο στην κοινωνική και οικολογική δικαιοσύνη.
(μετάφραση από τα αγγλικά, Τάσος Πανταζίδης)
«Ο κόσμος υποφέρει από πυρετό λόγω της αλλαγής του κλίματος
και η ασθένεια είναι το καπιταλιστικό μοντέλο ανάπτυξης».
Evo Morales, πρόεδρος της Βολιβίας, Σεπτέμβριος 2007
Η επιλογή της ανθρωπότητας
Η ανθρωπότητα βρίσκεται σήμερα αντιμέτωπη με μια ψυχρή επιλογή: οικοσοσιαλισμός ή βαρβαρότητα.
Δεν χρειαζόμαστε περισσότερες αποδείξεις για τη βαρβαρότητα του καπιταλισμού, του παρασιτικού συστήματος που εκμεταλλεύεται εξίσου την ανθρωπότητα και τη φύση. Μοναδική του κινητήρια δύναμη είναι η επιτακτική ανάγκη προς το κέρδος και ως εκ τούτου η ανάγκη για συνεχή ανάπτυξη. Δημιουργεί με σπάταλο τρόπο περιττά προϊόντα, καταξοδεύοντας τους περιορισμένους πόρους του περιβάλλοντος και επιστρέφοντας σε αυτό μόνο τις τοξίνες και τους ρύπους. Υπό τον καπιταλισμό, το μόνο μέτρο της επιτυχίας είναι το πόσα περισσότερα πωλούνται κάθε μέρα, κάθε εβδομάδα, κάθε χρόνο. Έτσι παράγονται τεράστιες ποσότητες προϊόντων τα οποία είναι άμεσα επιβλαβή για τους ανθρώπους και τη φύση, εμπορεύματα που δεν μπορούν να παραχθούν χωρίς εξάπλωση ασθενειών, καταστροφή των δασών που παράγουν το οξυγόνο που αναπνέουμε, γκρέμισμα των οικοσυστημάτων, καθώς και αντιμετώπιση των υδάτων, του αέρα και του εδάφους ως υπονόμων για τη διάθεση βιομηχανικών αποβλήτων.
Η ανάγκη του καπιταλισμού για ανάπτυξη υπάρχει σε κάθε επίπεδο, από την ατομική επιχείρηση μέχρι το σύστημα στο σύνολό του. Η ακόρεστη πείνα των εταιρειών διευκολύνεται από την ιμπεριαλιστική επέκταση σε αναζήτηση όλο και μεγαλύτερης πρόσβασης σε φυσικούς πόρους, φθηνή εργασία και νέες αγορές. Ο καπιταλισμός ήταν πάντα οικολογικά καταστροφικός, αλλά στις μέρες μας αυτές οι επιθέσεις στη Γη έχουν επιταχυνθεί. Η ποσοτική αλλαγή έδωσε τη θέση της στην ποιοτική μετατροπή, φέρνοντας τον κόσμο σε ένα ορόσημο, στο χείλος της καταστροφής. Ένα διαρκώς αυξανόμενο μέρος της επιστημονικής έρευνας έχει εντοπίσει πολλούς τρόπους με τους οποίους οι μικρές αυξήσεις της θερμοκρασίας θα μπορούσαν να προκαλέσουν ανεπανόρθωτες, επιπτώσεις που δεν θα τις προλαβαίνουμε, όπως η ταχεία τήξη των πάγων στη Γροιλανδία ή η απελευθέρωση του μεθανίου που είναι εγκλωβισμένο στο πέρμαφροστ (παγωμένο έδαφος) και κάτω από τον ωκεανό, γεγονότα που θα έκαναν την καταστροφική αλλαγή του κλίματος αναπόφευκτη.
Αν αφεθεί ανεξέλεγκτη, η υπερθέρμανση του πλανήτη θα επιφέρει ολέθριες επιπτώσεις στη ζωή ανθρώπων, ζώων και φυτών. Οι καλλιεργήσιμες εκτάσεις θα μειωθούν δραστικά, οδηγώντας στην πείνα σε ευρεία κλίμακα. Εκατοντάδες εκατομμύρια άνθρωποι θα εκτοπιστούν από την ξηρασία σε ορισμένες περιοχές και από την άνοδο της στάθμης των ωκεανών σε άλλες. Οι χαοτικές, απρόβλεπτες καιρικές συνθήκες θα γίνουν ο κανόνας. Ο αέρας, το νερό και το έδαφος, θα δηλητηριαστούν. Επιδημίες ελονοσίας, χολέρας και ακόμη πιο θανατηφόρων ασθενειών, θα πλήξουν τα φτωχότερα και πιο ευάλωτα μέλη της κάθε κοινωνίας.
Οι επιπτώσεις της οικολογικής κρίσης είναι σοβαρότερα αισθητές από εκείνους των οποίων οι ζωές ήδη μαστίζονται από τον ιμπεριαλισμό στην Ασία, την Αφρική και τη Λατινική Αμερική, αλλά και από τους απανταχού αυτόχθονες λαούς οι οποίοι είναι ιδιαίτερα ευάλωτοι. Η περιβαλλοντική καταστροφή και η κλιματική αλλαγή συνιστούν μια πράξη επιθετικότητας από τους πλούσιους, ενάντια στους φτωχούς.
Η Οικολογική ερήμωση που προκύπτει από την ακόρεστη ανάγκη για αύξηση των κερδών, δεν είναι τυχαίο γνώρισμα του καπιταλισμού: είναι ενσωματωμένη στο DNA του συστήματος και δεν μπορεί να μεταρρυθμιστεί. Η προσανατολισμένη στο κέρδος παραγωγή, συνυπολογίζει ένα βραχυπρόθεσμο ορίζοντα στις επενδυτικές της αποφάσεις και δεν μπορεί να λάβει υπόψη τη μακροπρόθεσμη υγεία και σταθερότητα του περιβάλλοντος. Η ατέρμονη οικονομική ανάπτυξη είναι ασύμβατη με τα πεπερασμένα και εύθραυστα οικοσυστήματα, αλλά το καπιταλιστικό οικονομικό σύστημα δεν μπορεί να ανεχθεί όρια στην ανάπτυξη• η σταθερή του ανάγκη για να αναπτυχθεί θα ανατρέψει οποιαδήποτε όρια που μπορεί να επιβληθούν στο όνομα της "αειφόρου ανάπτυξης". Έτσι, το εγγενώς ασταθές καπιταλιστικό σύστημα δεν μπορεί να ρυθμίσει τη δική του δραστηριότητα, πολύ λιγότερο δε, να ξεπεράσει τις κρίσεις που προκαλούνται από τη χαοτική και παρασιτική του ανάπτυξη, γιατί κάτι τέτοιο θα απαιτούσε τον καθορισμό ορίων στη συσσώρευση - μια απαράδεκτη λύση για ένα σύστημα που στηρίζεται στον κανόνα: Αναπτύξου ή εξαφανίσου!
Αν ο καπιταλισμός παραμείνει το κυρίαρχο κοινωνικό σύστημα, το καλύτερο που μπορούμε να περιμένουμε είναι αφόρητες κλιματικές συνθήκες, εντατικοποίηση των κοινωνικών κρίσεων και εξάπλωση των πιο βάρβαρων μορφών ταξικής επικυριαρχίας, καθώς οι ιμπεριαλιστικές δυνάμεις θα μάχονται μεταξύ τους αλλά και με τον πλανητικό Νότο για συνεχή έλεγχο των παγκοσμίως μειούμενων φυσικών πόρων.
Στη χειρότερη περίπτωση, η ανθρώπινη ζωή μπορεί να μην επιβιώσει.
Καπιταλιστικές στρατηγικές για αλλαγή
Δεν λείπουν οι προτεινόμενες στρατηγικές για να αντιμετωπιστεί η οικολογική καταστροφή, συμπεριλαμβανόμενης της υπερθέρμανσης του πλανήτη που είναι αποτέλεσμα της αλόγιστης αύξησης των ατμοσφαιρικών εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα. Η μεγάλη πλειονότητα αυτών των στρατηγικών μοιράζονται ένα κοινό χαρακτηριστικό γνώρισμα: έχουν σχεδιαστεί από και για λογαριασμό του κυρίαρχου παγκόσμιου συστήματος: του καπιταλισμού.
Δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι το κυρίαρχο παγκόσμιο σύστημα το οποίο είναι υπεύθυνο για την οικολογική κρίση, καθορίζει επίσης τους όρους της συζήτησης σχετικά με αυτή την κρίση, με το κεφάλαιο να ελέγχει τα μέσα παραγωγής της γνώσης, όπως κάνει και με τα μέσα παραγωγής του ατμοσφαιρικού διοξειδίου του άνθρακα. Κατά συνέπεια, οι πολιτικοί του καπιταλισμού, οι γραφειοκράτες, οι οικονομολόγοι και οι καθηγητές του, «παράγουν» ένα ατελείωτο ρεύμα προτάσεων με όλες τις παραλλαγές, πάνω στο ότι η οικολογική καταστροφή του πλανήτη μπορεί να αποκατασταθεί χωρίς διαταραχή των μηχανισμών της αγοράς και του συστήματος συσσώρευσης που «διοικεί» την παγκόσμια οικονομία.
Αλλά δεν μπορεί να υπηρετεί κανείς δυο αφεντικά - την ακεραιότητα του πλανήτη και την κερδοφορία του καπιταλισμού. Ένας πρέπει να εγκαταλειφθεί και η ιστορία δεν αφήνει καμία αμφιβολία για την υποταγή της συντριπτικής πλειονότητας αυτών που δημιουργούν τις πολιτικές. Υπάρχει λοιπόν κάθε λόγος να αμφιβάλουμε ριζικά για την ικανότητα των μέτρων που θεσπίζονται, στο να ελέγξουν την ολίσθηση προς την οικολογική καταστροφή.
Πράγματι, πέρα από κάθε ωραιοποίηση, οι μεταρρυθμίσεις των τελευταίων τριάντα πέντε χρόνων, υπήρξαν μια τερατώδης αποτυχία. Βέβαια προκύπτουν μεμονωμένες βελτιώσεις, αλλά ανατρέπονται και αχρηστεύονται από την ανελέητη επέκταση του συστήματος και τον χαοτικό χαρακτήρα της παραγωγής του.
Ένα παράδειγμα αποδεικνύει την αποτυχία: στα τέσσερα πρώτα έτη του 21ου αιώνα, οι παγκόσμιες εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα ήταν σχεδόν τρεις φορές μεγαλύτερες ετησίως από εκείνες της δεκαετίας του 1990, παρά την εμφάνιση του πρωτοκόλλου του Κιότο το 1997.
Το Κιότο θέτει δύο μέσα: το σύστημα εμπορίας/ανταλλαγής ποσότητας ρύπων, προκειμένου να επιτύχει ορισμένες μειώσεις εκπομπών και τα προγράμματα στον πλανητικό Νότο (τους λεγόμενους «μηχανισμούς καθαρής ανάπτυξης») για την αντιστάθμιση των εκπομπών στις εξαιρετικά βιομηχανοποιημένες χώρες. Όλα αυτά τα μέσα στηρίζονται σε μηχανισμούς της αγοράς, γεγονός που σημαίνει, πρώτα απ' όλα, ότι οι ατμοσφαιρικές εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα μετατρέπονται σε εμπόρευμα, υπό τον έλεγχο των ίδιων συμφερόντων που δημιούργησαν την υπερθέρμανση του πλανήτη. Οι ρυπαίνοντες δεν είναι υποχρεωμένοι να μειώσουν τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα, αλλά μπορούν να χρησιμοποιούν την δύναμη που τους δίνει το χρήμα προκειμένου να ελέγχουν την ανταλλαγή ρύπων άνθρακα για τους δικούς τους σκοπούς, οι οποίοι περιλαμβάνουν την καταστροφική εξόρυξη ακόμη περισσότερων καυσίμων με βάση τον άνθρακα. Επιπλέον, δεν υπάρχει όριο στην ποσότητα των μονάδων εκπομπών που μπορεί να πιστωθούν με τις συμμορφούμενες κυβερνήσεις.
Από τη στιγμή που η εξακρίβωση και η αξιολόγηση των αποτελεσμάτων είναι αδύνατη, το καθεστώς του Κιότο δεν είναι μόνο ανίκανο να ελέγξει τις εκπομπές, αλλά επιπλέον παρέχει άφθονες ευκαιρίες για διαφυγή και εξαπάτηση όλων των ειδών. Όπως ακόμη και η Wall Street Journal το έθεσε τον Μάρτιο του 2007, η εμπορία εκπομπών ρύπων «θα φέρει χρήμα σε ορισμένες πολύ μεγάλες εταιρίες, αλλά μην πιστέψετε ούτε για ένα λεπτό ότι αυτό το παιχνίδι με τις λέξεις θα έκανε πολλά για την υπερθέρμανση του πλανήτη».
Η συνάντηση του ΟΗΕ για το κλίμα που έγινε στο Μπαλί το 2007, άνοιξε το δρόμο για ακόμη μεγαλύτερες καταχρήσεις κατά την επόμενη περίοδο. Η ενδιάμεση συμφωνία του Μπαλί απόφυγε οποιαδήποτε αναφορά στους στόχους για δραστική μείωση του άνθρακα που κατατέθηκαν από τους καλύτερους επιστήμονες του κλίματος (90% ως το 2050). Εγκατέλειψε τους λαούς του πλανητικού Νότου στο έλεος του κεφαλαίου, δίνοντας τη δικαιοδοσία επί της διαδικασίας στην Παγκόσμια Τράπεζα και έκανε τον συμψηφισμό της ρύπανσης από άνθρακα, ακόμα ευκολότερο.
Προκειμένου να εξασφαλίσουμε και να διατηρήσουμε αμετάβλητο το μέλλον μας, είναι αναγκαία μια επαναστατική μεταρρύθμιση, στην οποία όλοι οι επιμέρους αγώνες θα λάβουν μέρος σε ένα μεγαλύτερο αγώνα ενάντια στο ίδιο το κεφάλαιο. Αυτός ο μεγαλύτερος αγώνας δεν μπορεί να παραμείνει απλά αρνητικός και αντικαπιταλιστικός. Θα πρέπει να εξαγγείλει και να οικοδομήσει ένα διαφορετικό είδος κοινωνίας και αυτό είναι ο Οικοσοσιαλισμός.
Η Οικοσοσιαλιστική εναλλακτική
Το οικοσοσιαλιστικό κίνημα, έχει ως στόχο να σταματήσει και να αντιστρέψει την καταστροφική διαδικασία της υπερθέρμανσης του πλανήτη ειδικότερα και της καπιταλιστικής οικοκτονίας γενικότερα, καθώς και να οικοδομήσει μία ριζοσπαστική και πρακτική εναλλακτική πρόταση ενάντια στο καπιταλιστικό σύστημα. Ο Οικοσοσιαλισμός εδράζεται σε μια μεταμορφωμένη οικονομία που θα στηρίζεται στις μη οικονομικές αξίες της κοινωνικής δικαιοσύνης και της οικολογικής ισορροπίας. Επικρίνει τόσο την καπιταλιστική «οικολογία της αγοράς» όσο και τον παραγωγικό σοσιαλισμό, ο οποίος αγνόησε την γήινη ισορροπία και τα όριά της. Επαναπροσδιορίζει τη διαδρομή και το στόχο του σοσιαλισμού μέσα σε ένα οικολογικό και δημοκρατικό πλαίσιο.
Ο Οικοσοσιαλισμός περιλαμβάνει ένα επαναστατικό κοινωνικό μετασχηματισμό, ο οποίος θα υπονοεί τον περιορισμό της ανάπτυξης και τη μετατροπή των αναγκών μέσα από μία βαθιά μετατόπιση από τα ποσοτικά στα ποιοτικά οικονομικά κριτήρια, με έμφαση στην χρηστική αξία αντί της ανταλλακτικής αξίας.
Αυτές οι στοχεύσεις απαιτούν τόσο δημοκρατικές διαδικασίες λήψης αποφάσεων στον οικονομικό τομέα, για να μπορέσει η κοινωνία συλλογικά να καθορίσει τους στόχους των επενδύσεων και της παραγωγής, όσο και την κολεκτιβοποίηση των μέσων παραγωγής. Μόνο η συλλογική λήψη αποφάσεων και ιδιοκτησία της παραγωγής μπορούν να προσφέρουν την πιο μακροπρόθεσμη προοπτική, κάτι το οποίο είναι απαραίτητο για την ισορροπία και τη διατηρησιμότητα του οικολογικού αλλά και του κοινωνικού μας συστήματος.
Η απόρριψη του παραγωγισμού και η μετάβαση από τα ποσοτικά προς τα ποιοτικά οικονομικά κριτήρια, αφορούν την επανεξέταση του πως βλέπουμε τη φύση και τους στόχους της παραγωγής, αλλά και την οικονομική δραστηριότητα εν γένει. Οι βασικές δημιουργικές, οι μη παραγωγικές και οι αναπαραγωγικές ανθρώπινες δραστηριότητες, όπως η φροντίδα του σπιτιού, η ανατροφή των παιδιών, η περίθαλψη, η εκπαίδευση παιδιών και ενηλίκων, αλλά και οι τέχνες, θα είναι βασικές αξίες σε μια οικοσοσιαλιστική οικονομία.
Ο καθαρός αέρας και το νερό, το γόνιμο έδαφος, η καθολική πρόσβαση σε τροφή χωρίς χημικές ουσίες και οι ανανεώσιμες μη ρυπογόνες πηγές ενέργειας, είναι βασικά δικαιώματα του ανθρώπου και της φύσης, τα οποία υπερασπίζεται ο οικοσοσιαλισμός. Μακριά από το να είναι «δεσποτική», η συλλογική χάραξη πολιτικής σε τοπικό, περιφερειακό, εθνικό και διεθνές επίπεδο προσμετράται στην εξάσκηση της κοινωνίας για κοινωνική ελευθερία και ευθύνη. Αυτή η ελευθερία της λήψης αποφάσεων συνιστά απελευθέρωση από τους οικονομικούς «νόμους» του προσανατολισμένου στην ανάπτυξη καπιταλιστικού συστήματος, οι οποίοι οδηγούν στην αλλοτρίωση.
Για να αποφευχθεί η υπερθέρμανση του πλανήτη και άλλοι κίνδυνοι που απειλούν την ανθρώπινη και την οικολογική επιβίωση, ολόκληροι τομείς της βιομηχανίας και της γεωργίας πρέπει να καταργηθούν, να μειωθούν ή να αναδιαρθρωθούν και άλλοι πρέπει να αναπτυχθούν, παρέχοντας παράλληλα, πλήρη απασχόληση για όλους. Μια τέτοια ριζική μεταμόρφωση δεν είναι εφικτή χωρίς συλλογικό έλεγχο των μέσων παραγωγής και δημοκρατικό σχεδιασμό της παραγωγής και ανταλλαγής. Οι δημοκρατικές αποφάσεις για τις επενδύσεις και την τεχνολογική ανάπτυξη πρέπει να αντικαταστήσουν τον έλεγχο από τις καπιταλιστικές επιχειρήσεις, επενδυτές και τράπεζες, προκειμένου να εξυπηρετηθεί ο μακροπρόθεσμος ορίζοντας του κοινού καλού της κοινωνίας και της φύσης.
Τα πιο καταπιεσμένα στοιχεία της ανθρώπινης κοινωνίας, οι φτωχοί και οι αυτόχθονες λαοί, πρέπει να λάβουν πλήρως μέρος στην οικοσοσιαλιστική επανάσταση, προκειμένου να αναβιώσουν οι οικολογικά σταθεροποιητικές παραδόσεις και να δοθεί φωνή σε εκείνους που το καπιταλιστικό σύστημα δεν μπορεί να ακούσει. Επειδή οι λαοί του πλανητικού Νότου και των φτωχών γενικότερα είναι τα πρώτα θύματα της καπιταλιστικής καταστροφής, οι αγώνες και τα αιτήματά τους θα βοηθήσουν στο να καθορίσουμε το περίγραμμα μιας οικολογικά και οικονομικά βιώσιμης κοινωνίας εν τη γένεσή της. Ομοίως, η ισότητα των φύλων αποτελεί αναπόσπαστο στοιχείο του οικοσοσιαλισμού και τα γυναικεία κινήματα υπήρξαν από τους πιο δραστήριους και αντιδραστικούς αντιπάλους της καπιταλιστικής καταπίεσης. Άλλοι δυνητικοί παράγοντες της οικοσοσιαλιστικής επαναστατικής αλλαγής υπάρχουν σε όλες τις κοινωνίες.
Μια τέτοια διαδικασία δεν μπορεί να ξεκινήσει χωρίς ένα επαναστατικό μετασχηματισμό των κοινωνικών και πολιτικών δομών με βάση την ενεργό υποστήριξη από την πλειονότητα του πληθυσμού, ενός οικοσοσιαλιστικού προγράμματος. Ο αγώνας της εργασίας - εργάτες, αγρότες, χωρίς γη και άνεργοι- για την κοινωνική δικαιοσύνη, είναι άρρηκτα συνδεδεμένος με τον αγώνα για την περιβαλλοντική δικαιοσύνη. Ο καπιταλισμός, κοινωνικά και οικολογικά εκμεταλλευτικός και ρυπογόνος, είναι εχθρός της φύσης και της εργασίας με παρόμοιο τρόπο.
Ο Οικοσοσιαλισμός προτείνει ριζικές μεταμορφώσεις:
1. στο ενεργειακό σύστημα, αντικαθιστώντας τα καύσιμα με βάση τον άνθρακα και τα βιοκαύσιμα, με καθαρές πηγές ενέργειας υπό τον έλεγχο των κοινοτήτων: αιολική, γεωθερμική, τα κύματα, και πάνω απ 'όλα, ηλιακή ενέργεια.
2. στο σύστημα μεταφορών, με δραστική μείωση της χρήσης των ιδιωτικών αυτοκινήτων και φορτηγών και την αντικατάστασή τους από την δωρεάν και αποτελεσματική δημόσια συγκοινωνία.
3. στα σημερινά πρότυπα παραγωγής, κατανάλωσης, και οικοδόμησης, εγγενώς παρωχημένα, τα οποία βασίζονται στη σπατάλη, στον ανταγωνισμό και τη ρύπανση, παράγοντας μόνο ανθεκτικά και ανακυκλώσιμα αγαθά και αναπτύσσοντας «πράσινη» αρχιτεκτονική.
4. στην παραγωγή και τη διάθεση τροφίμων, μέσω της υπεράσπισης της κυριαρχίας των τοπικών τροφίμων όσο αυτό είναι δυνατόν, της εξάλειψης των ρυπογόνων βιομηχανικών αγροτικών επιχειρήσεων, τη δημιουργία βιώσιμων αγροσυστημάτων και δρώντας ενεργά για την ανανέωση της γονιμότητας του εδάφους.
Το να θεωρητικοποιούμε και να εργαζόμαστε προς υλοποίηση του στόχου του «πράσινου» σοσιαλισμού, δεν σημαίνει ότι δεν θα πρέπει επίσης να αγωνιζόμαστε για συγκεκριμένες και επείγουσες μεταρρυθμίσεις άμεσα. Χωρίς καμία ψευδαίσθηση σχετικά με τον «καθαρό καπιταλισμό», πρέπει να εργαστούμε για να επιβληθούμε στους φορείς της εξουσίας (κυβερνήσεις, εταιρείες, διεθνείς οργανισμούς) και να επιτύχουμε κάποιες στοιχειώδεις αλλά ουσιαστικές άμεσες αλλαγές:
• δραστική και εντατική μείωση των εκπομπών των αερίων του θερμοκηπίου,
• ανάπτυξη των καθαρών πηγών ενέργειας,
• παροχή ενός εκτεταμένου συστήματος δωρεάν δημόσιας συγκοινωνίας,
• σταδιακή αντικατάσταση των φορτηγών από τα τρένα,
• δημιουργία προγραμμάτων απορρύπανσης,
• εξάλειψη της πυρηνικής ενέργειας και των στρατιωτικών δαπανών.
Αυτά και παρόμοια αιτήματα είναι στο επίκεντρο της ατζέντας του κινήματος της Παγκόσμιας Δικαιοσύνης και του Παγκόσμιου Κοινωνικού Φόρουμ, τα οποία έχουν προωθήσει (μετά το Σηάτλ το 1999) τη σύγκλιση των κοινωνικών και περιβαλλοντικών κινημάτων σε ένα κοινό αγώνα κατά του καπιταλιστικού συστήματος.
Η περιβαλλοντική αποσάθρωση, δεν θα εμποδιστεί σε αίθουσες συνεδρίων ή με διαπραγματεύσεις για Συνθήκες. Μόνο η μαζική δράση μπορεί να κάνει τη διαφορά. Οι εργαζόμενοι των πόλεων και της υπαίθρου, οι λαοί του πλανητικού Νότου και οι αυτόχθονες λαοί είναι στην πρώτη γραμμή αυτού του αγώνα ενάντια στην περιβαλλοντική και την κοινωνική αδικία, στις μάχες ενάντια στις εκμεταλλεύτριες και ρυπογόνες πολυεθνικές, στις δηλητηριώδεις αγροεπιχειρήσεις, τους γενετικά τροποποιημένους σπόρους που εισβάλουν στο πιάτο μας, στα βιοκαύσιμα που το μόνο που κάνουν είναι να οξύνουν την ήδη υπαρκτή διατροφική κρίση. Πρέπει να προχωρήσουμε αυτά τα κοινωνικά - περιβαλλοντικά κινήματα και να οικοδομήσουμε την αλληλεγγύη μεταξύ των αντικαπιταλιστικών οικολογικών κινημάτων στο Βορρά και το Νότο.
Αυτή η Οικοσοσιαλιστική διακήρυξη είναι μια πρόσκληση σε δράση. Η εδραιωμένη άρχουσα τάξη είναι ισχυρή, αλλά το ίδιο το καπιταλιστικό σύστημα αποκαλύπτει κάθε μέρα την οικονομική και ιδεολογική του πτώχευση, αδύναμο να ξεπεράσει την οικονομική, οικολογική, κοινωνική, διατροφική και τις άλλες κρίσεις που αυτό προκαλεί. Οι δυνάμεις της ριζοσπαστικής αντιπολίτευσης είναι ζωντανές και ζωτικές. Σε όλα τα επίπεδα, τοπικό, περιφερειακό και διεθνές, αγωνιζόμαστε για να δημιουργήσουμε ένα εναλλακτικό σύστημα βασισμένο στην κοινωνική και οικολογική δικαιοσύνη.
(μετάφραση από τα αγγλικά, Τάσος Πανταζίδης)
Παρασκευή 29 Αυγούστου 2008
ΔΕΥΤΕΡΟ ΟΙΚΟΣΟΣΙΑΛΙΣΤΙΚΟ ΜΑΝΙΦΕΣΤΟ
Μέχρι τα μέσα Ιουλίου, ολοκληρώθηκε ο διάλογος (μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου) μεταξύ των μελών του Διεθνούς Οικοσοσιαλιστικού Δικτύου, για τη διαμόρφωση του Δεύτερου Οικοσοσιαλιστικού Μανιφέστου. Όπως είχε αποφασιστεί στη συνάντηση του Παρισιού, τις παρατηρήσεις, προσθήκες, προτάσεις κλπ, θα επεξεργαστεί επιτροπή επιφορτισμένη με το έργο της τελικής διαμόρφωσης του κειμένου, έτσι ώστε μέχρι το τέλος του έτους να προκύψει το νέο Μανιφέστο.
Η ανάγκη για αντικατάσταση του πρώτου, δεν ήταν τόσο ιδεολογική ή θεωρητική. Τα χρόνια που πέρασαν όμως από τη σύνταξή του, κατέστησαν επιτακτική την ανάγκη επικαιροποίησής του, τόσο σε θέματα διαπίστωσης της ακόμα πιο σκληρής πραγματικότητας, όσο και σε θέματα προτάσεων και τακτικής.
Ευχόμαστε στους συναγωνιστές, καλή και παραγωγική δουλειά.
Η ανάγκη για αντικατάσταση του πρώτου, δεν ήταν τόσο ιδεολογική ή θεωρητική. Τα χρόνια που πέρασαν όμως από τη σύνταξή του, κατέστησαν επιτακτική την ανάγκη επικαιροποίησής του, τόσο σε θέματα διαπίστωσης της ακόμα πιο σκληρής πραγματικότητας, όσο και σε θέματα προτάσεων και τακτικής.
Ευχόμαστε στους συναγωνιστές, καλή και παραγωγική δουλειά.
Τετάρτη 30 Ιουλίου 2008
ΠΡΩΤΗ ΔΙΕΘΝΗΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΟΙΚΟΣΟΣΙΑΛΙΣΤΩΝ
.jpg)
.JPG)
.JPG)
ΟΙ «ΟΙΚΟΣΟΣΙΑΛΙΣΤΕΣ ΕΛΛΑΔΑΣ»
ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΗ ΔΙΕΘΝΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΟΙΚΟΣΟΣΙΑΛΙΣΤΩΝ ΣΤΟ ΠΑΡΙΣΙ
(7 & 8 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2007)
Στο Παρίσι πραγματοποιήθηκε η 1η Συνάντηση του Διεθνούς Δικτύου Οικοσοσιαλιστών, το διήμερο 7 & 8 Οκτωβρίου 2007. Στη συνάντηση – πρόδρομο ίδρυσης «Διεθνούς» - συμμετείχαν 60 Οικοσοσιαλιστές από 13 χώρες του κόσμου, μέλη κομμάτων, οργανώσεων και τοπικών ή διεθνών κινημάτων, ενώ δεν έλειψαν και μεμονωμένες συμμετοχές. Συνολικά συμμετείχαν οικοσοσιαλιστές από: Ελλάδα, Κύπρο, Γαλλία, Βρετανία, Καναδά, ΗΠΑ, Βραζιλία, Αργεντινή, Δανία, Βέλγιο, Ελβετία, Ιταλία, και Αυστραλία. Ακόμα, μηνύματα έστειλαν και οικοσοσιαλιστές από Κίνα, Ινδία. Νότια Αφρική και χώρες των Βαλκανίων και της Λατινικής Αμερικής, που δε μπόρεσαν να προσέλθουν στην Γαλλική πρωτεύουσα.
Τη συνάντηση διοργάνωσαν οι συγγραφείς του «Οικοσοσιαλιστικού Μανιφέστου» Joel Kovel (ΗΠΑ) και Michael Lowy (Γαλλία- Κομμουνιστική Επαναστατική Λίγκα), ο Derek Wall (Πράσινο Κόμμα Αγγλίας – Ουαλίας), Ian Angus (εκδότης του «Κλίμα & Καπιταλισμός» - Καναδάς).
Από την Ελλάδα, συμμετείχαν ο Τάσος Πανταζίδης και η Κωνσταντίνα Γεωργά ως εκπρόσωποι των «Οικοσοσιαλιστών Ελλάδας», αλλά και τέσσερεις άλλοι Έλληνες (μέλη του «Κόκκινου» και ένας ανένταχτος).
Στο Παρίσι ιδρύθηκε το «Διεθνές Οικοσοσιαλιστικό Δίκτυο» (Ecosocialist International Network) με αρχικά μέλη όσους και όσες παραβρέθηκαν στη συνάντηση. Επιπλέον, αποοφασίστηκε αναδιαμόρφωση & συμπλήρωση του αρχικού μανιφέστου, λειτουργία ιστοσελίδας του Διεθνούς Δικτύου Οικοσοσιαλιστών, οργάνωση της διάδοσης των ιδεών του, ενώ εκλέχθηκε 16μελής συντονιστική Γραμματεία που κύριο ρόλο θα έχει την ανάπτυξη του δικτύου και την οργάνωση της επόμενης διεθνούς συνάντησης (η οποία θα πραγματοποιηθεί στο Μπελέν της Βραζιλίας, παράλληλα με το Διεθνές Κοινωνικό Φόρουμ, τον Ιανουάριο του 2009) και η οποία θα διευρυνθεί με μέλη από Αφρική, Ασία, Ανατολική Ευρώπη και Βαλκάνια. Οι Έλληνες οικοσοσιαλιστές ομόφωνα πρότειναν κοινό υποψήφιο (τον Γ.Μητραλιά) ο οποίος και εκλέχθηκε.
Σημαντική ήταν η συμμετοχή των Ελλήνων στις διεργασίες της συνάντησης. Ο Τ.Πανταζίδης πρότεινε τη διοργάνωση Ευρωπαϊκής Συνάντησης στην Ελλάδα, πρόταση που έγινε δεκτή – με ανοικτή ημερομηνία. Επιπλέον, ο Γ.Μητραλιάς πρότεινε τη διατήρηση του «Μανιφέστου» μέχρι την αναδιατύπωσή του.
Αλλά και στις υπόλοιπες συζητήσεις που αφορούσαν τον χαρακτήρα και το περιεχόμενο της ιστοσελίδας, τη σύνθεση του Διεθνούς Δικτύου κλπ, η ελληνική παρουσία ήταν σημαντική.
ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΗ ΔΙΕΘΝΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΟΙΚΟΣΟΣΙΑΛΙΣΤΩΝ ΣΤΟ ΠΑΡΙΣΙ
(7 & 8 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2007)
Στο Παρίσι πραγματοποιήθηκε η 1η Συνάντηση του Διεθνούς Δικτύου Οικοσοσιαλιστών, το διήμερο 7 & 8 Οκτωβρίου 2007. Στη συνάντηση – πρόδρομο ίδρυσης «Διεθνούς» - συμμετείχαν 60 Οικοσοσιαλιστές από 13 χώρες του κόσμου, μέλη κομμάτων, οργανώσεων και τοπικών ή διεθνών κινημάτων, ενώ δεν έλειψαν και μεμονωμένες συμμετοχές. Συνολικά συμμετείχαν οικοσοσιαλιστές από: Ελλάδα, Κύπρο, Γαλλία, Βρετανία, Καναδά, ΗΠΑ, Βραζιλία, Αργεντινή, Δανία, Βέλγιο, Ελβετία, Ιταλία, και Αυστραλία. Ακόμα, μηνύματα έστειλαν και οικοσοσιαλιστές από Κίνα, Ινδία. Νότια Αφρική και χώρες των Βαλκανίων και της Λατινικής Αμερικής, που δε μπόρεσαν να προσέλθουν στην Γαλλική πρωτεύουσα.
Τη συνάντηση διοργάνωσαν οι συγγραφείς του «Οικοσοσιαλιστικού Μανιφέστου» Joel Kovel (ΗΠΑ) και Michael Lowy (Γαλλία- Κομμουνιστική Επαναστατική Λίγκα), ο Derek Wall (Πράσινο Κόμμα Αγγλίας – Ουαλίας), Ian Angus (εκδότης του «Κλίμα & Καπιταλισμός» - Καναδάς).
Από την Ελλάδα, συμμετείχαν ο Τάσος Πανταζίδης και η Κωνσταντίνα Γεωργά ως εκπρόσωποι των «Οικοσοσιαλιστών Ελλάδας», αλλά και τέσσερεις άλλοι Έλληνες (μέλη του «Κόκκινου» και ένας ανένταχτος).
Στο Παρίσι ιδρύθηκε το «Διεθνές Οικοσοσιαλιστικό Δίκτυο» (Ecosocialist International Network) με αρχικά μέλη όσους και όσες παραβρέθηκαν στη συνάντηση. Επιπλέον, αποοφασίστηκε αναδιαμόρφωση & συμπλήρωση του αρχικού μανιφέστου, λειτουργία ιστοσελίδας του Διεθνούς Δικτύου Οικοσοσιαλιστών, οργάνωση της διάδοσης των ιδεών του, ενώ εκλέχθηκε 16μελής συντονιστική Γραμματεία που κύριο ρόλο θα έχει την ανάπτυξη του δικτύου και την οργάνωση της επόμενης διεθνούς συνάντησης (η οποία θα πραγματοποιηθεί στο Μπελέν της Βραζιλίας, παράλληλα με το Διεθνές Κοινωνικό Φόρουμ, τον Ιανουάριο του 2009) και η οποία θα διευρυνθεί με μέλη από Αφρική, Ασία, Ανατολική Ευρώπη και Βαλκάνια. Οι Έλληνες οικοσοσιαλιστές ομόφωνα πρότειναν κοινό υποψήφιο (τον Γ.Μητραλιά) ο οποίος και εκλέχθηκε.
Σημαντική ήταν η συμμετοχή των Ελλήνων στις διεργασίες της συνάντησης. Ο Τ.Πανταζίδης πρότεινε τη διοργάνωση Ευρωπαϊκής Συνάντησης στην Ελλάδα, πρόταση που έγινε δεκτή – με ανοικτή ημερομηνία. Επιπλέον, ο Γ.Μητραλιάς πρότεινε τη διατήρηση του «Μανιφέστου» μέχρι την αναδιατύπωσή του.
Αλλά και στις υπόλοιπες συζητήσεις που αφορούσαν τον χαρακτήρα και το περιεχόμενο της ιστοσελίδας, τη σύνθεση του Διεθνούς Δικτύου κλπ, η ελληνική παρουσία ήταν σημαντική.
ΟΙΚΟΣΟΣΙΑΛΙΣΤΙΚΟ ΜΑΝΙΦΕΣΤΟ (Α')
Το Οικοσοσιαλιστικό Μανιφέστο
Των Joel Kovel και Michael Loewy*
Ο εικοστός πρώτος αιώνας, ξεκινά καταστροφικά: με μια οικολογική κατάρρευση πρωτοφανούς βαθμού και με μια χαοτική παγκόσμια τάξη πραγμάτων που περιβάλλεται με τον τρόμο και τους πολέμους χαμηλής έντασης που απλώνονται σαν γάγγραινα σε μεγάλες περιοχές του πλανήτη -στη κεντρική Αφρική, στη Μέση Ανατολή, κατά μήκος της ακτής του Ειρηνικού στη Νότια Αμερική- και αντανακλώνται σε όλα τα έθνη.
Κατά την άποψή μας, οι οικολογικές κρίσεις και οι κρίσεις της κοινωνικής κατάρρευσης συνδέονται άρρηκτα μεταξύ τους και θα έπρεπε να τις βλέπουμε σαν ξεχωριστές εκδηλώσεις των ίδιων δομικών δυνάμεων. Οι πρώτες, προέρχονται γενικά από την αχαλίνωτη εκβιομηχάνιση που καταστρέφει την ικανότητα της γης να αποσβένει και να συγκρατεί την οικολογική αποσταθεροποίηση. Οι δεύτερες, προέρχονται από τη μορφή του ιμπεριαλισμού, γνωστή ως παγκοσμιοποίηση και από τα εξαιρετικά καταστροφικά αποτελέσματά της στις κοινωνίες που βρίσκει στο δρόμο της. Επιπλέον, αυτές οι ελλοχεύουσες δυνάμεις αποτελούν ουσιαστικά διαφορετικές πτυχές της ίδιας δυναμικής, η οποία πρέπει να προσδιοριστεί ως η κεντρική δυναμική που κινεί το όλον: την επέκταση του παγκόσμιου καπιταλιστικού συστήματος. Απορρίπτουμε όλους τους ευφημισμούς και την προπαγάνδα που αμβλύνει την κτηνωδία αυτού του καθεστώτος ˙ το «πράσινο ξέπλυμα» του οικολογικού του κόστους, την απόκρυψη του ανθρώπινου κόστους του στο όνομα της δημοκρατίας και των ανθρώπινων δικαιωμάτων. Αντίθετα με αυτά, επιμένουμε να βλέπουμε το κεφάλαιο από τη σκοπιά του τι έχει κάνει πραγματικά.Επενεργώντας στη φύση και στην οικολογική της ισορροπία, το καθεστώς, με την προστακτική του ανάγκη να επεκτείνει διαρκώς την κερδοφορία του, εκθέτει τα οικοσυστήματα σε αποσταθεροποιητικές ρυπάνσεις, κατακερματίζει τους βιότοπους που εξελίχτηκαν επί χιλιετίες για να επιτρέψουν να ανθήσουν ζωντανοί οργανισμοί, σπαταλά τους φυσικούς πόρους και υποβαθμίζει την αισθησιακή ζωτικότητα της φύσης σε ψυχρή ανταλλαξιμότητα η οποία απαιτείται για την συσσώρευση του κεφαλαίου. Από την πλευρά της ανθρωπότητας, με τις απαιτήσεις της για αυτοδιάθεση, για συμβίωση ως «κοινότητα» και μια ύπαρξη με νόημα, το κεφάλαιο υποβαθμίζει την πλειονότητα του πληθυσμού της γης σε απλή δεξαμενή εργατικής δύναμης, ενώ απορρίπτει τους περισσότερους από τους υπόλοιπους σαν άχρηστο «βάρος». Εισέβαλε στις κοινότητες και υπονόμευσε την ακεραιότητά τους μέσα από την παγκόσμια κουλτούρα της μαζικής κατανάλωσης και απολιτικοποίησης. Αύξησε τις ανισότητες πλούτου και εξουσίας σε επίπεδα πρωτοφανή στην ανθρώπινη ιστορία. Συνδέθηκε με ένα δίκτυο διεφθαρμένων και δουλοπρεπών κρατών-πελατών, οι τοπικές ελίτ των οποίων επωμίζονται το έργο της καταστολής και προστατεύουν το κέντρο από την κατακραυγή. Επιπλέον, άρχισε να δημιουργεί ένα δίκτυο διακρατικών οργανισμών υπό τη γενική εποπτεία των δυνάμεων της Δύσης και από την υπερδύναμη των Η.Π.Α., για να υπονομεύσει την αυτονομία της περιφέρειας και να την δεσμεύσει στην υπερχρέωση, διατηρώντας ταυτόχρονα έναν τεράστιο στρατιωτικό μηχανισμό που ισχυροποιεί την υποταγή στο καπιταλιστικό κέντρο.
Πιστεύουμε ότι το παρόν καπιταλιστικό σύστημα δεν μπορεί να ρυθμίσει, και ακόμα περισσότερο να ξεπεράσει, τις κρίσεις που το ίδιο έχει προκαλέσει. Δεν μπορεί να επιλύσει την οικολογική κρίση επειδή, για να το κάνει, θα έπρεπε να θέσει όρια στη συσσώρευση - πράγμα απαράδεκτο για ένα σύστημα που βασίζεται στην επιταγή «αυξήσου ή πέθανε»! Και δεν μπορεί να επιλύσει την κρίση που προκαλεί η τρομοκρατία ή άλλες μορφές βίαιου ξεσηκωμού, επειδή θα έπρεπε να εγκαταλείψει τη λογική της αυτοκρατορίας και άρα να επιβάλει απαράδεκτα όρια στην οικονομική ανάπτυξη και τον όλο «τρόπο ζωής» που στηρίζεται από αυτή την αυτοκρατορία. Η μόνη επιλογή που του απομένει είναι η προσφυγή στην ωμή βία, αυξάνοντας με αυτό το τρόπο την αλλοτρίωση και σπέρνοντας τους σπόρους της περαιτέρω τρομοκρατίας …και της περαιτέρω αντιτρομοκρατίας που την ακολουθεί, εξελισσόμενος έτσι σε μια νέα κάκιστη παραλλαγή του φασισμού. Συνοψίζοντας, το παγκόσμιο καπιταλιστικό σύστημα, ιστορικά χρεοκοπεί. Έχει γίνει μια αυτοκρατορία ανίκανη να προσαρμοστεί, ο γιγαντισμός της οποίας αποκαλύπτει την ελλοχεύουσα αδυναμία της. Είναι, με οικολογικούς όρους, βαθύτατα ασταθές και χωρίς στηρίγματα και πρέπει να αλλάξει εκ βάθρων, ή καλύτερα να αντικατασταθεί, αν θέλουμε ένα μέλλον που αξίζει να το ζήσουμε.
Να γιατί επιστρέφει το δραματικό δίλημμα που έθεσε άλλοτε η Ρόζα Λούξεμπουργκ: Σοσιαλισμός ή βαρβαρότητα!, σε μια εποχή που η βαρβαρότητα αποτυπώνεται στον αιώνα που αρχίζει, με τα χαρακτηριστικά της οικοκαταστροφής, του τρόμου - αντιτρόμου και του φασιστικού εκφυλισμού τους. Ωστόσο, γιατί σοσιαλισμός; Γιατί αναβιώνουμε αυτή τη λέξη που φαίνεται να παραδόθηκε στον σκουπιδοτενεκέ της Ιστορίας εξαιτίας των λαθεμένων ερμηνειών της κατά τον 20ό αιώνα; Για ένα και μόνο λόγο: με όποιον τρόπο και αν «ηττήθηκε» ή έμεινε απραγματοποίητη, η έννοια του σοσιαλισμού εξακολουθεί να εκφράζει την υπέρβαση του κεφαλαίου. Αν το ζητούμενο είναι να ηττηθεί το κεφάλαιο, ένας στόχος που τώρα εμφανίζεται ως κατεπείγων για την επιβίωση του ίδιου του πολιτισμού, το αποτέλεσμα θα είναι αναγκαστικά «σοσιαλιστικό», μια και αυτός είναι ο όρος που καταδεικνύει το πέρασμα σε μια μετα-καπιταλιστική κοινωνία. Αν λέμε ότι το κεφάλαιο είναι ριζικά μη βιώσιμο και τείνει προς τη βαρβαρότητα που σκιαγραφήσαμε παραπάνω, τότε λέμε επίσης ότι χρειάζεται να οικοδομήσουμε ένα «σοσιαλισμό» ικανό να υπερβεί τις κρίσεις που δημιούργησε το κεφάλαιο. Και αν οι «σοσιαλισμοί» του παρελθόντος απέτυχαν να το κάνουν, είναι δική μας υποχρέωση, αν δεν θέλουμε να καταλήξουμε σε ένα βάρβαρο τέλος, να αγωνιστούμε για ένα σοσιαλισμό που θα πετύχει. Και όπως, από τότε που η Ρόζα Λούξεμπουργκ διατύπωσε τη μοιραία εναλλακτική πρότασή της, η βαρβαρότητα άλλαξε με τρόπο που να αντανακλά την εποχή, με τον ίδιο τρόπο το όνομα και η πραγματικότητα του «σοσιαλισμού» πρέπει να ανταποκρίνονται στην εποχή μας. Για όλους αυτούς τους λόγους, επιλέξαμε να ονομάσουμε τη δική μας ερμηνεία του σοσιαλισμού ως «οικοσοσιαλισμό» και να αφιερωθούμε στην πραγμάτωσή της.
Γιατί οικοσοσιαλισμός;
Μέσα στα πλαίσια της οικολογικής κρίσης, βλέπουμε τον οικοσοσιαλισμό όχι ως την άρνηση των σοσιαλισμών «της πρώτης εποχής» του εικοστού αιώνα, αλλά ως την πραγμάτωσή τους. Όπως και εκείνοι, οικοδομείται πάνω στη βαθιά γνώση του γεγονότος ότι το κεφάλαιο είναι αντικειμενοποιημένη παρελθούσα εργασία, και όπως κι εκείνοι επίσης, στηρίζεται στην ελεύθερη ανάπτυξη όλων των παραγωγών, ή με άλλα λόγια, στην εξάλειψη του χωρισμού των παραγωγών από τα μέσα παραγωγής. Αντιλαμβανόμαστε ότι αυτός ο στόχος δε μπορούσε να επιτευχθεί από τον σοσιαλισμό της πρώτης εποχής, για λόγους εξαιρετικά περίπλοκους για να τους αναλύσουμε εδώ, οι οποίοι μπορούν να συνοψιστούν ως ποικίλες συνέπειες της υπανάπτυξης μέσα στο εχθρικό περιβάλλον των τότε υπαρχουσών καπιταλιστικών δυνάμεων. Αυτή η συγκυρία προκάλεσε πολυάριθμες βλαβερές συνέπειες στους υπαρκτούς σοσιαλισμούς, με κύρια την άρνηση της εσωτερικής δημοκρατίας που μαζί με τον συναγωνισμό με τον καπιταλιστικό παραγωγισμό, οδήγησαν τελικά στην κατάρρευση αυτών των κοινωνιών και στην καταστροφή του φυσικού περιβάλλοντός τους. Ο οικοσοσιαλισμός κρατάει τους στόχους της χειραφέτησης του σοσιαλισμού της πρώτης εποχής και απορρίπτει τους χαμηλούς ρεφορμιστικούς στόχους της σοσιαλδημοκρατίας και τις παραγωγίστικες δομές των γραφειοκρατικών παραλλαγών του σοσιαλισμού. Επιμένει ωστόσο, στον επανακαθορισμό τόσο της οδού όσο και του στόχου της σοσιαλιστικής παραγωγής μέσα σε ένα οικολογικό πλαίσιο. Αυτό το κάνει ειδικά από σεβασμό στα «αναπτυξιακά όρια» που είναι σημαντικά για τη βιωσιμότητα της κοινωνίας. Τα όρια αυτά δεν τίθενται με την έννοια της έλλειψης, της στέρησης και της καταστολής. Αντίθετα, στόχος είναι ο μετασχηματισμός των αναγκών και μια βαθιά μετατόπιση προς την ποιοτική διάσταση, μακριά από την ποσοτική. Από τη σκοπιά της παραγωγής εμπορευμάτων, αυτό μεταφράζεται στην αξιολόγηση ως σημαντικότερης, της χρηστικής αξίας τους σε σχέση με την ανταλλακτική τους αξία – ένα πλάνο ύψιστης σημασίας που στηρίζεται στην άμεση οικονομική δραστηριότητα.
Η γενίκευση της οικολογικής παραγωγής υπό σοσιαλιστικές συνθήκες, μπορεί να προσφέρει το έδαφος για να ξεπεράσουμε τις σημερινές κρίσεις. Μια κοινωνία ελεύθερα συνεταιριζόμενων παραγωγών δεν σταματάει στο δικό της εκδημοκρατισμό. Πρέπει αντίθετα, να επιμείνει στην απελευθέρωση όλων των ανθρώπων και αυτή η απελευθέρωση να αποτελέσει έδαφος στήριξής της και στόχο της. Με αυτό τον τρόπο ξεπερνάει τις ιμπεριαλιστικές ορμές, τόσο υποκειμενικά όσο και αντικειμενικά. Υλοποιώντας έναν τέτοιο στόχο, αγωνίζεται για να ξεπεράσει κάθε μορφή κυριαρχίας, συμπεριλαμβάνοντας ειδικά αυτές του φύλου και της φυλής. Ακόμα, ξεπερνά τις συνθήκες που οδηγούν σε φονταμενταλιστικές στρεβλώσεις και τις τρομοκρατικές εκδηλώσεις τους. Συνοψίζοντας, μια παγκόσμια κοινωνία θεμελιώνεται σε ένα βαθμό, πάνω σε μια οικολογική αρμονία με τη φύση, αδιανόητη κάτω από τις παρούσες συνθήκες. Ένα πρακτικό αποτέλεσμα αυτών των τάσεων θα μπορούσε να εκφραστεί, για παράδειγμα, με τον μαρασμό της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα που συνδέονται απόλυτα με τον βιομηχανικό καπιταλισμό. Αυτό με τη σειρά του μπορεί να παράσχει την υλική βάση για την απελευθέρωση των εδαφών που καταπιέζονται από τον ιμπεριαλισμό του πετρελαίου, ενώ ταυτόχρονα επιτρέπει τη συγκράτηση της υπερθέρμανσης του πλανήτη, καθώς και των άλλων δεινών της οικολογικής κρίσης. Κανείς δεν μπορεί να διαβάσει αυτές τις θέσεις- προτάσεις χωρίς να σκεφτεί: πρώτον, τα πολυάριθμα θεωρητικά και πρακτικά ζητήματα που αυτές εγείρουν και: δεύτερον και πιο αποκαρδιωτικό, το πόσο απόμακρες είναι από την παρούσα διαμόρφωση του κόσμου όπως αυτός είναι αγκιστρωμένος στους θεσμούς, αλλά και όπως είναι καταγεγραμμένος στη συνείδησή μας. Δεν χρειάζεται να επεξεργαστούμε αυτά τα σημεία που θα έπρεπε να είναι άμεσα αναγνωρίσιμα από όλους. Θα θέλαμε όμως να επιμείνουμε για να αντιμετωπισθούν μέσα από την κατάλληλη προοπτική. Δεν είναι πρόθεσή μας ούτε να καθορίσουμε το κάθε βήμα αυτής της πορείας ούτε να υποχωρήσουμε μπροστά στον αντίπαλο επειδή είναι πολύ πιο ισχυρός. Αντίθετα, πρόθεσή μας είναι να αναπτύξουμε μια λογική επαρκούς και αναγκαίου μετασχηματισμού της παρούσας τάξης πραγμάτων και να αρχίσουμε τα ενδιάμεσα βήματα προς αυτό το στόχο. Το κάνουμε προκειμένου να στοχαστούμε σε βάθος αυτές τις δυνατότητες και ταυτόχρονα για να αρχίσουμε το έργο του σχεδιασμού από κοινού με εκείνους που μοιράζονται τις ίδιες αντιλήψεις. Αν αυτά τα επιχειρήματα έχουν κάποια αξία, τότε παρόμοιες σκέψεις και πρακτικές που πραγματώνουν αυτές τις σκέψεις, πρέπει να βλαστήσουν αλληλοστηριζόμενες, σε αναρίθμητα σημεία σε όλο τον πλανήτη.
Ο οικοσοσιαλισμός θα είναι διεθνής και οικουμενικός ή δεν θα υπάρξει. Οι κρίσεις της εποχής μας μπορούν -και πρέπει- να ειδωθούν ως επαναστατικές ευκαιρίες και δική μας υποχρέωση είναι να τις αντιμετωπίσουμε ως τέτοιες και να τις κάνουμε πραγματικότητα.
*(Μετάφραση από το πρωτότυπο στα Αγγλικά: Τάσος Πανταζίδης)
Των Joel Kovel και Michael Loewy*
Ο εικοστός πρώτος αιώνας, ξεκινά καταστροφικά: με μια οικολογική κατάρρευση πρωτοφανούς βαθμού και με μια χαοτική παγκόσμια τάξη πραγμάτων που περιβάλλεται με τον τρόμο και τους πολέμους χαμηλής έντασης που απλώνονται σαν γάγγραινα σε μεγάλες περιοχές του πλανήτη -στη κεντρική Αφρική, στη Μέση Ανατολή, κατά μήκος της ακτής του Ειρηνικού στη Νότια Αμερική- και αντανακλώνται σε όλα τα έθνη.
Κατά την άποψή μας, οι οικολογικές κρίσεις και οι κρίσεις της κοινωνικής κατάρρευσης συνδέονται άρρηκτα μεταξύ τους και θα έπρεπε να τις βλέπουμε σαν ξεχωριστές εκδηλώσεις των ίδιων δομικών δυνάμεων. Οι πρώτες, προέρχονται γενικά από την αχαλίνωτη εκβιομηχάνιση που καταστρέφει την ικανότητα της γης να αποσβένει και να συγκρατεί την οικολογική αποσταθεροποίηση. Οι δεύτερες, προέρχονται από τη μορφή του ιμπεριαλισμού, γνωστή ως παγκοσμιοποίηση και από τα εξαιρετικά καταστροφικά αποτελέσματά της στις κοινωνίες που βρίσκει στο δρόμο της. Επιπλέον, αυτές οι ελλοχεύουσες δυνάμεις αποτελούν ουσιαστικά διαφορετικές πτυχές της ίδιας δυναμικής, η οποία πρέπει να προσδιοριστεί ως η κεντρική δυναμική που κινεί το όλον: την επέκταση του παγκόσμιου καπιταλιστικού συστήματος. Απορρίπτουμε όλους τους ευφημισμούς και την προπαγάνδα που αμβλύνει την κτηνωδία αυτού του καθεστώτος ˙ το «πράσινο ξέπλυμα» του οικολογικού του κόστους, την απόκρυψη του ανθρώπινου κόστους του στο όνομα της δημοκρατίας και των ανθρώπινων δικαιωμάτων. Αντίθετα με αυτά, επιμένουμε να βλέπουμε το κεφάλαιο από τη σκοπιά του τι έχει κάνει πραγματικά.Επενεργώντας στη φύση και στην οικολογική της ισορροπία, το καθεστώς, με την προστακτική του ανάγκη να επεκτείνει διαρκώς την κερδοφορία του, εκθέτει τα οικοσυστήματα σε αποσταθεροποιητικές ρυπάνσεις, κατακερματίζει τους βιότοπους που εξελίχτηκαν επί χιλιετίες για να επιτρέψουν να ανθήσουν ζωντανοί οργανισμοί, σπαταλά τους φυσικούς πόρους και υποβαθμίζει την αισθησιακή ζωτικότητα της φύσης σε ψυχρή ανταλλαξιμότητα η οποία απαιτείται για την συσσώρευση του κεφαλαίου. Από την πλευρά της ανθρωπότητας, με τις απαιτήσεις της για αυτοδιάθεση, για συμβίωση ως «κοινότητα» και μια ύπαρξη με νόημα, το κεφάλαιο υποβαθμίζει την πλειονότητα του πληθυσμού της γης σε απλή δεξαμενή εργατικής δύναμης, ενώ απορρίπτει τους περισσότερους από τους υπόλοιπους σαν άχρηστο «βάρος». Εισέβαλε στις κοινότητες και υπονόμευσε την ακεραιότητά τους μέσα από την παγκόσμια κουλτούρα της μαζικής κατανάλωσης και απολιτικοποίησης. Αύξησε τις ανισότητες πλούτου και εξουσίας σε επίπεδα πρωτοφανή στην ανθρώπινη ιστορία. Συνδέθηκε με ένα δίκτυο διεφθαρμένων και δουλοπρεπών κρατών-πελατών, οι τοπικές ελίτ των οποίων επωμίζονται το έργο της καταστολής και προστατεύουν το κέντρο από την κατακραυγή. Επιπλέον, άρχισε να δημιουργεί ένα δίκτυο διακρατικών οργανισμών υπό τη γενική εποπτεία των δυνάμεων της Δύσης και από την υπερδύναμη των Η.Π.Α., για να υπονομεύσει την αυτονομία της περιφέρειας και να την δεσμεύσει στην υπερχρέωση, διατηρώντας ταυτόχρονα έναν τεράστιο στρατιωτικό μηχανισμό που ισχυροποιεί την υποταγή στο καπιταλιστικό κέντρο.
Πιστεύουμε ότι το παρόν καπιταλιστικό σύστημα δεν μπορεί να ρυθμίσει, και ακόμα περισσότερο να ξεπεράσει, τις κρίσεις που το ίδιο έχει προκαλέσει. Δεν μπορεί να επιλύσει την οικολογική κρίση επειδή, για να το κάνει, θα έπρεπε να θέσει όρια στη συσσώρευση - πράγμα απαράδεκτο για ένα σύστημα που βασίζεται στην επιταγή «αυξήσου ή πέθανε»! Και δεν μπορεί να επιλύσει την κρίση που προκαλεί η τρομοκρατία ή άλλες μορφές βίαιου ξεσηκωμού, επειδή θα έπρεπε να εγκαταλείψει τη λογική της αυτοκρατορίας και άρα να επιβάλει απαράδεκτα όρια στην οικονομική ανάπτυξη και τον όλο «τρόπο ζωής» που στηρίζεται από αυτή την αυτοκρατορία. Η μόνη επιλογή που του απομένει είναι η προσφυγή στην ωμή βία, αυξάνοντας με αυτό το τρόπο την αλλοτρίωση και σπέρνοντας τους σπόρους της περαιτέρω τρομοκρατίας …και της περαιτέρω αντιτρομοκρατίας που την ακολουθεί, εξελισσόμενος έτσι σε μια νέα κάκιστη παραλλαγή του φασισμού. Συνοψίζοντας, το παγκόσμιο καπιταλιστικό σύστημα, ιστορικά χρεοκοπεί. Έχει γίνει μια αυτοκρατορία ανίκανη να προσαρμοστεί, ο γιγαντισμός της οποίας αποκαλύπτει την ελλοχεύουσα αδυναμία της. Είναι, με οικολογικούς όρους, βαθύτατα ασταθές και χωρίς στηρίγματα και πρέπει να αλλάξει εκ βάθρων, ή καλύτερα να αντικατασταθεί, αν θέλουμε ένα μέλλον που αξίζει να το ζήσουμε.
Να γιατί επιστρέφει το δραματικό δίλημμα που έθεσε άλλοτε η Ρόζα Λούξεμπουργκ: Σοσιαλισμός ή βαρβαρότητα!, σε μια εποχή που η βαρβαρότητα αποτυπώνεται στον αιώνα που αρχίζει, με τα χαρακτηριστικά της οικοκαταστροφής, του τρόμου - αντιτρόμου και του φασιστικού εκφυλισμού τους. Ωστόσο, γιατί σοσιαλισμός; Γιατί αναβιώνουμε αυτή τη λέξη που φαίνεται να παραδόθηκε στον σκουπιδοτενεκέ της Ιστορίας εξαιτίας των λαθεμένων ερμηνειών της κατά τον 20ό αιώνα; Για ένα και μόνο λόγο: με όποιον τρόπο και αν «ηττήθηκε» ή έμεινε απραγματοποίητη, η έννοια του σοσιαλισμού εξακολουθεί να εκφράζει την υπέρβαση του κεφαλαίου. Αν το ζητούμενο είναι να ηττηθεί το κεφάλαιο, ένας στόχος που τώρα εμφανίζεται ως κατεπείγων για την επιβίωση του ίδιου του πολιτισμού, το αποτέλεσμα θα είναι αναγκαστικά «σοσιαλιστικό», μια και αυτός είναι ο όρος που καταδεικνύει το πέρασμα σε μια μετα-καπιταλιστική κοινωνία. Αν λέμε ότι το κεφάλαιο είναι ριζικά μη βιώσιμο και τείνει προς τη βαρβαρότητα που σκιαγραφήσαμε παραπάνω, τότε λέμε επίσης ότι χρειάζεται να οικοδομήσουμε ένα «σοσιαλισμό» ικανό να υπερβεί τις κρίσεις που δημιούργησε το κεφάλαιο. Και αν οι «σοσιαλισμοί» του παρελθόντος απέτυχαν να το κάνουν, είναι δική μας υποχρέωση, αν δεν θέλουμε να καταλήξουμε σε ένα βάρβαρο τέλος, να αγωνιστούμε για ένα σοσιαλισμό που θα πετύχει. Και όπως, από τότε που η Ρόζα Λούξεμπουργκ διατύπωσε τη μοιραία εναλλακτική πρότασή της, η βαρβαρότητα άλλαξε με τρόπο που να αντανακλά την εποχή, με τον ίδιο τρόπο το όνομα και η πραγματικότητα του «σοσιαλισμού» πρέπει να ανταποκρίνονται στην εποχή μας. Για όλους αυτούς τους λόγους, επιλέξαμε να ονομάσουμε τη δική μας ερμηνεία του σοσιαλισμού ως «οικοσοσιαλισμό» και να αφιερωθούμε στην πραγμάτωσή της.
Γιατί οικοσοσιαλισμός;
Μέσα στα πλαίσια της οικολογικής κρίσης, βλέπουμε τον οικοσοσιαλισμό όχι ως την άρνηση των σοσιαλισμών «της πρώτης εποχής» του εικοστού αιώνα, αλλά ως την πραγμάτωσή τους. Όπως και εκείνοι, οικοδομείται πάνω στη βαθιά γνώση του γεγονότος ότι το κεφάλαιο είναι αντικειμενοποιημένη παρελθούσα εργασία, και όπως κι εκείνοι επίσης, στηρίζεται στην ελεύθερη ανάπτυξη όλων των παραγωγών, ή με άλλα λόγια, στην εξάλειψη του χωρισμού των παραγωγών από τα μέσα παραγωγής. Αντιλαμβανόμαστε ότι αυτός ο στόχος δε μπορούσε να επιτευχθεί από τον σοσιαλισμό της πρώτης εποχής, για λόγους εξαιρετικά περίπλοκους για να τους αναλύσουμε εδώ, οι οποίοι μπορούν να συνοψιστούν ως ποικίλες συνέπειες της υπανάπτυξης μέσα στο εχθρικό περιβάλλον των τότε υπαρχουσών καπιταλιστικών δυνάμεων. Αυτή η συγκυρία προκάλεσε πολυάριθμες βλαβερές συνέπειες στους υπαρκτούς σοσιαλισμούς, με κύρια την άρνηση της εσωτερικής δημοκρατίας που μαζί με τον συναγωνισμό με τον καπιταλιστικό παραγωγισμό, οδήγησαν τελικά στην κατάρρευση αυτών των κοινωνιών και στην καταστροφή του φυσικού περιβάλλοντός τους. Ο οικοσοσιαλισμός κρατάει τους στόχους της χειραφέτησης του σοσιαλισμού της πρώτης εποχής και απορρίπτει τους χαμηλούς ρεφορμιστικούς στόχους της σοσιαλδημοκρατίας και τις παραγωγίστικες δομές των γραφειοκρατικών παραλλαγών του σοσιαλισμού. Επιμένει ωστόσο, στον επανακαθορισμό τόσο της οδού όσο και του στόχου της σοσιαλιστικής παραγωγής μέσα σε ένα οικολογικό πλαίσιο. Αυτό το κάνει ειδικά από σεβασμό στα «αναπτυξιακά όρια» που είναι σημαντικά για τη βιωσιμότητα της κοινωνίας. Τα όρια αυτά δεν τίθενται με την έννοια της έλλειψης, της στέρησης και της καταστολής. Αντίθετα, στόχος είναι ο μετασχηματισμός των αναγκών και μια βαθιά μετατόπιση προς την ποιοτική διάσταση, μακριά από την ποσοτική. Από τη σκοπιά της παραγωγής εμπορευμάτων, αυτό μεταφράζεται στην αξιολόγηση ως σημαντικότερης, της χρηστικής αξίας τους σε σχέση με την ανταλλακτική τους αξία – ένα πλάνο ύψιστης σημασίας που στηρίζεται στην άμεση οικονομική δραστηριότητα.
Η γενίκευση της οικολογικής παραγωγής υπό σοσιαλιστικές συνθήκες, μπορεί να προσφέρει το έδαφος για να ξεπεράσουμε τις σημερινές κρίσεις. Μια κοινωνία ελεύθερα συνεταιριζόμενων παραγωγών δεν σταματάει στο δικό της εκδημοκρατισμό. Πρέπει αντίθετα, να επιμείνει στην απελευθέρωση όλων των ανθρώπων και αυτή η απελευθέρωση να αποτελέσει έδαφος στήριξής της και στόχο της. Με αυτό τον τρόπο ξεπερνάει τις ιμπεριαλιστικές ορμές, τόσο υποκειμενικά όσο και αντικειμενικά. Υλοποιώντας έναν τέτοιο στόχο, αγωνίζεται για να ξεπεράσει κάθε μορφή κυριαρχίας, συμπεριλαμβάνοντας ειδικά αυτές του φύλου και της φυλής. Ακόμα, ξεπερνά τις συνθήκες που οδηγούν σε φονταμενταλιστικές στρεβλώσεις και τις τρομοκρατικές εκδηλώσεις τους. Συνοψίζοντας, μια παγκόσμια κοινωνία θεμελιώνεται σε ένα βαθμό, πάνω σε μια οικολογική αρμονία με τη φύση, αδιανόητη κάτω από τις παρούσες συνθήκες. Ένα πρακτικό αποτέλεσμα αυτών των τάσεων θα μπορούσε να εκφραστεί, για παράδειγμα, με τον μαρασμό της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα που συνδέονται απόλυτα με τον βιομηχανικό καπιταλισμό. Αυτό με τη σειρά του μπορεί να παράσχει την υλική βάση για την απελευθέρωση των εδαφών που καταπιέζονται από τον ιμπεριαλισμό του πετρελαίου, ενώ ταυτόχρονα επιτρέπει τη συγκράτηση της υπερθέρμανσης του πλανήτη, καθώς και των άλλων δεινών της οικολογικής κρίσης. Κανείς δεν μπορεί να διαβάσει αυτές τις θέσεις- προτάσεις χωρίς να σκεφτεί: πρώτον, τα πολυάριθμα θεωρητικά και πρακτικά ζητήματα που αυτές εγείρουν και: δεύτερον και πιο αποκαρδιωτικό, το πόσο απόμακρες είναι από την παρούσα διαμόρφωση του κόσμου όπως αυτός είναι αγκιστρωμένος στους θεσμούς, αλλά και όπως είναι καταγεγραμμένος στη συνείδησή μας. Δεν χρειάζεται να επεξεργαστούμε αυτά τα σημεία που θα έπρεπε να είναι άμεσα αναγνωρίσιμα από όλους. Θα θέλαμε όμως να επιμείνουμε για να αντιμετωπισθούν μέσα από την κατάλληλη προοπτική. Δεν είναι πρόθεσή μας ούτε να καθορίσουμε το κάθε βήμα αυτής της πορείας ούτε να υποχωρήσουμε μπροστά στον αντίπαλο επειδή είναι πολύ πιο ισχυρός. Αντίθετα, πρόθεσή μας είναι να αναπτύξουμε μια λογική επαρκούς και αναγκαίου μετασχηματισμού της παρούσας τάξης πραγμάτων και να αρχίσουμε τα ενδιάμεσα βήματα προς αυτό το στόχο. Το κάνουμε προκειμένου να στοχαστούμε σε βάθος αυτές τις δυνατότητες και ταυτόχρονα για να αρχίσουμε το έργο του σχεδιασμού από κοινού με εκείνους που μοιράζονται τις ίδιες αντιλήψεις. Αν αυτά τα επιχειρήματα έχουν κάποια αξία, τότε παρόμοιες σκέψεις και πρακτικές που πραγματώνουν αυτές τις σκέψεις, πρέπει να βλαστήσουν αλληλοστηριζόμενες, σε αναρίθμητα σημεία σε όλο τον πλανήτη.
Ο οικοσοσιαλισμός θα είναι διεθνής και οικουμενικός ή δεν θα υπάρξει. Οι κρίσεις της εποχής μας μπορούν -και πρέπει- να ειδωθούν ως επαναστατικές ευκαιρίες και δική μας υποχρέωση είναι να τις αντιμετωπίσουμε ως τέτοιες και να τις κάνουμε πραγματικότητα.
*(Μετάφραση από το πρωτότυπο στα Αγγλικά: Τάσος Πανταζίδης)
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)
